ลีกอิตาลีสองรายการ 1908 เกิดจากความขัดแย้งว่าใครควรมีสิทธิ์ลงสนามและแข่งขันเพื่อชิงตำแหน่งใด สหพันธ์สร้างรายการอิตาเลียนสำหรับนักเตะอิตาลีหรือผู้แปลงสัญชาติ และรายการเฟเดอรัลที่เปิดรับนักเตะต่างชาติด้วย การแยกเช่นนี้ไม่ได้ทำให้ความขัดแย้งจบลง สโมสรใหญ่บางแห่งกลับถอนตัว และน้ำหนักของสองรายการเปลี่ยนไปอีกในปีถัดมา
ประเด็นจึงกว้างกว่าการมีแชมป์สองชื่อในปีเดียวกัน เพราะกติกาแตะทั้งส่วนประกอบของทีม สิทธิ์แข่งขัน และความหมายของตำแหน่งระดับชาติ การตามลำดับตั้งแต่มติปี 1907 ไปจนถึงการเปลี่ยนการยอมรับแชมป์ปี 1909 ช่วยอธิบายว่าเหตุใดการแข่งขันที่ตั้งขึ้นพร้อมกันจึงไม่ได้มีสถานะคงเดิมตลอดเวลา
ลีกอิตาลีสองรายการ 1908 กับข้อเสนอจำกัดนักเตะต่างชาติ
การประชุมสหพันธ์ที่มิลานวันที่ 10 พฤศจิกายน 1907 อนุมัติให้มีการแข่งขันสองรายการภายใต้สหพันธ์เดียวกัน ขณะนั้นองค์กรยังใช้ชื่อย่อเอฟไอเอฟ มติจึงเป็นการออกแบบการแข่งขันใหม่จากส่วนกลาง ไม่ใช่การที่สโมสรตั้งองค์กรคู่แข่งขึ้นมาจัดลีกอีกแห่ง
ฝ่ายสนับสนุนอธิบายว่าต้องการส่งเสริมผู้เล่นอิตาลีและขยายความนิยมฟุตบอลในประเทศ ขณะเดียวกันก็เสนอรายการเฟเดอรัลไว้รองรับสโมสรที่มีนักเตะต่างชาติ จุดมุ่งหมายที่ประกาศกับผลที่สโมสรได้รับจึงต้องอ่านคู่กัน การมีรายการรองรับไม่ได้หมายความว่าทุกฝ่ายยอมรับเงื่อนไขใหม่
สโมสรหลายแห่งในยุคนั้นมีชาวอังกฤษหรือสวิสร่วมก่อตั้ง บริหาร และลงเล่น การเปลี่ยนคุณสมบัติของผู้เล่นจึงกระทบทีมที่สร้างตัวขึ้นมาจากเครือข่ายเหล่านี้โดยตรง ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนจำนวนผู้เข้าแข่งขันหรือวันเตะในปฏิทิน
บันทึกการประชุมกล่าวถึงตัวแทนโตริโน มิลาน ลิแบร์ตัส เจนัว และเนเปิลส์ที่ออกจากการประชุม รายชื่อนี้เป็นหลักฐานของการประท้วงในที่ประชุม ต้องแยกจากรายชื่อสโมสรที่ถอนตัวจากการแข่งขันจริงในปีต่อมา เพราะเป็นการกระทำคนละขั้นตอน
ความแตกต่างของรายการอิตาเลียนกับเฟเดอรัล
รายการอิตาเลียนสงวนให้ผู้เล่นอิตาลีหรือผู้ที่แปลงสัญชาติแล้ว ดังนั้นคำว่าเฉพาะชาวอิตาลีในบริบทนี้ไม่ควรถูกตีความว่าทุกคนต้องเกิดในประเทศอิตาลี มติมีถ้อยคำรองรับสถานะผู้แปลงสัญชาติไว้อย่างชัดเจน
รายการเฟเดอรัลเปิดให้สมาชิกของสโมสรที่ขึ้นทะเบียนกับสหพันธ์ลงเล่นได้ รวมถึงชาวต่างชาติ แต่ผู้เล่นต่างชาติต้องมีถิ่นพำนักถาวรในอิตาลี ประวัติสหพันธ์อธิบายเงื่อนไขนี้ว่าใช้ป้องกันการดึงผู้เล่นจากต่างประเทศมาเฉพาะบางนัด จึงไม่ใช่การเปิดสิทธิ์อย่างไร้ข้อกำหนด
| รายการ | ผู้เล่นที่เปิดรับ | ข้อที่ควรระวังในการตีความ |
|---|---|---|
| อิตาเลียน | ชาวอิตาลีหรือผู้แปลงสัญชาติ | ไม่เท่ากับกำหนดสถานที่เกิด |
| เฟเดอรัล | ผู้เล่นอิตาลีและต่างชาติที่ผ่านเงื่อนไข | ชาวต่างชาติต้องพำนักในอิตาลี |

ความไม่พอใจยังเกี่ยวข้องกับชื่อแชมป์ด้วย สหพันธ์วางให้รายการอิตาเลียนมอบตำแหน่งแชมป์อิตาลี ส่วนสโมสรที่มีนักเตะต่างชาติต้องแข่งขันเพื่อแชมป์เฟเดอรัล การแยกชื่อเช่นนี้ทำให้การใช้ทีมเดิมกับการลุ้นตำแหน่งที่ต้องการกลายเป็นปัญหาเดียวกัน
จึงไม่ควรมองสองรายการเป็นลีกบนกับลีกล่างที่มีการเลื่อนชั้นเชื่อมกัน ทั้งคู่เป็นการแข่งขันคู่ขนานที่แยกตามคุณสมบัติผู้เล่น ชื่อคล้ายกันหรืออยู่ใต้สหพันธ์เดียวกันไม่ได้ทำให้ผู้ชนะต้องมาแข่งนัดชิงร่วมกันอีกครั้ง
การคว่ำบาตรและทางขึ้นของโปร แวร์เชลลี
มิลานซึ่งเป็นแชมป์เก่า เจนัว และโตริโนปฏิเสธการเข้าร่วมรายการอิตาเลียนในปี 1908 และถอนตัวจากเฟเดอรัลด้วย การประท้วงจึงไม่ได้เป็นเพียงการย้ายไปเล่นรายการที่อนุญาตนักเตะต่างชาติ แต่เป็นการไม่ยอมรับโครงสร้างที่สหพันธ์เสนอ
พื้นที่การแข่งขันที่เปลี่ยนไปเปิดโอกาสให้สมาคมกีฬาและยิมนาสติกซึ่งก่อนหน้านั้นอยู่เบื้องหลังสโมสรใหญ่ โปร แวร์เชลลีเป็นทีมที่ขึ้นมาโดดเด่น ผ่านอันเดรีย ดอเรียและอูนิโอเน สปอร์ตีวา มิลาเนเซไปคว้าแชมป์อิตาเลียนปี 1908

โปร แวร์เชลลีใช้ผู้เล่นอิตาลีทั้งหมดตามคำอธิบายของสหพันธ์ในประวัติทีมชาติยุคแรก ส่วนประวัติสโมสรยืนยันปี 1908 เป็นแชมป์แรกและปี 1909 เป็นแชมป์ครั้งที่สอง ข้อมูลนี้แสดงความต่อเนื่องของความสำเร็จ แต่ชื่อรายการที่ชนะในสองปียังต้องแยกให้ถูกต้อง
การถอนตัวของคู่แข่งใหญ่เป็นบริบทสำคัญของปี 1908 อย่างไรก็ตาม การอธิบายด้วยการคว่ำบาตรเพียงอย่างเดียวจะมองไม่เห็นผลงานที่โปร แวร์เชลลีต้องทำในสนาม และมองข้ามว่าทีมยังชนะต่อในปีถัดมาเมื่อคู่แข่งเก่ากลับมาแข่งขันในรายการเฟเดอรัล
การเปลี่ยนการยอมรับแชมป์ในปีถัดมา
การประชุมวันที่ 8 พฤศจิกายน 1908 ยังรักษาสูตรสองรายการไว้ แต่มีความพยายามประนีประนอม หนึ่งในนั้นคือมอบถ้วยสเปนสลีย์ให้มิลานซึ่งชนะในปี 1906 และ 1907 แม้เดิมต้องชนะครบสามครั้ง การรับถ้วยนี้จึงไม่ใช่การเพิ่มตำแหน่งแชมป์ปี 1908 ให้มิลาน
ในปี 1909 สโมสรเก่าเลือกลงรายการเฟเดอรัล ขณะที่คว่ำบาตรรายการอิตาเลียน ทำให้น้ำหนักการแข่งขันไปรวมอยู่ฝั่งเฟเดอรัล โปร แวร์เชลลีชนะรายการนั้นโดยพบมิลาเนเซในรอบชิง ส่วนยูเวนตุสชนะรายการอิตาเลียน แต่สหพันธ์ไม่รับรองตำแหน่งหลังนั้นในเวลาต่อมา
เรื่องนี้แสดงว่าชื่อที่ออกแบบไว้ตอนเริ่มระบบไม่สามารถอธิบายเกียรติประวัติภายหลังได้ทั้งหมด ต้องดูทั้งเงื่อนไขผู้เล่น สโมสรที่เข้าร่วม และการรับรองผล เมื่อถึงฤดูกาล 1909/10 ประวัติสหพันธ์ระบุการกลับสู่การแข่งขันปรีมา กาเตโกเรียรายการเดียว โดยมีบทเรียนว่าการจัดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายในทางเอกสารอาจยังไม่ทำให้ทุกฝ่ายเห็นคุณค่าของรายการเท่ากัน

