เปรูจาไร้พ่าย 1979 ทำไมการไม่แพ้เลยจึงยังไม่เพียงพอสำหรับแชมป์ในระบบสองแต้ม

เปรูจาไร้พ่าย 1979 คือฤดูกาลที่ทีมเล็กจากเมืองอุมเบรียเล่นครบ 30 นัดในเซเรีย อาโดยไม่แพ้ใครเลยสักครั้ง ชนะ 11 เสมอ 19 รวม 41 คะแนน แต่กลับต้องจบฤดูกาลด้วยตำแหน่งรองแชมป์ เพราะมิลานทำได้ดีกว่าด้วย 44 คะแนน คำถามที่ตามมาคือทำไมการไม่แพ้เลยทั้งฤดูกาลจึงยังไม่เพียงพอสำหรับการคว้าแชมป์ คำตอบอยู่ที่ระบบสองแต้มต่อชัยชนะที่ใช้อยู่ในยุคนั้น ซึ่งทำให้ผลเสมอมีค่าเพียงครึ่งเดียวของชัยชนะ และเปรูจาก็เสมอไปมากถึง 19 นัดจากทั้งหมด 30 นัด

ทีมของคาสตานเญร์

อิลาริโอ คาสตานเญร์ คุมทีมเปรูจาด้วยแนวทางที่แปลกใหม่สำหรับฟุตบอลอิตาลีในยุคนั้น เขานำแนวคิดฟุตบอลรวมพลังแบบดัตช์ หรือที่เรียกกันว่าเกมทั้งสนามมาปรับใช้ พร้อมกับระบบกองหน้าถอยลึกที่ให้ตัวรุกถอยมาช่วยสร้างเกมแทนที่จะยืนรอบอลอยู่แนวหน้าเพียงอย่างเดียว แนวทางนี้แตกต่างจากทีมอิตาลีส่วนใหญ่ในยุคนั้นที่ยังเน้นเกมรับแน่นและสวนกลับ

ระบบของคาสตานเญร์ต้องอาศัยผู้เล่นที่วิ่งได้ตลอดเกมและเปลี่ยนตำแหน่งกันได้คล่องตัว มากกว่าจะพึ่งพาความสามารถเฉพาะตัวของผู้เล่นคนใดคนหนึ่ง จุดแข็งของทีมจึงอยู่ที่ความสม่ำเสมอ ไม่ใช่การระเบิดฟอร์มเป็นบางนัด และนี่คือเหตุผลที่อธิบายได้ว่าทำไมเปรูจาจึงแทบไม่แพ้ใครเลยตลอดทั้งฤดูกาล เพราะระบบที่เน้นความสม่ำเสมอมักป้องกันความพ่ายแพ้ได้ดีกว่าการไล่ล่าชัยชนะแบบเสี่ยง

สำหรับสโมสรขนาดเล็กอย่างเปรูจา การนำแนวคิดจากฟุตบอลยุโรปเหนือมาปรับใช้ถือเป็นความกล้าที่ไม่ธรรมดา เพราะทีมส่วนใหญ่ในระดับเดียวกันมักเลือกเล่นเกมรับล้วนเพื่อความอยู่รอด แต่คาสตานเญร์กลับเลือกให้ทีมของเขาครองบอลและขยับตำแหน่งอย่างเป็นระบบ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือทีมที่ไม่หวือหวาแต่แทบไม่มีจุดอ่อนให้คู่แข่งเจาะได้ง่าย

สิบเอ็ดชัยชนะกับสิบเก้าผลเสมอ

ตัวเลขที่นิยามฤดูกาลนี้ของเปรูจาคือ 11 ชนะ 19 เสมอ และ 0 แพ้ จากทั้งหมด 30 นัด สัดส่วนของผลเสมอที่สูงถึงเกินสองในสามของทุกนัดคือสิ่งที่ทำให้ทีมนี้ถูกเรียกว่าไร้พ่ายทั้งที่ไม่ใช่ทีมที่ถล่มคู่แข่งบ่อยครั้ง การไม่แพ้ทุกนัดต้องอาศัยเกมรับที่มั่นคงมากอย่างต่อเนื่อง เพราะเพียงแค่แพ้สักนัดเดียวก็อาจทำให้ภาพลักษณ์ของฤดูกาลทั้งหมดเปลี่ยนไป

ในทางสถิติแล้ว การเสมอ 19 นัดหมายความว่าเปรูจาได้เพียง 19 คะแนนจากนัดเหล่านั้น ทั้งที่ถ้าเปลี่ยนผลเสมอเป็นชนะได้แม้เพียงบางส่วนก็จะเพิ่มคะแนนรวมได้ทันที ตัวอย่างเช่น หากเปรูจาชนะเพิ่มอีกเพียง 2 นัดจาก 19 นัดที่เสมอ พวกเขาจะมีคะแนนรวม 45 คะแนน แซงมิลานที่จบด้วย 44 คะแนนได้ทันที ตัวเลขสมมุตินี้แสดงให้เห็นว่าระยะห่างระหว่างแชมป์กับรองแชมป์ฤดูกาลนี้บางเพียงใด

การพบทีมลุ้นแชมป์

ผลการแข่งขันที่พบกับสองทีมใหญ่ที่สุดของฤดูกาลนี้สะท้อนภาพรวมของเปรูจาได้ชัดเจน เมื่อพบมิลานซึ่งเป็นคู่แข่งอันดับหนึ่งโดยตรง เปรูจาทำได้เพียงเสมอ 1-1 ผลเสมอนัดนี้ได้เพียงคะแนนเดียวแทนที่จะเป็นสามแต้มเต็มถ้าชนะได้ ส่วนในเกมเยือนที่ต้องเดินทางไปพบยูเวนตุสถึงเมืองตูริน เปรูจากลับทำได้ดีกว่าด้วยการเอาชนะเจ้าถิ่นได้สำเร็จ

ผลงานที่ต่างกันในสองเกมนี้ชี้ให้เห็นว่าเปรูจาไม่ได้เป็นทีมที่กลัวทีมใหญ่ พวกเขาสามารถชนะยูเวนตุสในบ้านของยูเวนตุสเองได้ แต่กลับไม่สามารถเอาชนะมิลานซึ่งเป็นคู่แข่งชิงแชมป์โดยตรงได้ ความแตกต่างเพียงผลเดียวระหว่างชนะกับเสมอในนัดที่พบมิลานนี่เองที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของช่องว่างสามคะแนนที่ตัดสินแชมป์ในที่สุด

คุณค่าของไร้พ่ายที่ต่างจากอันดับหนึ่ง

ระบบสองแต้มต่อชัยชนะที่ใช้ในเซเรีย อายุคนั้นทำให้ทีมที่เน้นความมั่นคงอย่างเปรูจาเสียเปรียบทีมที่กล้าเสี่ยงเพื่อชัยชนะมากกว่า มิลานจบด้วยสถิติชนะ 17 เสมอ 10 แพ้ 3 นัด นั่นหมายความว่ามิลานยอมแพ้บ้างเพื่อแลกกับจำนวนชัยชนะที่มากกว่า ขณะที่เปรูจาเลือกทางที่ไม่แพ้เลยแต่ก็ชนะน้อยกว่าไปด้วย ผลลัพธ์สุดท้ายคือมิลานได้ 44 คะแนน มากกว่าเปรูจาที่ได้ 41 คะแนนอยู่สามแต้ม

ตัวเลขผู้ชมเฉลี่ยเกมเหย้าของเปรูจาที่ 20,984 คนต่อนัด ก็เป็นเครื่องยืนยันว่าฤดูกาลนี้ดึงดูดความสนใจของแฟนบอลได้มากกว่าปกติสำหรับสโมสรขนาดนี้ เพราะทีมที่ไม่เคยแพ้ใครเลยตลอดทั้งฤดูกาลนั้นหาชมได้ยากในเซเรีย อา ไม่ว่าจะเป็นยุคใดก็ตาม แม้สุดท้ายเปรูจาจะไม่ได้แชมป์ แต่สถิติไร้พ่ายของพวกเขาก็ยังเป็นหนึ่งในผลงานที่ถูกพูดถึงมากที่สุดของเซเรีย อาช่วงปลายทศวรรษ 1970

หากเปรูจาเล่นในยุคที่ใช้ระบบสามแต้มต่อชัยชนะแบบปัจจุบัน ผลลัพธ์ของฤดูกาลนี้อาจต่างไปจากเดิมมาก เพราะคะแนนของทีมที่ไม่แพ้เลยแต่เสมอบ่อยจะเสียเปรียบทีมที่ชนะมากกว่าน้อยลง แต่ในยุคที่เปรูจาเล่นจริง กติกายังให้รางวัลกับชัยชนะมากกว่าความมั่นคง การนำระบบคะแนนของยุคปัจจุบันมาเทียบเคียงจึงช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้นว่าเหตุใดทีมที่สถิติดูดีในแง่ไม่แพ้ใครจึงยังไม่ใช่ทีมแชมป์เสมอไป

เปรูจาไร้พ่าย 1979 จึงเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าในกีฬาฟุตบอล การไม่แพ้กับการเป็นแชมป์ไม่ใช่เรื่องเดียวกันเสมอไป โดยเฉพาะในระบบคะแนนที่ให้รางวัลกับความกล้าเสี่ยงมากกว่าความมั่นคง