องค์กรลีกฝรั่งเศสหลังสงคราม ใครดูแลฟุตบอลอาชีพ

องค์กรลีกฝรั่งเศสในความหมายที่คนทั่วไปพูดถึงเมื่อพูดถึงยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สอง คือกลุ่มสโมสรอาชีพที่รวมตัวกันจัดตั้งเป็นลีกภายใต้อำนาจของสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศส ไม่ใช่ผลจากการลงมติครั้งเดียวในปี 1930 อย่างที่บางแหล่งข้อมูลเข้าใจคลาดเคลื่อน บทความนี้ไล่เรียงว่าใครมีอำนาจดูแลค่าจ้างนักเตะก่อนสงคราม จุดใดคือการก่อตั้งองค์กรลีกอย่างเป็นทางการ และเหตุใดองค์กรใหม่หลังปี 1944 จึงไม่ใช่การเริ่มต้นจากศูนย์อย่างที่หลายคนเข้าใจ

ก่อนสงครามใครกำกับทีมจ่ายค่าจ้าง

สมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสก่อตั้งขึ้นในปี 1919 จากการปรับสถานะของคณะกรรมการระหว่างสหพันธ์ฝรั่งเศส ซึ่งเดิมทำหน้าที่ประสานงานระหว่างสหพันธ์ฟุตบอลระดับภูมิภาคต่าง ๆ มาตั้งแต่ปี 1907 ก่อนจะยกระดับขึ้นเป็นสมาคมระดับชาติในปี 1919 โดยมีจูลส์ รีเมต์เป็นประธานคนแรก และอ็องรี เดอโลเนย์เป็นเลขาธิการ ก่อนปี 1932 การกำกับดูแลสโมสรที่จ่ายค่าจ้างนักเตะยังอยู่ในมือของสมาคมโดยตรง ยังไม่มีองค์กรลีกอาชีพแยกออกมาต่างหาก เพราะกติกาขณะนั้นยังไม่ยอมรับสถานะนักเตะอาชีพอย่างเป็นทางการ จนกระทั่งสมาคมลงมติรับระบบอาชีพอย่างเป็นทางการในวันที่ 17 มกราคม 1932 สโมสรกลุ่มหนึ่งพยายามเรียกร้องความเป็นอิสระมากขึ้นด้วยการตั้งกลุ่มของตนเองในชื่อสมาคมสโมสรสมัครเล่นที่ใช้นักเตะอาชีพขึ้นเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 1932 แต่สมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสปฏิเสธข้อเสนอแยกตัวนี้ด้วยการลงมติคว่ำซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้อำนาจกำกับดูแลค่าจ้างและสถานะนักเตะอาชีพยังคงรวมศูนย์อยู่ที่สมาคมต่อไปจนถึงช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง

วันที่27ตุลาคม1944เกี่ยวกับองค์กรใด

ระหว่างสงคราม สโมสรอาชีพของฝรั่งเศสถูกทางการลดสถานะกลับไปเป็นสมัครเล่นในปี 1943 พร้อมกับถูกริบสิทธิ์ในการรักษาผู้เล่นของตนเองไว้ สภาพเช่นนี้ทำให้เมื่อฝรั่งเศสได้รับการปลดปล่อยในปี 1944 บรรดาสโมสรจึงรีบรวมตัวกันจัดระเบียบใหม่ตั้งแต่เดือนตุลาคมปีเดียวกัน และในวันที่ 27 ตุลาคม 1944 องค์กรที่เรียกว่ากลุ่มสโมสรที่ได้รับอนุญาต หรือที่ต่อมาเรียกกันว่าลีกฟุตบอลแห่งชาติ ก็ได้รับการก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยมีเอ็มมานูเอล กัมบาร์เดลลาเป็นประธานคนแรก องค์กรนี้เองที่ทำหน้าที่ฟื้นฟูการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของฝรั่งเศสให้กลับมาเดินหน้าได้อีกครั้งหลังหยุดชะงักไปในช่วงสงคราม วันที่ 27 ตุลาคม 1944 จึงเป็นจุดเริ่มต้นขององค์กรลีกในความหมายที่ใช้กันต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ไม่ใช่วันที่มีการเปลี่ยนแปลงกฎกติกาการแข่งขันหรือวันที่แชมป์คนใดคนหนึ่งได้รับการรับรอง ในเวลาไล่เลี่ยกันนั้น จูลส์ รีเมต์ก็กลับเข้ามาดำรงตำแหน่งประธานสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสอีกสมัยหนึ่งระหว่างปี 1944 ถึง 1949 ทำให้ฝั่งสมาคมและฝั่งองค์กรลีกต่างมีผู้นำที่มากประสบการณ์ควบคุมทิศทางไปพร้อมกันในช่วงฟื้นฟูประเทศ

ชื่อกลุ่มสโมสรที่ได้รับอนุญาตสะท้อนสมาชิกแบบใด

ชื่อทางการขององค์กรใหม่ที่ว่ากลุ่มสโมสรที่ได้รับอนุญาตนั้นบอกความหมายของสมาชิกไว้ชัดเจนในตัวเอง นั่นคือองค์กรนี้ประกอบด้วยสโมสรที่ได้รับอนุญาตอย่างเป็นทางการจากสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสให้ใช้นักเตะอาชีพในการแข่งขันได้ ไม่ใช่สโมสรใดก็ได้ที่ต้องการเข้าร่วม องค์กรนี้จดทะเบียนในฐานะสมาคมตามกฎหมายปี 1901 ซึ่งเป็นรูปแบบนิติบุคคลเอกชนไม่แสวงหากำไรที่พบได้ทั่วไปในฝรั่งเศส ทำให้มีอิสระในการวางข้อบังคับและบริหารงานประจำวันของตนเอง แต่ในทางปฏิบัติยังคงอยู่ภายใต้อำนาจของสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสเสมอ เพราะการแข่งขันที่จัดโดยองค์กรลีกยังต้องได้รับการรับรองจากสมาคมจึงจะมีสถานะเป็นการแข่งขันอย่างเป็นทางการ ความสัมพันธ์เช่นนี้นำไปสู่ความตึงเครียดระหว่างสองฝ่ายอยู่หลายครั้งหลังการปลดปล่อยประเทศ เพราะฝ่ายสโมสรต้องการอิสระในการบริหารจัดการมากขึ้น ขณะที่สมาคมต้องการรักษาอำนาจกำกับดูแลโดยรวมไว้ในมือ แม้กระนั้นทั้งสององค์กรก็เคยมีจุดที่ทับซ้อนกัน เพราะประธานลีกบางคนในเวลาต่อมาก็ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสไปพร้อมกันด้วย

องค์กรใหม่ไม่ใช่การเริ่มลีกจากศูนย์อย่างไร

เอ็มมานูเอล กัมบาร์เดลลาผู้เป็นประธานคนแรกขององค์กรลีกใหม่ไม่ใช่คนนอกวงการที่เพิ่งเข้ามาเกี่ยวข้องกับฟุตบอลอาชีพ เขาเคยทำหน้าที่เป็นผู้เชี่ยวชาญในคณะกรรมาธิการที่สมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 1929 เพื่อศึกษาสถานะนักเตะที่ได้รับค่าจ้าง และต่อมายังเป็นผู้นำคณะกรรมาธิการดูแลการแข่งขันระดับอาชีพก่อนสงครามจะปะทุขึ้นด้วย ความต่อเนื่องของบุคคลและองค์ความรู้เช่นนี้แสดงให้เห็นว่าองค์กรลีกที่ตั้งขึ้นในปี 1944 เป็นการฟื้นฟูโครงสร้างการบริหารที่มีรากฐานมาตั้งแต่ก่อนสงคราม ไม่ใช่การเริ่มต้นคิดค้นระบบขึ้นใหม่ทั้งหมด ชื่อกลุ่มสโมสรที่ได้รับอนุญาตยังถูกใช้ต่อเนื่องยาวนานหลายทศวรรษ ก่อนจะเปลี่ยนกลับไปใช้ชื่อลีกฟุตบอลแห่งชาติอีกครั้งในปี 1970 กัมบาร์เดลลาเองยังก้าวขึ้นเป็นประธานสมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสสืบต่อจากจูลส์ รีเมต์ในปี 1949 จนถึงแก่กรรมในปี 1953 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าบุคคลกลุ่มเดียวกันเป็นผู้ขับเคลื่อนทั้งสมาคมและองค์กรลีกคาบเกี่ยวกันมาตลอดช่วงเปลี่ยนผ่านหลังสงคราม สำหรับผู้ที่เริ่มศึกษาประวัติลีกฝรั่งเศส จุดนี้จึงเป็นข้อเตือนใจสำคัญว่าองค์กรลีกฝรั่งเศสหลังปี 1944 ไม่ใช่สิ่งที่ตัดขาดจากยุคก่อนสงครามโดยสิ้นเชิง แต่เป็นการจัดโครงสร้างใหม่บนพื้นฐานบุคลากรและแนวคิดที่มีอยู่ก่อนแล้ว ก่อนจะค่อย ๆ พัฒนากลไกกำกับดูแลฟุตบอลอาชีพให้มั่นคงขึ้นตลอดช่วงหลังสงครามจนถึงปลายทศวรรษ 1960