ฆวน อาร์ซา ดาวซัลโวของเซบียาในทศวรรษที่ทีมยังลุ้นหัวตาราง

ฆวน อาร์ซา เซบียา คือคู่ชื่อที่แฟนบอลรุ่นเก่าคุ้นเคยดี เพราะฆวน อาร์ซา คือดาวซัลโวลาลีกาฤดูกาล 1954-55 ของสโมสรเซบียา ในยุคที่ทีมจากแคว้นอันดาลูเซียแห่งนี้ยังลุ้นหัวตารางลาลีกาอย่างจริงจัง ไม่ใช่แค่ทีมที่เพิ่งมามีชื่อเสียงจากถ้วยยุโรปในยุคหลังอย่างที่หลายคนอาจเข้าใจ บทความนี้ไล่เรียงว่าเซบียาในทศวรรษ 1950 อยู่ระดับไหนของลีกจริง ๆ และอาร์ซามีบทบาทอย่างไรในทีมชุดนั้น

เซบียาในทศวรรษ 1950 อยู่ระดับไหนของลีก

ก่อนจะพูดถึงทศวรรษ 1950 ต้องย้อนไปถึงฤดูกาล 1945-46 ก่อน เพราะนั่นคือฤดูกาลที่เซบียาคว้าแชมป์ลาลีกาสมัยเดียวในประวัติศาสตร์สโมสรได้สำเร็จ ซึ่งเป็นช่วงที่อาร์ซาเพิ่งเข้าสู่ทีมชุดใหญ่ได้ไม่กี่ปีหลังเปิดตัวด้วยแฮตทริกในปี 1943 จากนั้นตลอดทศวรรษ 1950 เซบียายังคงรักษาระดับทีมลุ้นหัวตารางได้ต่อเนื่อง โดยจบรองแชมป์ในฤดูกาล 1950-51 ด้วยคะแนนตามหลังอัตเลติโก มาดริด เพียง 2 คะแนน จากนั้นจบอันดับ 5 ในฤดูกาล 1953-54 อันดับ 4 ในฤดูกาล 1954-55 และ 1955-56 ก่อนจะจบรองแชมป์อีกครั้งในฤดูกาล 1956-57 คราวนี้ตามหลังเรอัลมาดริด ตัวเลขเหล่านี้ยืนยันชัดเจนว่าเซบียาไม่ใช่ทีมกลางตารางหรือทีมเล็กในยุคนั้น แต่เป็นทีมที่อยู่ในกลุ่มลุ้นแชมป์แทบทุกฤดูกาลตลอดสิบกว่าปี ห่างไกลจากภาพจำของแฟนบอลยุคหลังที่มักมองว่าเซบียาเพิ่งเริ่มแข็งแกร่งในช่วงที่ทีมประสบความสำเร็จในถ้วยยุโรปตั้งแต่กลางทศวรรษ 2000 เป็นต้นมา

อาร์ซาเล่นตำแหน่งอะไรและยิงได้เท่าไรในฤดูกาลนั้น

ฆวน อาร์ซา เล่นตำแหน่งกองหน้าให้เซบียาตั้งแต่ปี 1943 ถึง 1959 รวม 16 ฤดูกาลในลาลีกา เขาเปิดตัวอย่างเป็นทางการด้วยการทำแฮตทริกในเกมที่เซบียาชนะซีอี ซาบาเดล 5-2 เมื่อวันที่ 26 กันยายน 1943 และยิงรวมกัน 57 ประตูในสี่ฤดูกาลแรกที่ค้าแข้งกับสโมสร ฤดูกาล 1954-55 เขายิงในลาลีกาได้ 28 ประตูจาก 29 นัด กลายเป็นดาวซัลโวสูงสุดของลีกฤดูกาลนั้นและคว้ารางวัลปิชิชิรางวัลเดียวในอาชีพค้าแข้งของเขา ตลอดการเล่นให้เซบียาอาร์ซาลงสนามรวม 414 นัดอย่างเป็นทางการ ยิงได้ 206 ประตู ซึ่งยังคงเป็นสถิติผู้ทำประตูสูงสุดตลอดกาลของสโมสรมาจนถึงทุกวันนี้ เฉพาะในลาลีกาเขาลงเล่น 349 นัด ทำได้ 182 ประตู

ทีมชุดนั้นมีใครอยู่รอบตัวเขาบ้าง

แม้จะไม่มีบันทึกที่ยืนยันรายชื่อเพื่อนร่วมทีมของอาร์ซาได้ครบถ้วนชัดเจน แต่ผลงานรวมของทีมในช่วงเวลานั้นก็บอกได้ว่าเซบียาไม่ได้พึ่งพาอาร์ซาเพียงคนเดียว สโมสรยังคว้าแชมป์โกปาเดลเรย์ได้ในปี 1948 ระหว่างที่อาร์ซายังค้าแข้งอยู่ และรักษาระดับทีมลุ้นหัวตารางได้ต่อเนื่องหลายฤดูกาลติดต่อกัน ซึ่งเป็นเรื่องยากจะทำได้ถ้าไม่มีผู้เล่นคุณภาพรอบตัวกองหน้าคนสำคัญของทีม อาร์ซาเองได้รับฉายาว่า เอล นีโญ เด โอโร หรือเด็กชายทองคำ ซึ่งสะท้อนว่าเขาเป็นดาวเด่นของทีมมาตั้งแต่อายุยังน้อย และเป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้เซบียายุคนั้นยังเป็นทีมที่ทีมอื่นต้องเกรงใจเมื่อต้องพบกัน ตลอด 16 ฤดูกาลที่อยู่กับสโมสร อาร์ซาจึงไม่ได้เป็นเพียงกองหน้าที่ยิงประตูเก่งเท่านั้น แต่ยังเป็นเสาหลักที่ทีมพึ่งพาในทุกช่วงของทศวรรษ ทั้งช่วงที่ทีมกำลังไต่ระดับขึ้นมาและช่วงที่ทีมรักษามาตรฐานเอาไว้ได้อย่างต่อเนื่อง

ทำไมเซบียาถึงหลุดจากกลุ่มหัวตารางในทศวรรษถัดมา

หลังอาร์ซาแขวนสตั๊ดในปี 1959 เซบียาค่อย ๆ ไล่ห่างจากกลุ่มทีมลุ้นแชมป์ จนกระทั่งจบฤดูกาล 1967-68 สโมสรก็ตกชั้นจากลาลีกาเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ทั้งที่ก่อนหน้านั้นเซบียาอยู่ในลีกสูงสุดของสเปนต่อเนื่องยาวนานถึง 34 ฤดูกาลนับตั้งแต่ฤดูกาล 1933-34 การตกชั้นครั้งนี้จึงถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ปิดฉากยุคทองของสโมสรในทศวรรษ 1940 ถึง 1950 ลงอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตามเซบียาใช้เวลาเพียงฤดูกาลเดียวในดิวิชั่นสองก็เลื่อนชั้นกลับขึ้นมาได้ แสดงให้เห็นว่ารากฐานของสโมสรยังไม่ได้อ่อนแอลงไปทั้งหมด เพียงแต่ระดับการแข่งขันในลีกสูงสุดเปลี่ยนไปมากกว่ายุคที่อาร์ซายังลงเล่นอยู่

ชื่อของอาร์ซายังอยู่ที่ไหนในสโมสรทุกวันนี้

ตัวเลข 206 ประตูรวมทุกรายการของอาร์ซายังคงเป็นสถิติสูงสุดตลอดกาลของเซบียาจนถึงปัจจุบัน ทำให้ชื่อของเขายังถูกพูดถึงทุกครั้งที่มีการเทียบสถิติผู้ทำประตูของสโมสรในยุคต่าง ๆ แม้จะผ่านมาหลายทศวรรษและมีกองหน้าฝีเท้าดีผ่านสนามรามอน ซานเชซ ปิซฆวน มาแล้วนับไม่ถ้วน แฟนบอลเซบียารุ่นปัจจุบันที่เติบโตมากับยุคที่ทีมประสบความสำเร็จในถ้วยยุโรปอาจไม่คุ้นชื่อฆวน อาร์ซา มากเท่าดาวเตะยุคหลัง แต่สำหรับคนที่ศึกษาประวัติศาสตร์สโมสรอย่างจริงจัง ชื่อของเขายังคงเป็นเครื่องยืนยันว่าเซบียาเคยเป็นทีมระดับแถวหน้าของลาลีกามาก่อนยุคที่ทุกคนรู้จักในวันนี้เสียอีก สถิติการทำประตูของเขาที่ยืนยงมาหลายสิบปีโดยไม่มีใครแซงได้ จึงเป็นเหมือนสะพานเชื่อมระหว่างยุคทองแรกของสโมสรในทศวรรษ 1940 ถึง 1950 กับความสำเร็จในยุคปัจจุบัน ที่แม้รูปแบบการเล่นและระดับการแข่งขันจะเปลี่ยนไปมากแล้วก็ตาม