แอสตัน วิลลา 1981 แชมป์ลีกที่ใช้ผู้เล่นเพียง 14 คน

แอสตัน วิลลา คว้าแชมป์ลีกสูงสุดอังกฤษในฤดูกาล 1980/81 ได้สำเร็จ โดยใช้ผู้เล่นเพียง 14 คนตลอดทั้งฤดูกาล ซึ่งเป็นตัวเลขที่แทบเป็นไปไม่ได้เลยสำหรับทีมยุคปัจจุบันที่หมุนเวียนผู้เล่นกันเป็นสิบ ๆ คนต่อฤดูกาล บทความนี้จะอธิบายว่าตัวเลข 14 คนนี้นับจากอะไร ทำไมยุคนั้นถึงทำแบบนี้ได้ และทีมชุดนี้ปิดฉากฤดูกาลด้วยผลงานแบบไหน

ทีมใช้ผู้เล่นกี่คนตลอดฤดูกาล

ตัวเลข 14 คนนี้นับจากผู้เล่นที่ได้ลงสนามในลีกดิวิชั่น 1 ตลอดฤดูกาล 1980/81 ภายใต้การคุมทีมของรอน ซอนเดอร์ส ในจำนวนนี้มีถึง 7 คนที่ลงเล่นครบทุกนัดตลอด 42 เกม ได้แก่ จิมมี ริมเมอร์ ผู้รักษาประตู, เคนนี สเวน, เคน แม็กนอตต์, เดนนิส มอร์ติเมอร์, เดส เบรมเนอร์, กอร์ดอน โคแวนส์ และโทนี มอร์ลีย์ ส่วนผู้เล่นที่เหลืออีก 7 คนคือแกรี ชอว์ ลงเล่น 40 นัด, อลัน อีแวนส์ 39 นัด, ปีเตอร์ ไวธ์ ในฤดูกาลแรกกับสโมสร 36 นัด, แกรี วิลเลียมส์ 21 นัด, โคลิน กิ๊บสัน 19 นัด, ส่วนเดวิด เกดดิสและอีมอน ดีซี ลงเล่นเพียง 8 และ 5 นัดตามลำดับ รวมทั้งหมดจึงมีผู้เล่นที่ลงสนามในลีกครบ 14 คนพอดี ปีเตอร์ ไวธ์ ที่เพิ่งย้ายมาจากน็อตติงแฮม ฟอเรสต์ในซัมเมอร์ปี 1980 คือผู้ทำประตูสูงสุดของทีมในฤดูกาลนั้นด้วย 20 ประตูในลีก เขาเคยคว้าแชมป์ลีกมาแล้วกับฟอเรสต์ในปี 1978 ก่อนย้ายมาเล่นให้เซาธ์พอร์ต บาร์โรว์ วูล์ฟแฮมป์ตัน วันเดอเรอร์ส เบอร์มิงแฮม ซิตี้ และนิวคาสเซิล ยูไนเต็ด และระหว่างที่อยู่กับวิลลานาน 5 ปีเขายิงไป 74 ประตูจาก 182 นัดในลีก พร้อมติดทีมชาติอังกฤษ 11 นัด

มีกี่คนที่ลงครบทุกนัด

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่ามีผู้เล่นถึง 7 คนจากทั้งหมด 14 คนที่ลงเล่นครบทุกนัดในลีกทั้ง 42 เกม คิดเป็นครึ่งหนึ่งพอดีของผู้เล่นทั้งหมดที่ใช้งานตลอดฤดูกาล ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่าทีมชุดนี้แทบไม่มีอาการบาดเจ็บสะสมรุนแรงหรือปัญหาฟอร์มตกที่ต้องปรับเปลี่ยนตัวผู้เล่นหลักเลยตลอดทั้งฤดูกาล นักเตะทั้ง 7 คนที่ลงเล่นครบทุกนัดล้วนเป็นแกนหลักทั้งแนวรับ แนวกลาง และแนวรุก แสดงให้เห็นความมั่นคงของทีมชุดนี้ในทุกตำแหน่งของสนาม

ทำไมยุคนั้นถึงหมุนเวียนผู้เล่นน้อย

กติกาการเปลี่ยนตัวในฤดูกาล 1980/81 อนุญาตให้แต่ละทีมมีผู้เล่นสำรองได้เพียง 1 คนต่อนัดเท่านั้น ต่างจากยุคปัจจุบันที่อนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้มากถึง 5 คนจากผู้เล่นสำรอง 9 คนต่อนัด กติกาการเปลี่ยนตัวเพียง 1 คนนี้เริ่มใช้ในฟุตบอลลีกอังกฤษมาตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม 1965 เมื่อคีธ พีค็อกแห่งชาร์ลตัน แอธเลติก กลายเป็นผู้เล่นสำรองคนแรกในประวัติศาสตร์ฟุตบอลลีก เมื่อจำนวนตัวสำรองต่อนัดถูกจำกัดไว้เพียงหนึ่งคน ผู้จัดการทีมจึงมีแรงจูงใจให้ใช้ผู้เล่นชุดหลักชุดเดิมให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะการเปลี่ยนตัวแต่ละครั้งมีค่าใช้จ่ายเชิงกลยุทธ์สูงกว่ามาก ประกอบกับฤดูกาลนั้นวิลลาลงแข่งเพียงลีกและถ้วยในประเทศเป็นหลัก ไม่มีภาระจากการลงเล่นทวีปยุโรปมาแย่งโควตาผู้เล่น ทำให้จำนวนนัดรวมทั้งฤดูกาลไม่มากพอที่จะบังคับให้ต้องหมุนเวียนผู้เล่นเพิ่มเติม

ฤดูกาลนั้นจบด้วยคะแนนเท่าไร

แอสตัน วิลลา จบฤดูกาล 1980/81 ด้วยผลงาน 26 ชนะ 8 เสมอ 8 แพ้ จาก 42 นัด เก็บได้ 60 แต้ม ยิงได้ 72 ประตู เสีย 40 ประตู คว้าแชมป์ลีกสมัยที่ 7 ของสโมสรและเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1910 ทีมรองแชมป์คืออิปสวิช ทาวน์ ที่ทำได้ 56 แต้ม ตามหลังวิลลาอยู่ 4 แต้ม แม้อิปสวิชจะมีผลต่างประตูดีกว่าวิลลาเล็กน้อยที่บวก 34 เทียบกับบวก 32 ของวิลลา แต่คะแนนที่มากกว่าก็เพียงพอให้วิลลาคว้าแชมป์ไปครอง ช่วงกลางเดือนเมษายนทั้งสองทีมเคยพบกันโดยตรงที่วิลลา พาร์ค ซึ่งอิปสวิชเป็นฝ่ายเอาชนะไป 2-1 ทำให้ดูเหมือนโมเมนตัมจะเปลี่ยนไปอยู่ฝั่งอิปสวิช แต่หลังจากนั้นอิปสวิชกลับแพ้ติดต่อกันสองนัด ขณะที่วิลลาชนะน็อตติงแฮม ฟอเรสต์และเสมอสโต๊ค ซิตี้ ทำให้กลับมาคุมเกมได้อีกครั้ง ก่อนจะปิดฉากด้วยชัยชนะเหนือมิดเดิลสโบรห์ในนัดเหย้านัดสุดท้าย ซึ่งทำให้ทีมขึ้นนำ 4 แต้มก่อนเหลือการแข่งขันอีกเพียงนัดเดียว แม้อิปสวิชจะยังมีนัดค้างอยู่หนึ่งนัดและผลต่างประตูที่ดีกว่า แต่สถานการณ์ก็ตึงเครียดจนถึงวันเสาร์สุดท้ายของฤดูกาล เมื่อครึ่งแรกจบลง วิลลาตามหลังอาร์เซนอลอยู่ 0-2 ในเกมเยือน ขณะที่อิปสวิชนำมิดเดิลสโบรห์อยู่ 1-0 ซึ่งถ้าจบลงแบบนั้นแชมป์จะหลุดจากมือวิลลาทันที แต่ครึ่งหลังไม่มีประตูเพิ่มที่ไฮบิวรี ส่วนที่สนามของมิดเดิลสโบรห์ เจ้าบ้านกลับมายิงสองประตูรวดในครึ่งหลังโดยไม่เสียเพิ่ม ประตูของโบชโก ยันโควิช คือลูกที่ยืนยันว่าวิลลาได้แชมป์ลีกไปครองแม้จะแพ้อาร์เซนอลในนัดสุดท้ายของตัวเองก็ตาม

เทียบกับทีมแชมป์ยุคนี้แล้วเป็นอย่างไร

ทีมแชมป์ลีกสูงสุดอังกฤษในยุคปัจจุบันมักต้องใช้ผู้เล่นมากกว่า 20 คนต่อฤดูกาลเป็นเรื่องปกติ เพราะนอกจากลีกในประเทศแล้วยังต้องลงแข่งขันรายการระดับทวีปยุโรปและถ้วยในประเทศหลายรายการพร้อมกัน กติกาปัจจุบันยังอนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้ถึง 5 คนต่อนัดจากผู้เล่นสำรอง 9 คน ทำให้ผู้จัดการทีมมีความยืดหยุ่นในการหมุนเวียนผู้เล่นมากกว่ายุคของรอน ซอนเดอร์สหลายเท่าตัว การที่วิลลาทำได้ด้วยผู้เล่นเพียง 14 คนในฤดูกาล 1980/81 จึงไม่ใช่แค่เรื่องของโชคที่ไม่มีผู้เล่นบาดเจ็บ แต่ยังเป็นผลจากบริบทของกติกาและปฏิทินการแข่งขันที่ต่างจากปัจจุบันโดยสิ้นเชิง เป็นภาพสะท้อนของฟุตบอลอังกฤษยุคหนึ่งที่ความสม่ำเสมอของผู้เล่นชุดหลักมีค่ามากกว่าความลึกของกำลังพลสำรอง