มาลากา 2012 จุดสูงสุดที่อยู่ได้ไม่นานของสโมสร

มาลากา 2012 คือชื่อที่ควรถูกจดจำในฐานะจุดสูงสุดของสโมสรจากแคว้นอันดาลูเซียแห่งนี้ ฤดูกาล 2011-12 มาลากาจบอันดับที่ 4 ของลาลีกา ซึ่งเป็นผลงานที่ดีที่สุดในประวัติศาสตร์สโมสร แต่สิ่งที่ทำให้เรื่องราวนี้น่าสนใจยิ่งกว่าคือระยะห่างระหว่างจุดสูงสุดกับจุดที่ทุกอย่างเริ่มพังทลายลงนั้นสั้นกว่าที่ใครจะคาดคิด เพียงไม่กี่ฤดูกาลถัดมาสโมสรก็ต้องเผชิญวิกฤตการเงินและขายผู้เล่นตัวหลักเกือบทั้งทีม

มาลากาขึ้นมาถึงอันดับสี่ได้อย่างไร

จุดเริ่มต้นของเรื่องราวทั้งหมดเกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน 2010 เมื่อชีค อับดุลลาห์ อัลธานีเข้าซื้อสโมสรมาลากาเพื่อแก้ปัญหาทางการเงินที่สโมสรเผชิญอยู่ในตอนนั้น การเข้ามาของเจ้าของใหม่นำมาซึ่งโครงการทุ่มเงินลงทุนในนักเตะอย่างที่สโมสรขนาดนี้ไม่เคยทำได้มาก่อน เพียงสองฤดูกาลหลังจากนั้น มาลากาก็ไต่อันดับขึ้นมาจนจบฤดูกาล 2011-12 ในอันดับที่ 4 ของลาลีกาด้วย 58 แต้ม ซึ่งเพียงพอให้ทีมได้สิทธิ์เข้าร่วมรอบเพลย์ออฟของยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์สโมสร การไต่อันดับขึ้นมาในเวลาอันสั้นเช่นนี้เกิดจากการทุ่มเงินซื้อผู้เล่นคุณภาพสูงเข้าสู่ทีมอย่างต่อเนื่อง มากกว่าจะเป็นการเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไปตามธรรมชาติของสโมสร

ทีมชุดนั้นประกอบด้วยใครบ้าง

ทีมชุดที่จบอันดับ 4 ในฤดูกาล 2011-12 เต็มไปด้วยผู้เล่นที่ภายหลังกลายเป็นชื่อคุ้นหูของแฟนบอลทั่วยุโรป ทั้งซานติ กาซอร์ลาที่สโมสรทุ่มเงินซื้อมาด้วยค่าตัวราว 21 ล้านยูโร อิสโก มิดฟิลด์ดาวรุ่งที่ยังไม่ย้ายออกในตอนนั้น วาคิน ผู้เล่นปีกมากประสบการณ์ ฆูลิโอ บัปติสตา กองหน้าชาวบราซิล มาร์ติน เดมิเชลิสกองหลังมากประสบการณ์ นาโช มอนเรอัลแบ็กซ้าย และวิลลี กาบาเยโรที่เฝ้าเสาประตู ส่วนดาวซัลโวหลักของทีมในลีกฤดูกาลนั้นคือซาโลมอน รอนดอนที่ยิงได้ 11 ประตู ทีมชุดนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มผู้เล่นที่เก่งเฉพาะตัว แต่เป็นการผสมผสานระหว่างผู้เล่นประสบการณ์สูงกับดาวรุ่งที่มีอนาคตไกล ซึ่งเป็นสูตรที่หลายสโมสรใฝ่ฝันอยากมี ผู้เล่นหลายคนในทีมชุดนี้ยังไม่ได้เป็นชื่อที่คุ้นหูระดับโลกในตอนนั้น แต่ภายในเวลาไม่กี่ปีต่อมาก็กลายเป็นที่ต้องการของสโมสรใหญ่ทั่วยุโรป ซึ่งสะท้อนว่าฝ่ายสรรหาผู้เล่นของมาลากาในยุคนั้นมองเห็นศักยภาพของนักเตะได้แม่นยำไม่น้อย

เปเยกรินีจัดทีมแบบไหน

มานูเอล เปเยกรินีคือผู้จัดการทีมที่คุมทัพมาลากาในฤดูกาลประวัติศาสตร์นี้ ทีมของเขาจบฤดูกาลด้วยการยิงได้ 54 ประตูและเสีย 53 ประตู ผลต่างประตูบวกเพียง 1 ลูกเท่านั้น ตัวเลขนี้บอกเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจว่าแม้ทีมจะจบอันดับสูงถึงอันดับ 4 แต่ไม่ได้เป็นทีมที่ครองเกมรุกอย่างท่วมท้นแบบทีมระดับหัวตารางทั่วไป ผลต่างประตูที่แคบขนาดนี้สะท้อนว่าทีมต้องเก็บแต้มด้วยความสม่ำเสมอในหลายนัดมากกว่าจะอาศัยการถล่มคู่แข่งเป็นกอบเป็นกำ เปเยกรินีในเวลาต่อมาพิสูจน์ตัวเองในฐานะผู้จัดการทีมที่สามารถพาทีมงบจำกัดกว่าคู่แข่งขึ้นไปแข่งขันในระดับสูงได้ ซึ่งผลงานกับมาลากาฤดูกาลนี้คือหนึ่งในตัวอย่างแรก ๆ ที่แสดงให้เห็นความสามารถด้านนี้ของเขาอย่างชัดเจน

เกิดอะไรขึ้นหลังจบฤดูกาลนั้น

ฤดูกาลถัดมามาลากาได้ลงเล่นในยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกเป็นครั้งแรก และสร้างผลงานที่น่าประทับใจด้วยการจบอันดับหนึ่งของกลุ่ม เหนือทั้งเอซี มิลาน อันเดอร์เลชท์ และเซนิต ก่อนจะเอาชนะปอร์โตในรอบ 16 ทีมสุดท้าย และไปพบกับโบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์ในรอบก่อนรองชนะเลิศ มาลากานำอยู่ 2-1 ในช่วงท้ายเกม ก่อนจะเสียประตูตีเสมอและประตูชัยในช่วงทดเวลาบาดเจ็บให้กับดอร์ทมุนด์จนต้องตกรอบไปอย่างเจ็บปวด แต่ปัญหาที่ใหญ่กว่าผลการแข่งขันคือสถานะทางการเงินของสโมสรที่เริ่มสั่นคลอน ยูฟ่าเข้ามาลงโทษสโมสรฐานมีปัญหาด้านการเงิน โดยเดิมทีขู่จะแบนจากการแข่งขันระดับยุโรปนานถึง 4 ฤดูกาล ก่อนจะลดโทษเหลือเพียง 1 ฤดูกาล ผลจากวิกฤตนี้ทำให้สโมสรต้องขายผู้เล่นตัวหลักออกไปเกือบหมด ทั้งอิสโกที่ย้ายไปเรอัลมาดริด วาคินที่ย้ายไปฟิออเรนตินา และตูลาลันที่ย้ายไปโมนาโก

บทเรียนอะไรที่ทีมขนาดกลางเรียนรู้จากกรณีนี้

เรื่องราวของมาลากาหลังจากจุดสูงสุดในปี 2012 คือบทเรียนสำคัญเรื่องความเสี่ยงของการพึ่งพาเจ้าของรายเดียวในการสร้างทีม เมื่อฐานะการเงินของเจ้าของหรือความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของกับสโมสรเปลี่ยนไป ทีมที่เคยแข็งแกร่งก็พังทลายลงได้เร็วพอ ๆ กับที่เคยรุ่งเรืองขึ้นมา ผลงานของมาลากาในลีกตกต่ำลงเรื่อย ๆ ในทุกฤดูกาลหลังจากนั้น จนกระทั่งตกชั้นจากลาลีกาเมื่อจบฤดูกาล 2017-18 ด้วยคะแนนเพียง 20 แต้มจาก 38 นัด ซึ่งต่างจากฤดูกาลรุ่งเรืองในปี 2012 อย่างสิ้นเชิง สโมสรยังคงเผชิญกับความยากลำบากในลีกระดับรองมาจนถึงปัจจุบัน กรณีของมาลากาจึงถูกยกมาเป็นตัวอย่างเตือนใจให้สโมสรขนาดกลางอื่น ๆ ในยุโรปว่าการเติบโตอย่างรวดเร็วด้วยเงินทุนจากเจ้าของเพียงคนเดียว โดยไม่มีโครงสร้างรายได้ที่มั่นคงรองรับในระยะยาว อาจนำไปสู่ความเสี่ยงที่ใหญ่กว่าความสำเร็จที่ได้มาในช่วงเวลาสั้น ๆ นั้นเสียอีก แฟนบอลที่ติดตามมาลากามาตั้งแต่ยุคนั้นมักพูดถึงฤดูกาล 2011-12 ด้วยความรู้สึกสองด้านปะปนกัน ทั้งความภูมิใจที่ทีมเคยไปได้ไกลถึงระดับนั้น และความเสียดายที่ทุกอย่างไม่ได้ถูกสร้างให้ยั่งยืนพอจะรักษาระดับความสำเร็จนั้นเอาไว้ได้ในระยะยาว