คล็อปป์สร้างทีมลิเวอร์พูล ช่วง 2015–2018 ก่อนถึงแชมป์ลีก

คล็อปป์สร้างทีม ลิเวอร์พูลในช่วงปี 2015 ถึง 2018 ไม่ได้เกิดขึ้นจากการซื้อผู้เล่นราคาแพงเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากลำดับการเติมบทบาทที่ตรงจุดในแต่ละช่วงเวลา ก่อนทีมจะพัฒนาไปสู่การเป็นทีมท้าชิงแชมป์พรีเมียร์ลีกในเวลาต่อมา บทความนี้ไล่เรียงตามลำดับเวลาของการเติมบทบาทแต่ละส่วน แทนที่จะสรุปเพียงว่าใครถูกซื้อเข้ามาบ้าง เพราะลำดับก่อนหลังของการแก้โจทย์แต่ละจุดมีผลต่อภาพรวมของทีมไม่น้อยไปกว่าตัวผู้เล่นที่ถูกเลือกมาเติมในแต่ละตำแหน่ง

ทีมที่รับช่วงมีโจทย์อะไร

เยอร์เกน คล็อปป์ เข้ารับตำแหน่งผู้จัดการทีมลิเวอร์พูลเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2015 แทนที่เบรนแดน ร็อดเจอร์ส โจทย์แรกที่เขาต้องเผชิญคือทีมที่ขาดความชัดเจนทั้งในเรื่องรูปแบบการเล่นและความเข้มข้นของเกมรับ คล็อปป์นำแนวคิดเกมกดดันสูงที่เขาเคยใช้ได้ผลกับโบรุสซีอา ดอร์ทมุนด์เข้ามาปรับใช้ทันที โดยเน้นให้ทีมไล่บีบบอลตั้งแต่แดนหน้าเพื่อบีบให้คู่แข่งเสียบอลในตำแหน่งที่อันตรายต่อประตูตัวเอง แนวทางนี้ต้องอาศัยเวลาปรับตัวของผู้เล่นชุดเดิมอยู่พอสมควรก่อนจะเห็นผลชัดเจน เพราะผู้เล่นหลายคนในทีมตอนนั้นคุ้นเคยกับการเล่นเกมรับที่ยืนต่ำและรอตั้งรับมากกว่าการไล่บีบบอลตั้งแต่แดนสูง การปรับเปลี่ยนแนวคิดเช่นนี้จึงไม่ใช่การเปลี่ยนแผนผังในกระดาษเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการฝึกซ้อมสร้างความเข้าใจร่วมกันของผู้เล่นทั้งทีมเป็นระยะเวลาหนึ่งก่อนจะเห็นผลในสนามจริง

แนวรุกเติมความเร็วและงานไล่บอลอย่างไร

การเสริมทัพที่เปลี่ยนหน้าตาแนวรุกของทีมอย่างชัดเจนคือการดึงตัวโมฮาเหม็ด ซาลาห์กลับมาเล่นในอังกฤษอีกครั้งเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2017 ด้วยค่าตัวเริ่มต้น 36.5 ล้านปอนด์ซึ่งอาจขยับสูงถึง 43 ล้านปอนด์ ซาลาห์สวมเสื้อหมายเลข 11 และเข้ามาเติมความเร็วให้แนวรุกฝั่งขวา ทำงานร่วมกับโรแบร์โต ฟีร์มีโนที่เล่นในบทบาทกองหน้าตัวลึกและซาดิโอ มาเนที่อยู่ฝั่งซ้าย ทั้งสามคนต้องรับผิดชอบงานไล่บีบบอลตั้งแต่แนวหน้าเป็นด่านแรกตามระบบของคล็อปป์ ไม่ใช่หน้าที่ของกองหลังหรือกองกลางเพียงฝ่ายเดียว การที่แนวรุกทั้งสามคนต้องวิ่งไล่บอลด้วยตัวเองยังช่วยลดภาระของกองกลางที่อยู่ด้านหลังลงไปได้มากพอสมควร เพราะคู่แข่งมักถูกบีบให้เสียบอลตั้งแต่แดนสูงก่อนที่จะมีโอกาสจ่ายบอลทะลุแนวรับของลิเวอร์พูลเข้ามาได้ตั้งแต่แรก

ฤดูกาล 2017/18 ฟีร์มีโนลงเล่นในพรีเมียร์ลีก 37 นัด ทำประตูได้ 15 ลูก และหากนับรวมทุกรายการทำได้ถึง 27 ประตูจาก 54 นัด ตัวเลขนี้สะท้อนว่าบทบาทกองหน้าตัวลึกของเขาไม่ได้เน้นแค่การจ่ายบอลเชื่อมเกม แต่ยังต้องรับผิดชอบงานทำประตูควบคู่กันไปด้วยในทุกสัปดาห์ของฤดูกาล

แนวรับปรับตามผู้เล่นใหม่อย่างไร

ในเดือนมกราคม 2018 ลิเวอร์พูลดึงตัวเฟอร์จิล ฟาน ไดก์เข้ามาด้วยค่าตัวราว 75 ล้านปอนด์ ซึ่งเป็นสถิติค่าตัวสูงสุดของผู้เล่นตำแหน่งกองหลังในขณะนั้น การมาถึงของฟาน ไดก์ช่วยแก้โจทย์ที่แนวรับของทีมขาดผู้เล่นที่มีความมั่นใจในการควบคุมเกมและบัญชาการแนวรับจากตำแหน่งกองหลังตัวกลาง หลังจากนั้นทีมจึงมีโครงสร้างแนวรับที่มั่นคงขึ้นกว่าช่วงก่อนหน้าที่คล็อปป์เพิ่งเข้ามาทำงานใหม่ ๆ การที่ทีมรอจนถึงกลางฤดูกาลกว่าจะเสริมกองหลังตัวกลางคนสำคัญ ยังสะท้อนว่าคล็อปป์เลือกแก้ปัญหาทีละจุดตามลำดับความสำคัญ ไม่ได้พยายามแก้ทุกจุดอ่อนพร้อมกันในคราวเดียว ผู้เล่นแนวรับคนอื่นในทีมก็ได้ประโยชน์จากการมีฟาน ไดก์ยืนอยู่ตรงกลาง เพราะมีคนคอยสั่งการและจัดระเบียบแนวรับให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องมากขึ้นกว่าเดิม ความมั่นใจของแนวรับที่เพิ่มขึ้นยังส่งผลไปถึงแดนกลางและแนวรุก เพราะทีมไม่ต้องกังวลมากเท่าเดิมว่าจะเสียประตูง่าย ๆ จากความผิดพลาดในตำแหน่งกองหลังตัวกลาง

เหตุใดการสร้างทีมไม่ควรสรุปจากค่าตัว

หากมองเฉพาะตัวเลขค่าตัว อาจเข้าใจไปว่าการสร้างทีมของคล็อปป์เกิดจากการทุ่มเงินซื้อผู้เล่นดังในเวลาไล่เลี่ยกัน แต่ในความเป็นจริงแต่ละการเสริมทัพเกิดขึ้นในช่วงเวลาต่างกันเพื่อแก้โจทย์เฉพาะของทีมในขณะนั้น ไม่ใช่การซื้อทีมทั้งชุดพร้อมกันในตลาดเดียว ความเข้ากันได้ระหว่างผู้เล่นแต่ละคนต้องอาศัยเวลาลงเล่นร่วมกันสะสมนาทีเพื่อสร้างความเข้าใจในสนาม ซึ่งเป็นปัจจัยที่ตัวเลขค่าตัวเพียงอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมด ทีมที่เพิ่งเสริมผู้เล่นราคาแพงหลายคนในตลาดเดียวกันจึงอาจต้องใช้เวลานานกว่าจะเห็นผลงานที่คุ้มค่ากับเงินที่จ่ายไป เมื่อเทียบกับทีมที่ทยอยเสริมทัพเป็นระยะตามโจทย์ที่ชัดเจนในแต่ละช่วง

ลำดับเวลาของการเสริมทัพจึงสำคัญพอ ๆ กับตัวผู้เล่นที่ถูกซื้อเข้ามา ซาลาห์เข้ามาก่อนเพื่อวางโครงสร้างเกมรุก ตามด้วยฟาน ไดก์ที่เข้ามาปิดจุดอ่อนแนวรับในเวลาต่อมา การเรียงลำดับเช่นนี้ค่อย ๆ เติมเต็มทีมทีละส่วนจนกลายเป็นทีมที่มีความสมดุลระหว่างเกมรุกกับเกมรับมากขึ้นเรื่อย ๆ ในช่วงปี 2015 ถึง 2018 การอ่านเส้นทางนี้ตามลำดับเวลาจึงให้ภาพที่ชัดเจนกว่าการมองแค่รายชื่อผู้เล่นที่เข้ามาในทีมโดยไม่สนใจว่าใครมาก่อนหรือมาหลังใคร และช่วยอธิบายได้ว่าทำไมทีมที่ดูเหมือนใช้เวลานานกว่าจะเข้าที่เข้าทาง จึงกลายเป็นทีมที่มีรากฐานมั่นคงกว่าทีมที่เร่งเสริมทัพในคราวเดียว