เลกาเนส2016 คือเรื่องของสโมสรจากชานเมืองมาดริดที่ขึ้นสู่ลีกสูงสุดเป็นครั้งแรกหลังจบเซกุนดา ดิวิซิออน ฤดูกาล 2015/16 ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการซื้อดาวดัง แต่ต่อยอดจากงานของอาเซียร์ การิตาโน ผู้พาทีมเลื่อนจากระดับสามในปี 2014 แล้วรักษาแกนสำคัญไว้จนคว้าอันดับเลื่อนชั้นอัตโนมัติอีกสองปีต่อมา เกมตัดสินที่มิรันดา เด เอโบรจึงเป็นปลายทางของกระบวนการที่สร้างต่อเนื่องหลายฤดูกาล
การิตาโนกับทีมที่ค่อยเติบโต
เลกาเนส2016 กับแกนเดิมผ่านสองระดับ
การิตาโนรับงานเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2013 ตอนเลกาเนสยังอยู่เซกุนดา เบ หรือระดับสาม สโมสรเพิ่งแพ้รอบเพลย์ออฟและอยู่ห่างฟุตบอลอาชีพมานานเก้าปี ฤดูกาลแรกของเขาจบด้วยอันดับสองในรอบปกติ ก่อนผ่านกีฆูเอโล เยย์ดา เอสปอร์ตีอู และโลสปิตาเลตในเพลย์ออฟ ประตูจักรยานอากาศของการ์ลอส อัลบาเรซเมื่อ 22 มิถุนายน 2014 ส่งทีมกลับเซกุนดา ดิวิซิออน
ขั้นต่อไปคือการอยู่รอดให้ได้ เลกาเนสจบอันดับสิบในฤดูกาล 2014/15 แล้วจึงขยับจากทีมที่เพิ่งเลื่อนชั้นเป็นผู้ท้าชิงสองอันดับแรกในปีถัดมา ลำดับนี้สำคัญ เพราะทีมไม่ได้ข้ามจากระดับสามสู่ลาลีกาภายในปีเดียว การมีโค้ชคนเดิมทำให้สโมสรประเมินได้ว่าผู้เล่นคนใดช่วยทีมในระดับที่สูงขึ้นและตำแหน่งใดต้องเสริม
รายชื่อแกนหลักสะท้อนความสำคัญของส่วนรวม จอน อันเดร์ เซรันเตสเฝ้าประตู มาร์ติน มันโตวานีคุมแนวรับ กาเบรียล ปิเรสอยู่แดนกลาง ส่วนรูเบน เปญาและอเล็กซานเดร์ ซีมานอฟสกีช่วยเกมรุก รายงานลาลีกาหลังเลื่อนชั้นยกชื่อเหล่านี้เป็นเสาหลัก และระบุว่าการหมุนผู้เล่นของการิตาโนมีส่วนสร้างทีมที่ไว้ใจได้ทั้งเกมรับและการทำประตู
ซีมานอฟสกีเป็นตัวอย่างของผู้เล่นที่เติบโตพร้อมโครงการ เขาย้ายมาในฤดูร้อนปี 2015 ลงเล่น 46 นัดทุกรายการ ยิง 13 ประตู และทำ 6 แอสซิสต์ สโมสรต่อสัญญาเขาในเดือนกันยายน 2016 เพื่อรักษาผู้เล่นสำคัญจากปีเลื่อนชั้นไว้ในฤดูกาลแรกบนลีกสูงสุด ความต่อเนื่องจึงเกิดทั้งที่ม้านั่งโค้ชและในสนาม
ช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2016 ยังเห็นแกนทีมเดิมชัด เกมเยือนเรอัล โอเบียโด การิตาโนส่งเซรันเตส บูสตินซา มันโตวานี ปาโบล อินซัว อัลบิซัว ซาสเตร ติมอร์ มิรามอน กาเบรียล ซีมานอฟสกี และอัสดรูบัลเป็นตัวจริง กาเบรียลยิงนาที 60 ให้ทีมชนะ ก่อนเลกาเนสชนะยาโกสเตราและมิรันเดสต่อเนื่องเพื่อปิดภารกิจ
เกมที่มิรันดาตัดสินอนาคต
ประตูที่เปลี่ยนฐานะสโมสร
วันที่ 4 มิถุนายน 2016 เลกาเนสลงเล่นนัดที่ 42 ที่สนามอันดูบาของมิรันเดส เงื่อนไขตรงไปตรงมา ชัยชนะจะยืนยันอันดับสองและการเลื่อนชั้นอัตโนมัติ โดยไม่ต้องรอผลเพลย์ออฟ ทีมเยือนเริ่มด้วยเซรันเตส บูสตินซา มันโตวานี อินซัว อัลบิซัว ซาสเตร ติมอร์ มิรามอน กาเบรียล ซีมานอฟสกี และรูเบน เปญา
ประตูเดียวเกิดหลังเริ่มครึ่งหลัง ติมอร์เปิดลูกเตะมุมจากด้านซ้ายของแนวรุก และอินซัวโหม่งเป็น 1–0 ในนาที 47 เซ็นเตอร์แบ็กรายนี้ทำประตูครั้งเดียวตลอดฤดูกาลจากการลงเล่น 38 นัด แต่ประตูนั้นส่งเลกาเนสขึ้นลาลีกาครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 88 ปีของสโมสร จังหวะสำคัญจึงมาจากกองหลังและลูกตั้งเตะ มากกว่าการพึ่งผู้เล่นค่าตัวสูง

ผลที่อันดูบาเป็นหลักฐานของความสม่ำเสมอตลอด 42 นัดมากกว่าปาฏิหาริย์นัดเดียว ก่อนถึงเกมสุดท้าย เลกาเนสชนะเรอัล โอเบียโด 1–0 และยาโกสเตรา 2–0 เพื่อรักษาตำแหน่งของตนไว้ ทีมเคยชนะ 8 จาก 10 นัดจนขึ้นนำตารางในช่วงหนึ่งของครึ่งฤดูกาลหลัง แล้วอยู่ในพื้นที่เลื่อนชั้นจนวันปิดฤดูกาล
บูตาร์เกต้อนรับคู่แข่งใหม่
อยู่รอดในลีกที่ใหญ่กว่า
การเลื่อนชั้นเปลี่ยนทั้งคู่แข่งและขนาดงานของสโมสร บูตาร์เกต้องรองรับเกมลีกสูงสุดเป็นครั้งแรก ช่วงฤดูร้อนปี 2016 มีการเพิ่มอัฒจันทร์ราว 2,800 ที่นั่ง ทำให้ความจุขยับเข้าใกล้ 11,000 ที่นั่ง การขยายสนามจึงเกิดควบคู่กับการเตรียมทีม และช่วยให้ผู้สนับสนุนในเมืองเข้าถึงฤดูกาลประวัติศาสตร์ได้มากขึ้น
เลกาเนสเสริมผู้เล่นที่รู้จักการแข่งขันระดับสูง มิเกล อังเคล เกร์เรโรย้ายจากสปอร์ติ้ง กิฆอนด้วยสัญญาสองปีพร้อมเงื่อนไขต่ออีกปี เขาเคยช่วยสปอร์ติ้งเลื่อนชั้นและเพิ่งผ่านฤดูกาลแรกในลาลีกา การเลือกผู้เล่นลักษณะนี้ลดความเสี่ยงด้านการปรับตัว โดยยังสอดคล้องกับแนวทางสร้างทีมมากกว่ารวมชื่อเสียง

การเปิดตัวบนลีกสูงสุดเริ่มด้วยชัยชนะ 1–0 ที่บาไลดอสเหนือเซลตา บีโก บิคตอร์ ดิอาซทำประตูแรกของสโมสรในดิวิชันหนึ่ง แต่ฤดูกาลไม่ได้ง่ายตลอด เลกาเนสต้องรอถึงนัดรองสุดท้ายจึงยืนยันการอยู่รอดจากผลเสมอแอธเลติก บิลเบา 1–1 ที่ซานมาเมส คะแนนนั้นทำให้เป้าหมายขั้นพื้นฐานของทีมใหม่สำเร็จ
บูตาร์เกมีบทบาทในฐานะฐานของชุมชน ฤดูกาล 2016/17 มีผู้ชมเกมลีกเฉลี่ย 9,282 คน และใช้งานที่นั่งเฉลี่ย 84.7 เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าสนามทำให้ทีมชนะโดยตรง แต่แสดงว่าการเลื่อนชั้นเพิ่มความต้องการชมเกมและทำให้การขยายความจุก่อนเปิดฤดูกาลมีความหมายต่อสโมสร
เลกาเนส2016 จึงอธิบายได้ด้วยลำดับงานที่ชัด การิตาโนพาทีมออกจากระดับสาม รักษาสถานะในเซกุนดา แล้วใช้แกนที่คุ้นเคยกันคว้าอันดับสอง ประตูของอินซัวที่อันดูบาปิดงาน ส่วนการเสริมทีมและขยายบูตาร์เกช่วยรับความท้าทายใหม่ การอยู่รอดปีแรกยืนยันว่าความสำเร็จครั้งนั้นสร้างฐานต่อได้ ไม่ได้จบลงในคืนเลื่อนชั้น

