สนามลาลีกายุคบุกเบิก บ้านของสโมสรก่อนสนามสมัยใหม่

สนามลาลีกายุคบุกเบิกช่วยให้เห็นว่าฟุตบอลสเปนเติบโตขึ้นอย่างไรก่อนกลายเป็นการแข่งขันที่คนทั่วโลกติดตาม เมื่อลีกเริ่มในปี 1929 เรอัลมาดริด บาร์เซโลนา และแอธเลติก คลับมีบ้านของตัวเองอยู่แล้ว แต่สนามเหล่านั้นไม่ใช่อาคารแบบที่แฟนบอลเห็นจากภาพการแข่งขันยุคปัจจุบัน

ชามาร์ตินเก่า เลสกอร์ตส์ และซานมาเมสเดิมเกิดขึ้นเพื่อรองรับสโมสรที่มีผู้ชมเพิ่มขึ้น เส้นทางของสามสนามยังต่างกัน บางแห่งถูกแทนที่ด้วยสนามใหม่ บางแห่งยังใช้งานต่อหลังทีมย้ายออก และบางชื่อถูกส่งต่อให้อาคารรุ่นถัดไป การรู้จักบ้านยุคแรกจึงทำให้เข้าใจทั้งสโมสรและเมืองที่โอบล้อมฟุตบอลอยู่

สนามลาลีกายุคบุกเบิกสร้างก่อนลีกเริ่มหลายปี

สามสนามที่เป็นบ้านของสโมสรเมื่อฟุตบอลลีกสเปนเริ่มต้น

สนาม	สโมสร	วันเปิด	ความจุช่วงเปิดสนาม
ซานมาเมสเดิม	แอธเลติก คลับ	21 สิงหาคม 1913	ประมาณ 7,000 คน
เลสกอร์ตส์	บาร์เซโลนา	20 พฤษภาคม 1922	ประมาณ 22,000 คน
ชามาร์ตินเก่า	เรอัลมาดริด	17 พฤษภาคม 1924	ประมาณ 15,000 คน

ความจุในตารางเป็นจำนวนผู้ชมที่สนามรองรับได้ช่วงเริ่มต้น ไม่ใช่จำนวนคนที่เข้าชมเกมทุกนัด ตัวเลขเหล่านี้ยังเปลี่ยนไปเมื่อมีการต่อเติมอัฒจันทร์ จึงต้องผูกกับช่วงเวลาของสนามเสมอ

ซานมาเมสพาแอธเลติกมาตั้งบ้านในบิลเบา

ก่อนมีซานมาเมส แอธเลติกเคยเล่นที่ลามิอาโกในเลโยอาและโยลาเซตาในเกตโซ พื้นที่เหล่านี้อยู่ห่างจากใจกลางบิลเบา สโมสรจึงต้องการสนามของตนในเมือง ความตั้งใจเริ่มเป็นรูปธรรมเมื่อเช่าที่ดินข้างสถานดูแลผู้สูงอายุซานมาเมส และสร้างสนามที่ออกแบบโดยมานูเอล สมิธ

วันที่ 21 สิงหาคม 1913 แอธเลติกลงเล่นกับราซิงเดออิรุนในเกมแรกของรายการสามเส้าที่สนามใหม่ ราฟาเอล โมเรโน หรือปีชีชี เป็นผู้ทำประตูแรกของสนาม การเปิดบ้านครั้งนี้เกิดก่อนลาลีกาประมาณสิบหกปี ซานมาเมสจึงไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อรับการแข่งขันลีกโดยเฉพาะ แต่กลายเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ลีกเข้ามาใช้ต่อจากประวัติฟุตบอลเดิม

สัญญาเช่าที่ดินเริ่มต้นมีระยะสิบปี ส่วนสนามเปิดด้วยความจุประมาณ 7,000 คน ความสำคัญสำหรับแอธเลติกอยู่ที่การมีสถานที่ประจำในบิลเบา แทนการใช้สนามที่อยู่ไกลออกไป ความสัมพันธ์ระหว่างบ้านของสโมสรกับตำแหน่งในเมืองจึงเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น

หลังคาที่คุ้นตาไม่ได้อยู่มาตั้งแต่ปี 1913

ซานมาเมสเดิมผ่านการปรับปรุงหลายครั้ง โครงสร้างส่วนโค้งที่กลายเป็นภาพจำของสนามเป็นส่วนของการขยายในทศวรรษ 1950 ไม่ใช่ส่วนประกอบในวันเปิดปี 1913 ต่อมามีการปรับสนามสำหรับฟุตบอลโลกปี 1982 อีกครั้ง สนามชื่อเดิมจึงมีรูปลักษณ์เปลี่ยนไปตลอดอายุใช้งาน

เลสกอร์ตส์รองรับยุคที่บาร์เซโลนาเติบโต

บาร์เซโลนามีสนามถนนอินดุสเตรียเป็นบ้านก่อนย้ายสู่เลสกอร์ตส์ ความสำเร็จและความสนใจจากผู้ชมในช่วงต้นทศวรรษ 1920 ทำให้สโมสรต้องการพื้นที่ใหญ่ขึ้น ที่ประชุมใหญ่ให้ความเห็นชอบการสร้างสนามใหม่ในเดือนกรกฎาคม 1921 ก่อนเลสกอร์ตส์เปิดใช้งานในวันที่ 20 พฤษภาคมปีถัดมา

เกมเปิดสนามเป็นการพบเซนต์เมียร์เรนจากสกอตแลนด์ บาร์เซโลนาชนะ 2–1 สนามมีความจุเริ่มต้นประมาณ 22,000 คน และกลายเป็นบ้านของทีมในช่วงที่คว้าแชมป์ลีกครั้งแรกปี 1929 สำหรับผู้ชมยุคนั้น การติดตามบาร์เซโลนาในลีกจึงหมายถึงการเดินทางไปเลสกอร์ตส์ ไม่ใช่คัมป์นูที่ยังไม่ได้สร้าง

เลสกอร์ตส์ขยายตามความต้องการของสโมสรเช่นกัน การต่อเติมด้านข้างในปี 1942 ทำให้รองรับผู้ชมได้ประมาณ 32,000 คน และการขยายด้านประตูฝั่งเหนือในปี 1943 เพิ่มเป็นประมาณ 37,000 คน ตัวเลขที่ต่างกันเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องขัดแย้งกัน หากกำลังอธิบายสนามคนละช่วงเวลา

ชามาร์ตินเก่ากับการเปลี่ยนฟุตบอลเป็นงานที่คนซื้อบัตรเข้าชม

เรอัลมาดริดเปลี่ยนบ้านจากโอดอนเนลล์ไปซีอูดัดลีเนอัล ก่อนมาถึงชามาร์ติน ประวัติของเปโดร ปาราเกสอธิบายว่าการมีสนามโอดอนเนลล์ที่ล้อมรั้วทำให้สโมสรขายบัตรเข้าชมฟุตบอลได้ การพัฒนาสนามจึงเกี่ยวข้องกับรายได้จากผู้ชมควบคู่ไปกับพื้นที่สำหรับนักเตะลงแข่งขัน

ชามาร์ตินเปิดเมื่อ 17 พฤษภาคม 1924 ด้วยเกมที่เรอัลมาดริดชนะนิวคาสเซิลยูไนเต็ด 3–2 คู่แข่งจากอังกฤษเพิ่งเป็นแชมป์เอฟเอคัพ สนามใหม่รองรับคนได้ประมาณ 15,000 คน หลังสถานที่ก่อนหน้าไม่เพียงพอกับฐานผู้ชมที่ขยายตัว

เมื่อมาถึงเกมลีกนัดแรกของมาดริด ทีมชนะยูโรปาจากบาร์เซโลนา 5–0 ที่ชามาร์ตินเก่า สนามจึงเชื่อมสองยุคเข้าด้วยกัน ทั้งช่วงที่สโมสรสร้างฐานแฟนบอลก่อนลีกเกิดและช่วงที่การแข่งขันพบกันเป็นประจำเริ่มเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตฟุตบอล

สนามเก่าหายไปเมื่อไร และชื่อใดถูกส่งต่อ

บ้านรุ่นถัดมาของเรอัลมาดริดเปิดในวันที่ 14 ธันวาคม 1947 ด้วยการชนะเบเลเนนส์ 3–1 และใช้ชื่อซานติอาโก เบร์นาเบวตั้งแต่ปี 1955 สนามแห่งนี้จึงเป็นคนละรุ่นกับชามาร์ตินที่เปิดในปี 1924 ภาพเบร์นาเบวไม่ใช่ภาพอาคารที่รับเกมลีกนัดแรกของมาดริด แม้จะอยู่ในเส้นทางประวัติของสโมสรเดียวกัน

ส่วนบาร์เซโลนาเปิดคัมป์นูในวันที่ 24 กันยายน 1957 แต่เลสกอร์ตส์ไม่ได้ถูกรื้อทันที สโมสรยังใช้สนามเก่าจัดเกมกระชับมิตรบางนัด เกมของทีมสำรอง กิจกรรมกีฬาอื่น และการฝึกซ้อม ก่อนเริ่มรื้อถอนเมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 1966 วันย้ายบ้านของทีมชุดใหญ่กับวันสิ้นสุดอายุอาคารจึงห่างกันหลายปี

แอธเลติกเปลี่ยนสู่ซานมาเมสใหม่ในปี 2013 หลังสนามเดิมรับใช้สโมสรมาหนึ่งศตวรรษ ชื่อซานมาเมสยังอยู่ แต่โครงสร้างสนามเป็นรุ่นใหม่ การคงชื่อช่วยรักษาความต่อเนื่องของบ้านสโมสร ขณะเดียวกันก็ทำให้ต้องแยกว่าสถานที่ในเรื่องเล่าหรือภาพนั้นเป็นสนามยุคใด

สามเส้นทางนี้ทำให้คำว่าบ้านของทีมมีรายละเอียดมากกว่าชื่อบนโปรแกรมแข่งขัน ซานมาเมสเล่าเรื่องการเข้ามาอยู่ใกล้เมือง เลสกอร์ตส์เล่าการขยายตามจำนวนผู้ชม และชามาร์ตินเล่าการสร้างสถานที่รองรับฟุตบอลที่เติบโตเป็นกิจกรรมของคนหมู่มาก ทั้งหมดเป็นโครงสร้างที่ลาลีกายุคแรกเข้ามาต่อยอด