คาเปลโลแชมป์1997 คือเรื่องของทีมที่ถูกรื้อและประกอบใหม่ภายในฤดูร้อนเดียว เรอัลมาดริดจบฤดูกาล 1995/96 ที่อันดับ 6 ด้วย 70 คะแนน ห่างจากแอตเลติโก มาดริดที่เป็นแชมป์ถึง 17 คะแนน ผลที่ตามมาคือฤดูกาล 1996/97 พวกเขาไม่มีเกมยุโรปให้เล่นเลย แล้วจบปีนั้นด้วยแชมป์ลีก 92 คะแนน ระยะห่างระหว่างสองฤดูกาลนี้ทำให้เห็นชัดว่าอะไรเปลี่ยนบ้าง และอะไรที่ตัวเลขบอกได้จริงโดยไม่ต้องเดา
ทีมที่พ้นปีผิดหวัง
ฤดูกาล 1995/96 ตารางสุดท้ายเรียงจากแอตเลติโก มาดริด 87 คะแนน บาเลนเซีย 83 บาร์เซโลนา 80 เอสปันญอล 74 เตเนริเฟ 72 แล้วจึงถึงเรอัลมาดริดที่ 70 คะแนน การอยู่อันดับ 6 ในระบบโควตายุโรปตอนนั้นแปลว่าตกรอบทุกรายการ และสโมสรเลือกไม่เข้าร่วมอินเตอร์โตโต้คัพปี 1996 ด้วย ผลคือฤดูกาล 1996/97 เป็นครั้งแรกนับจากปี 1977/78 ที่ทีมนี้ลงเล่นเฉพาะรายการในประเทศ
ข้อนี้สำคัญกว่าที่เห็นตอนแรก ปฏิทินที่ไม่มีเกมกลางสัปดาห์ในยุโรปหมายถึงจำนวนนัดรวมต่อฤดูกาลน้อยลงมาก ทีมมีสัปดาห์เต็มสำหรับเตรียมเกมลีกเป็นส่วนใหญ่ ขณะที่คู่แข่งอย่างบาร์เซโลนาต้องแบ่งกำลังไปกับถ้วยยุโรปและถ้วยในประเทศ นี่ไม่ใช่คำอธิบายทั้งหมดของแชมป์ปีนั้น แต่เป็นเงื่อนไขที่มีอยู่จริงและวัดได้ ต่างจากการอ้างเรื่องจิตวิทยาที่พิสูจน์ไม่ได้ และเมื่อเทียบกับฤดูกาลก่อนหน้าที่ทีมเก็บได้ 70 คะแนน ส่วนต่าง 22 คะแนนในหนึ่งปีถือว่ามากพอจะบอกว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่แค่โชคในเกมสูสี
การเปลี่ยนแปลงฤดูร้อน1996
ฟาบิโอ คาเปลโล เข้ามาคุมทีมในฤดูร้อนนั้น พร้อมผู้เล่นใหม่ที่เปลี่ยนโครงทีมหลายตำแหน่ง เปรดรัก มิยาโตวิช มาจากบาเลนเซีย ดาวอร์ ชูเคอร์ มาจากเซบียา สองคนนี้คือกองหน้าที่คุ้นเคยกับลาลีกาอยู่แล้ว ไม่ใช่ผู้เล่นที่ต้องใช้เวลาปรับตัวกับลีก ส่วนโรแบร์โต การ์ลอส ย้ายมาจากอินเตอร์ และคลาเรนซ์ เซดอร์ฟ มาจากซามพ์โดเรีย ทั้งคู่มาจากกัลโชในช่วงที่อิตาลีเป็นลีกที่แข็งที่สุดของยุโรป
คู่หน้าและแบ็กซ้ายใหม่
เมื่อจบฤดูกาล ตัวเลขผู้ทำประตูอธิบายการกระจายภาระได้ดี ชูเคอร์ยิง 24 ประตูในลีกและเป็นดาวซัลโวของทีม รวมทุกรายการ 29 ประตู ราอูลยิง 21 ประตูในลีก ส่วนมิยาโตวิชยิง 14 ประตู รวมสามคนเป็น 59 ประตูในลีกเดียว นี่คือภาพที่ต่างจากทีมที่พึ่งกองหน้าคนเดียว เพราะเมื่อคนหนึ่งเจ็บหรือฟอร์มตก ยังมีอีกสองคนที่ยิงได้ในระดับสองหลักต่อฤดูกาล

การมีผู้เล่นสามคนที่ทำประตูได้มากขนาดนี้ยังสัมพันธ์กับจำนวนนัด ลีกฤดูกาลนั้นแข่ง 42 นัด มากกว่ารูปแบบ 38 นัดที่ใช้ในภายหลัง เกมที่มากขึ้นทำให้การหมุนเวียนตัวรุกมีความหมาย และทำให้คะแนนสะสมปลายฤดูกาลสูงกว่าที่คุ้นเคยกันในยุคหลัง
ราอูลเล่นกับชูเคอร์และมิยาโตวิช
ราอูลในตอนนั้นยังเป็นผู้เล่นอายุน้อยที่ขึ้นมาจากทีมสำรองของสโมสร การที่เขายิงได้ 21 ประตูในลีกขณะที่ทีมมีกองหน้าค่าตัวแพงสองคนเข้ามาใหม่ เป็นข้อมูลที่บอกว่าเขาไม่ได้ถูกเบียดออกจากทีมชุดใหญ่ ส่วนโรแบร์โต การ์ลอสในตำแหน่งแบ็กซ้ายเป็นการเสริมอีกแบบหนึ่ง คือเพิ่มความเร็วและการขึ้นเกมจากริมเส้น ซึ่งเป็นสิ่งที่ทีมยุคนั้นใช้เป็นทางออกเมื่อเกมกลางสนามถูกปิด สิ่งที่แหล่งข้อมูลยืนยันได้คือเขาอยู่ในกลุ่มผู้เล่นที่ย้ายเข้ามาช่วงฤดูร้อน 1996 ส่วนรายละเอียดว่าใครลงตัวจริงนัดไหนบ้างตลอดฤดูกาลนั้นเป็นคนละเรื่องกับการสรุปบทบาทรวมทั้งปี
ดาร์บีปิดแชมป์
จุดจบของฤดูกาลมาถึงในนัดที่ 41 จาก 42 นัด วันที่ 14 มิถุนายน 1997 เรอัลมาดริดเปิดสนามซานติอาโก เบร์นาเบว รับแอตเลติโก มาดริด ทีมที่เป็นแชมป์ลีกฤดูกาล 1995/96 และชนะไป 3-1 ผู้ทำประตูให้เจ้าบ้านคือราอูล แฟร์นันโด เอียร์โร และมิยาโตวิช ส่วนแอตเลติโกได้ประตูจากฆวน เอสไนเดร์ ผลนี้ทำให้แชมป์ลีกตกเป็นของเรอัลมาดริดโดยไม่ต้องรอเกมนัดสุดท้าย

ชนะแอตเลติโก3–1
เกมปิดแชมป์ที่เป็นดาร์บีมาดริดทำให้ผลนัดนี้ถูกจำมากกว่าปกติ แต่ถ้ามองทั้งฤดูกาล 92 คะแนนคือสิ่งที่อธิบายแชมป์ได้ตรงกว่าเกมเดียว บาร์เซโลนาจบที่ 90 คะแนน ห่างกันแค่สองคะแนน ขณะที่อันดับสามและสี่คือเดปอร์ติโบ ลาโกรุญญา และเรอัลเบติสที่ 77 คะแนนเท่ากัน ช่องว่างสิบสามคะแนนระหว่างอันดับสองกับอันดับสามบอกว่าการแข่งขันจริงปีนั้นเหลือแค่สองทีม
สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ยังถูกเล่าซ้ำคือสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น คาเปลโลคุมทีมรอบแรกเพียงฤดูกาลเดียวแล้วกลับไปคุมเอซี มิลานในฤดูกาล 1997/98 แชมป์ที่ได้จึงเป็นผลงานที่จบในตัวเอง ไม่ใช่จุดเริ่มของโครงการระยะยาวภายใต้โค้ชคนเดิม สำหรับสโมสร แชมป์ลีกครั้งนั้นคือลาลีกาสมัยที่ 27 ในประวัติศาสตร์ และเป็นการกลับเข้าสู่เวทียุโรปอีกครั้งหลังจากหายไปหนึ่งปีเต็ม
เมื่อประกอบทุกส่วนเข้าด้วยกัน ภาพที่ได้จึงไม่ใช่เรื่องของโค้ชคนเดียวที่เปลี่ยนทุกอย่างด้วยตัวเอง แต่เป็นการที่ทีมหนึ่งซื้อผู้เล่นที่พร้อมใช้งานทันที มีปฏิทินที่เบากว่าคู่แข่งโดยตรง และมีผู้ทำประตูสามคนที่แบ่งภาระกันตลอด 42 นัด ผลลัพธ์คือคะแนนสูงสุดของลีกในปีนั้นและถ้วยแชมป์ที่ตัดสินกันในดาร์บีเดือนมิถุนายน

