เออิบาร์ลาลีกา เจ็ดปีที่สโมสรเล็กสร้างฐานให้ตัวเอง

เออิบาร์ลาลีกาเริ่มต้นในปี 2014 และยาวต่อเนื่องเจ็ดฤดูกาล ทั้งที่ปีแรกทีมจบในพื้นที่ตกชั้น การอยู่ต่อเกิดจากเอลเชถูกลดชั้นด้วยเหตุทางการเงิน ไม่ใช่จากการเปลี่ยนผลการแข่งขัน หลังได้โอกาสครั้งที่สอง สโมสรแต่งตั้งโฆเซ หลุยส์ เมนดิลิบาร์และสร้างทีมที่อยู่บนลีกสูงสุดได้อีกหกปี รายได้กับความมั่นคงในช่วงนั้นยังถูกนำไปปรับปรุงอิปูรัวด้วยเงินของสโมสรเองราว 20 ล้านยูโร จนสนามมีความจุ 8,100 คน

ฤดูกาลแรกที่เกือบจบเส้นทาง

เออิบาร์ลาลีกากับโอกาสจากกรณีเอลเช

เออิบาร์ขึ้นลีกสูงสุดเป็นครั้งแรกภายใต้ไกซ์กา การิตาโน ครึ่งฤดูกาลแรกผลงานดีพอให้ความหวังเรื่องอยู่รอด แต่ช่วงหลังทีมเก็บคะแนนได้น้อยลง นัดสุดท้ายเออิบาร์ชนะกอร์โดบา 3–0 กระนั้นผลจากสนามอื่นทำให้จบอันดับ 18 มี 35 คะแนนเท่ากรานาดาและเดปอร์ติโบ ลา กอรุนญา แต่แพ้เกณฑ์จัดอันดับระหว่างทีมที่คะแนนเท่ากัน

ตามผลบนสนาม เออิบาร์จึงเป็นหนึ่งในสามทีมตกชั้นร่วมกับอัลเมเรียและกอร์โดบา สโมสรไม่ได้ยื่นมือเปลี่ยนคะแนนของตนเอง เหตุการณ์พลิกเมื่อเอลเชซึ่งจบอันดับ 13 ถูกลดชั้นทางปกครองจากปัญหาการชำระหนี้ต่อหน่วยงานภาษี คำตัดสินเปิดตำแหน่งในลีกให้ทีมตกชั้นที่มีอันดับดีที่สุด ซึ่งก็คือเออิบาร์

การแยกสองเรื่องนี้สำคัญ เออิบาร์แพ้การต่อสู้อยู่รอดตามตาราง 2014/15 แต่ได้รับสิทธิ์กลับมาเพราะสถานะของอีกสโมสรเปลี่ยนตามกระบวนการบริหาร การอยู่ต่อจึงไม่ลบผลงาน 38 นัดเดิม และไม่ควรถูกเล่าว่าทีมรอดด้วยผลชนะกอร์โดบาเพียงนัดเดียว

ช่วงเปลี่ยนผ่านยังรวมถึงงานโค้ช การิตาโนซึ่งพาทีมเลื่อนชั้นสองปีติดไม่ได้ทำงานต่อในฤดูกาล 2015/16 เออิบาร์เลือกเมนดิลิบาร์ ผู้เคยเกือบพาทีมเลื่อนชั้นในปี 2004/05 การตัดสินใจนี้เริ่มยุคหกฤดูกาลที่สโมสรต้องสร้างทีมใหม่ทุกปีภายใต้ข้อจำกัดด้านขนาดและตลาดนักเตะ

เมนดิลิบาร์สร้างทีมอย่างไร

เพรสสูงกับบอลจังหวะสอง

เกมเยือนบาร์เซโลนาวันที่ 21 พฤษภาคม 2017 ให้ตัวอย่างตรงของแนวทางเมนดิลิบาร์ เออิบาร์เริ่มด้วยการเพรสสูงจนการขึ้นบอลของเจ้าบ้านติดขัด และได้ผลในนาที 8 อันเดร์ กาปาเปิดจากด้านขวาให้ทาคาชิ อินูอิยิงจังหวะแรกเป็น 1–0 นี่เป็นลำดับที่เชื่อมการกดดันกับการโจมตีด้านข้างในเกมเดียวอย่างชัดเจน

แม้บาร์เซโลนาครองเกมเพื่อไล่ล่าแชมป์ เออิบาร์ยังป้องกันอย่างมีระเบียบและออกโจมตีกลับ ช่วงท้ายครึ่งแรก มาร์ค-อันเดร แตร์ สเตเกนป้องกันลูกยิงของอินูอิ บอลกระดอนมาถึงรูเบน เปญา แต่เขายิงออก เหตุการณ์นี้แสดงว่าทีมยังตามเล่นจังหวะสองหลังผู้รักษาประตูปัดบอล ไม่ได้หยุดการบุกหลังโอกาสแรก

ครึ่งหลังเออิบาร์ยังกดดันแนวรับเจ้าบ้านและอินูอิยิงประตูที่สองในนาที 61 แต่บาร์เซโลนาตีคืนทันที ก่อนหลุยส์ ซัวเรซยิงตีเสมอ กาปาโดนไล่ออกในจังหวะจุดโทษนาที 75 และเมสซีพาเจ้าบ้านชนะ 4–2 เกมนี้จึงแสดงทั้งผลตอบแทนของการเพรสสูงและความเสี่ยงเมื่อไม่สามารถรักษาความเข้มกับจำนวนผู้เล่นได้ตลอดนัด

ฤดูกาล 2017/18 เป็นหลักฐานด้านผลลัพธ์ที่ชัด เออิบาร์จบอันดับ 9 ซึ่งเป็นอันดับดีที่สุดในช่วงเจ็ดปี และสูงกว่าสโมสรบาสก์อีกสามทีมคือเรอัล โซเซียดาด แอธเลติก คลับ และอลาเบส แต่หนึ่งฤดูกาลที่ดีไม่ควรถูกใช้สรุปว่างบเล็กชนะได้เสมอ ทีมยังต้องเปลี่ยนผู้เล่น รับมืออาการบาดเจ็บ และเสียเปรียบสโมสรที่มีรายได้มากกว่าในตลาด

เมนดิลิบาร์อยู่ครบหกฤดูกาลหลังโอกาสครั้งที่สอง ความต่อเนื่องทำให้สโมสรไม่ต้องเริ่มแนวคิดใหม่ทุกฤดูร้อน แต่ผลการแข่งขันยังแกว่งตามคุณภาพขุมกำลัง เออิบาร์จบอันดับ 14, 10, 9, 12, 14 และ 20 ตั้งแต่ฤดูกาล 2015/16 ถึง 2020/21 ตามลำดับ เส้นทางนี้แสดงทั้งประโยชน์และขีดจำกัดของความต่อเนื่อง

เงินจากลีกกลายเป็นสนาม

การปรับปรุงอิปูรัว

ช่วงอยู่ลาลีกาทำให้เออิบาร์มีรายได้สูงขึ้นและจัดฐานะทางการเงินให้แข็งแรง สโมสรเลือกลงทุนบางส่วนในทรัพย์สินที่ยังอยู่หลังผู้เล่นย้ายออก นั่นคือการปรับปรุงสนามเทศบาลอิปูรัวเป็นระยะ โครงการไม่ได้เกิดเสร็จในครั้งเดียว แต่เดินหน้าควบคู่กับภารกิจรักษาทีมในลีกสูงสุด

สโมสรระบุว่าใช้เงินของตนเองรวมประมาณ 20 ล้านยูโร การปรับปรุงแล้วเสร็จในปี 2020 ทำให้อิปูรัวมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่ทันสมัยและความจุ 8,100 ที่นั่ง ตัวเลขนี้เล็กเมื่อเทียบกับสนามของสองยักษ์สเปน แต่สัมพันธ์กับเมือง ฐานผู้ชม และพื้นที่จำกัดรอบสนาม

การลงทุนสนามให้ผลต่างจากการซื้อผู้เล่น เงินค่าตัวอาจสร้างผลงานในช่วงสัญญา ขณะที่อัฒจันทร์ พื้นที่ต้อนรับ ห้องทำงาน และระบบสนามเป็นฐานใช้งานหลายปี สนามที่ดีขึ้นช่วยประสบการณ์ผู้ชม งานเชิงพาณิชย์ และการดำเนินงานของสโมสร แม้ไม่รับประกันอันดับในตาราง

ฤดูกาล 2020/21 เออิบาร์จบอันดับสุดท้ายและตกชั้นสู่เซกุนดา การมีสนามที่ปรับปรุงแล้วไม่ได้หยุดผลการแข่งขันตกต่ำ แต่ช่วยให้สโมสรกลับสู่ลีกรองพร้อมสินทรัพย์และฐานองค์กรที่แข็งแรงกว่าวันเลื่อนชั้นครั้งแรก นี่คือความหมายของการใช้ช่วงเวลาบนลีกสูงสุดสร้างสิ่งที่อยู่ได้นานกว่าหนึ่งฤดูกาล

เรื่องเออิบาร์ลาลีกาจึงมีทั้งโอกาสจากคำตัดสินที่สโมสรควบคุมไม่ได้ งานหกปีของเมนดิลิบาร์ และการเลือกลงทุนระยะยาว เจ็ดฤดูกาลไม่ได้พิสูจน์ว่าสโมสรเล็กเอาชนะข้อจำกัดได้ตลอดไป แต่แสดงว่ารายได้จากการแข่งขันสามารถเปลี่ยนเป็นสนาม ความรู้ และความมั่นคง ซึ่งยังมีคุณค่าหลังผลในสนามพาทีมลงจากลีกสูงสุดแล้ว