มาร์กเซยแชมป์ 1937 แชมป์อาชีพแรกก่อนย้ายสนาม

มาร์กเซยแชมป์ 1937 เป็นแชมป์ลีกอาชีพครั้งแรกของโอลิมปิก มาร์กเซย โดยทีมยังใช้สนามอูโวนเป็นบ้านและจบฤดูกาลเหนือโซโชซ์ด้วยอัตราส่วนประตูได้ต่อประตูเสีย แม้คะแนนจะเท่ากัน ส่วนสนามเวลอโดรมเปิดในเดือนมิถุนายนหลังการแข่งขันลีกสิ้นสุดแล้ว ปีเดียวกันจึงมีทั้งถ้วยใหม่และบ้านใหม่ แต่ฉากของการได้แชมป์ยังเป็นสนามเก่า

คำว่าแชมป์แรกต้องมีคำขยายใด

มาร์กเซยมีถ้วยระดับประเทศก่อนปี 1937 อยู่แล้ว สโมสรชนะถ้วยฝรั่งเศสหลายครั้งในทศวรรษก่อนหน้า และได้แชมป์ฝรั่งเศสระดับสมัครเล่นในปี 1929 การเรียกตำแหน่งปี 1937 ว่าแชมป์แรกโดยไม่ขยายความจึงอาจทำให้ผลงานยุคก่อนอาชีพหายไปจากเรื่องเล่า

คำที่ตรงกับเหตุการณ์คือแชมป์ลีกอาชีพครั้งแรก สมาคมฟุตบอลฝรั่งเศสลงชื่อมาร์กเซยเป็นผู้ชนะฤดูกาล 1936/37 ต่อจากเรซิงคลับเดอปารีส ปีนี้อยู่ในระบบการแข่งขันที่เริ่มเมื่อปี 1932 ซึ่งมาร์กเซยเข้าร่วมตั้งแต่ต้น และลงเล่นนัดอาชีพแรกวันที่ 11 กันยายน 1932 ด้วยชัยชนะเหนือโอลิมปิก ลีลัวส์ 2–1

ระหว่างทาง สโมสรยังได้ถ้วยฝรั่งเศสในปี 1935 จากการชนะแรนส์ 3–0 ในนัดชิง ความสำเร็จนั้นทำให้มาร์กเซยมีชื่อในฟุตบอลถ้วยอยู่ต่อเนื่อง แต่ยังไม่ใช่คำตอบของการแข่งลีกทั้งฤดูกาล กว่าจะได้ตำแหน่งสูงสุดในระบบอาชีพต้องรอถึงปี 1937

อูโวนเป็นฐานของมาร์กเซยแชมป์ 1937

สนามอูโวนรองรับมาร์กเซยมาตั้งแต่ปี 1902 และเป็นบ้านของทีมในฤดูกาลแชมป์ 1936/37 ผลงานในบ้านมีน้ำหนักมาก จากเกมเหย้า 15 นัด มาร์กเซยชนะ 13 เสมอหนึ่ง และแพ้หนึ่ง เก็บได้ 27 คะแนน ขณะที่เกมเยือนให้ผลรวมอีก 11 คะแนน

ตัวเลขนี้ทำให้อูโวนเป็นมากกว่าที่ตั้งของเกมอำลาฤดูกาล ชัยชนะส่วนใหญ่ถูกสะสมที่นี่ รวมถึงการชนะเรซิงปารีส 4–1 และสตราสบูร์ก 4–0 ทีมสามารถทำให้คู่แข่งสำคัญเสียคะแนนในมาร์กเซย ก่อนผลจากสนามอื่นจะถูกนำมารวมในตารางสุดท้าย

เกมสุดท้ายเล่นกับใครและที่ไหน

เกมสุดท้ายตามลำดับวันที่แข่งจริงคือการรับโซโชซ์ที่อูโวนวันที่ 20 พฤษภาคม 1937 มาร์กเซยแพ้ 0–1 จึงไม่ได้ปิดฤดูกาลด้วยชัยชนะในบ้าน และโซโชซ์เป็นทีมเดียวที่ทำให้เจ้าถิ่นแพ้เกมเหย้าในลีกปีนั้น แต่ผลนัดเดียวไม่เพียงพอจะเปลี่ยนผู้ชนะของการแข่งขันทั้งฤดูกาล

สาเหตุที่ลำดับเกมชวนสับสนคือคู่นี้เป็นโปรแกรมของรอบที่ 29 ซึ่งลงแข่งหลังโปรแกรมรอบที่ 30 แล้ว วันที่ 16 พฤษภาคม มาร์กเซยออกไปแพ้โอลิมปิก ลีลัวส์ 1–2 ก่อนกลับมาเจอโซโชซ์ในอีกสี่วันต่อมา หมายเลขรอบจึงไม่ตรงกับลำดับที่ทีมลงสนามจริงในช่วงปิดฤดูกาล

โซโชซ์ทำผลงานได้ดีในการพบมาร์กเซยทั้งสองนัด ฤดูกาลเดียวกันพวกเขาชนะเกมในบ้าน 3–1 แล้วบุกชนะอีก 1–0 เมื่อมองเฉพาะการเจอกัน โซโชซ์เหนือกว่าอย่างชัดเจน แต่ตำแหน่งแชมป์ไม่ได้ตัดสินด้วยผลสองนัดนี้เป็นอันดับแรกหลังคะแนนรวมเสมอกัน

มาร์กเซยจบด้วยชัยชนะ 17 นัด เสมอสี่ และแพ้เก้า ส่วนโซโชซ์ชนะ 16 เสมอหก และแพ้แปด ภายใต้คะแนนชนะสองและเสมอหนึ่ง ทั้งสองทีมมี 38 คะแนนเท่ากันพอดี เรซิงปารีสอยู่ถัดไปด้วย 37 คะแนน ทำให้ตำแหน่งหัวตารางต้องแยกมาร์กเซยกับโซโชซ์ออกจากกันด้วยเกณฑ์อื่น

ใช้เกณฑ์ใดตัดสินอันดับในฤดูกาลนั้น

เกณฑ์ที่ใช้คือโกลอาเวอเรจ หรืออัตราส่วนจำนวนประตูที่ยิงได้หารด้วยจำนวนประตูที่เสีย มาร์กเซยทำได้ 69 ประตูและเสีย 39 จึงมีอัตราส่วนประมาณ 1.769 ส่วนโซโชซ์ยิง 56 และเสีย 42 ได้ประมาณ 1.333 ค่าของมาร์กเซยสูงกว่าและทำให้ได้แชมป์

การคำนวณนี้ใช้การหาร ไม่ใช่นำประตูได้มาลบประตูเสีย ตัวเลข 1.769 จึงไม่ได้หมายถึงผลต่างหนึ่งประตูกว่า ๆ แต่บอกความสัมพันธ์ระหว่างการยิงกับการเสียประตูตลอดฤดูกาล ตารางที่ตีพิมพ์หลังจบการแข่งขันในเดือนพฤษภาคม 1937 แสดงค่าทั้งสองนี้คู่กับคะแนน 38 ของสองทีมไว้แล้ว

มาร์กเซยได้เปรียบทั้งการยิงมากกว่าโซโชซ์ 13 ประตูและการเสียประตูน้อยกว่าสามลูก เมื่อจำนวนประตูได้เป็นตัวตั้งและประตูเสียเป็นตัวหาร ความแตกต่างทั้งสองด้านจึงส่งให้ค่าของมาร์กเซยสูงขึ้น การแพ้ต่อโซโชซ์โดยตรงทั้งเหย้าและเยือนไม่ได้ลบผลจากการพบคู่แข่งอีกสิบสี่ทีม

ทั้งสองทีมยังมีผลงานในบ้านใกล้กัน โซโชซ์ไม่แพ้เกมเหย้าเลยและได้ 28 คะแนน มากกว่ามาร์กเซยหนึ่งคะแนน ส่วนมาร์กเซยได้คะแนนนอกบ้านมากกว่าหนึ่งคะแนนพอดี เมื่อข้อได้เปรียบคนละด้านหักล้างกันในคะแนนรวม ประตูที่เกิดขึ้นตลอดปีจึงเป็นตัวแยกอันดับอย่างแท้จริง

ผลลัพธ์นี้ทำให้โซโชซ์พลาดดับเบิลแชมป์ หลังเพิ่งชนะสตราสบูร์กในนัดชิงถ้วยฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ถ้วยลีกไปมาร์กเซย ส่วนถ้วยฝรั่งเศสไปโซโชซ์ ทั้งสองทีมจึงจบปีด้วยความสำเร็จ แต่ได้รับคนละรายการ

การย้ายสนามเกิดหลังเหตุการณ์ใด

วันที่ 13 มิถุนายน 1937 สนามเวลอโดรมเปิดด้วยกิจกรรมกีฬาและเกมอุ่นเครื่องระหว่างมาร์กเซยกับโตริโน เทศบาลมาร์กเซยยืนยันวันเปิดและคู่แข่งขัน ส่วนเอมิล แซร์มานีเป็นผู้ยิงประตูแรกในประวัติสนามแห่งนี้ มาร์กเซยจึงเดินเข้าสู่บ้านใหม่หลังจากจบฤดูกาลในฐานะแชมป์ลีกแล้ว

เกมเปิดสนามลงเอยด้วยเจ้าถิ่นชนะ 2–1 แต่เป็นเกมอุ่นเครื่อง ไม่ใช่นัดสุดท้ายของลีกที่ทำให้ได้แชมป์ สนามเก่ารับบทปิดฤดูกาล ส่วนสนามใหม่เริ่มความสัมพันธ์ระยะยาวกับสโมสร

ในฤดูกาลต่อมา มาร์กเซยจบลีกเป็นรองแชมป์ตามหลังโซโชซ์ และได้ถ้วยฝรั่งเศสปี 1938 จากชัยชนะเหนือเม็ตซ์ 2–1 หลังต่อเวลา บ้านใหม่จึงเริ่มต้นท่ามกลางทีมที่ยังแข่งขันเพื่อรางวัลใหญ่ แต่ถ้วยลีกอาชีพใบแรกยังผูกอยู่กับผลงานที่อูโวนและการตัดสินอันดับในเดือนพฤษภาคม 1937