เพลย์ออฟแชมป์อิตาลี การคืนเกมตัดสินแชมป์เมื่อแต้มเท่ากันต่างจากการจัดอันดับทั่วไปอย่างไร

เพลย์ออฟแชมป์อิตาลีกลับมาอยู่ในกติกาเซเรีย อา ฤดูกาล 2022–23 หลังสภาสหพันธ์ฟุตบอลอิตาลีลงมติวันที่ 28 มิถุนายน 2022 หากสองทีมอันดับหนึ่งและสองจบด้วยคะแนนเท่ากัน แชมป์จะตัดสินด้วยการแข่งขันนัดเดียวในสนามกลาง

ข้อกำหนดนี้แยกการหาแชมป์ออกจากการจัดอันดับตำแหน่งอื่นอย่างชัดเจน เฮดทูเฮดและผลต่างประตูยังมีหน้าที่ในตาราง แต่ไม่สามารถตัดสินว่าสองทีมที่มีแต้มสูงสุดทีมใดได้สคูเด็ตโต้ เพราะทั้งคู่ต้องลงสนามพบกันอีกครั้ง

เพลย์ออฟแชมป์อิตาลี เหตุใดกฎปี 2022 จึงเป็นจุดเปลี่ยน

FIGC อนุมัติข้อยกเว้นสำหรับฤดูกาล 2022–23

เอกสารทางการหมายเลข 304/A ระบุว่าสภาสหพันธ์ประชุมวันที่ 28 มิถุนายน 2022 และรับข้อเสนอจากเลกา เซเรีย อา เอกสารประกาศวันที่ 30 มิถุนายน โดยวางเกณฑ์เฉพาะสำหรับการมอบตำแหน่งกีฬาและจัดตารางสุดท้ายของฤดูกาล 2022–23

ก่อนการเปลี่ยนนี้ คะแนนเท่ากันบนหัวตารางใช้ผลการแข่งขันระหว่างทีมและเกณฑ์จัดอันดับตามลำดับ รายงานของฟีฟ่าวันที่ 29 มิถุนายนอธิบายว่า ภายใต้กฎใหม่ ผลเฮดทูเฮดหรือผลต่างประตูจะไม่ชี้แชมป์โดยตรงเมื่อมีสองทีมแต้มเท่ากัน

กฎทำให้เส้นทางสู่แชมป์มีเหตุการณ์อีกหนึ่งนัด หากทีม A กับทีม B จบ 38 นัดด้วยคะแนนเท่ากัน ทั้งสองทีมยังไม่มีฝ่ายใดได้ถ้วยจากตัวเลขในตาราง นัดสนามกลางจึงเป็นขั้นตอนตัดสินอันดับหนึ่ง

การคืนเพลย์ออฟยังเชื่อมกับประวัติศาสตร์ ฟีฟ่าระบุว่า ก่อนปี 2022 เซเรีย อาเคยตัดสินแชมป์ด้วยเกมเพิ่มเพียงครั้งเดียวในฤดูกาล 1963–64 โบโลญญาชนะอินเตอร์ 2–0 ในเกมดังกล่าว ความเปลี่ยนแปลงปี 2022 จึงเปิดทางให้รูปแบบที่หายไปนานกลับมาใช้ได้

แต้มเท่ากันแบบใดต้องแข่งเพิ่ม

สองทีมบนสุดไปสนามกลาง หลายทีมต้องคัดให้เหลือสอง

กรณีตรงที่สุดคือทีมอันดับหนึ่งและอันดับสองมีคะแนนเท่ากันเมื่อจบลีก ทั้งสองทีมเล่นเพลย์ออฟหนึ่งนัด คำว่าแต้มเท่ากันระหว่างทีมตำแหน่งอื่นไม่ได้ทำให้เกิดเกมชิงแชมป์ เพราะเงื่อนไขผูกกับอันดับหนึ่งและสองโดยตรง

หากมีสามทีมหรือมากกว่านั้นเสมอกันบนคะแนนสูงสุด ทุกทีมไม่ได้เข้าแข่งแบบน็อกเอาต์หลายรอบ FIGC ให้สร้างตารางย่อยหรือคลาสสิฟิกา อาวุลซา เพื่อคัดสองทีมไปเล่นนัดตัดสินแชมป์

เกณฑ์แรกของตารางย่อยคือคะแนนจากเกมที่ทีมกลุ่มนั้นพบกัน หากยังแยกไม่ได้ จึงดูผลต่างประตูในเกมระหว่างกลุ่ม ต่อด้วยผลต่างประตูตลอดฤดูกาล จำนวนประตูที่ยิงได้ตลอดฤดูกาล และการจับสลากตามลำดับ

ตัวอย่างสมมติ หากสามทีมจบที่ 80 คะแนนเท่ากัน ระบบจะรวบรวมเฉพาะผลการพบกันของทั้งสามก่อน ทีมสองอันดับแรกในตารางย่อยได้สิทธิไปสนามกลาง ทีมอันดับสามไม่ถูกประกาศเป็นแชมป์ แม้จะมีคะแนนรวมเท่ากับอีกสองทีม

ตารางย่อยจึงทำหน้าที่คัดผู้เข้าแข่งขันเมื่อจำนวนทีมเกินสอง ไม่ได้มอบแชมป์แทนเกมเพลย์ออฟ ส่วนกรณีมีเพียงสองทีมบนสุดเท่ากัน ทั้งสองทีมผ่านเข้าสู่นัดตัดสินโดยไม่ต้องใช้เฮดทูเฮดเลือกผู้ชนะลีก

เก้าสิบนาทีและการยิงจุดโทษ

ไม่มีช่วงต่อเวลาพิเศษ

เพลย์ออฟเล่นนัดเดียวในสนามกลาง หากฝ่ายหนึ่งนำเมื่อครบ 90 นาที ฝ่ายนั้นเป็นแชมป์ หากเสมอกันหลังเวลาปกติ เกมไปสู่การยิงจุดโทษทันทีโดยไม่มีการต่อเวลา

การตัดช่วงต่อเวลาออกทำให้ผู้ตัดสินและทีมรู้ลำดับการแข่งขันตั้งแต่ก่อนเริ่ม ผู้เล่นไม่ต้องเตรียมสำหรับอีก 30 นาที แต่ทั้งสองฝ่ายต้องเตรียมรายชื่อและลำดับผู้ยิงจุดโทษ หากผลยังเสมอเมื่อเสียงนกหวีดครบเวลาปกติดังขึ้น

สนามกลางเป็นอีกส่วนสำคัญ เพราะไม่มีทีมใดได้ใช้สนามเหย้าตามตำแหน่งในตาราง เงื่อนไขนี้ต่างจากระบบเหย้าเยือนที่รวมผลสองนัด และต่างจากนัดเดียวที่ให้ทีมอันดับสูงกว่าเป็นเจ้าบ้าน

ข้อกำหนด 304/A ยังวางเพลย์ออฟสำหรับทีมอันดับ 17 และ 18 เมื่อคะแนนเท่ากันในฤดูกาลนั้น โดยใช้รูปแบบนัดเดียว สนามกลาง และยิงจุดโทษหลัง 90 นาทีเช่นกัน แต่เกมดังกล่าวตัดสินการอยู่รอด ไม่ใช่แชมป์

ทำไมใช้เฮดทูเฮดแทนไม่ได้ทุกกรณี

เกณฑ์เดียวกันมีหน้าที่ต่างกันตามตำแหน่ง

สำหรับตำแหน่งอื่นในตารางสุดท้าย เอกสารกำหนดให้ใช้ตารางย่อยเมื่อสองทีมหรือมากกว่านั้นคะแนนเท่ากัน ลำดับเริ่มจากคะแนนเฮดทูเฮด ผลต่างประตูเฮดทูเฮด ผลต่างประตูรวม จำนวนประตูรวม และจับสลาก

ตำแหน่งแชมป์เป็นข้อยกเว้น หากสองทีมบนสุดเท่ากัน เกณฑ์เหล่านั้นไม่ยกทีมใดขึ้นเป็นแชมป์ แต่หากสามทีมเท่ากัน เกณฑ์เดียวกันกลับจำเป็นเพื่อคัดจำนวนผู้เข้าเพลย์ออฟจากสามให้เหลือสอง

สมมติสองทีมลุ้นพื้นที่ยุโรปจบคะแนนเท่ากัน การจัดอันดับสามารถเดินตามตารางย่อยโดยไม่เพิ่มเกมชิงแชมป์ เพราะตำแหน่งนั้นอยู่นอกเงื่อนไขอันดับหนึ่งกับสอง อย่างไรก็ดี สิทธิรายการยุโรปยังต้องเป็นไปตามจำนวนโควตาและผลถ้วยของฤดูกาลนั้นด้วย

ในฤดูกาล 2022–23 นาโปลีคว้าแชมป์โดยมีคะแนนเหนืออันดับสอง จึงไม่เกิดเพลย์ออฟสคูเด็ตโต้ กฎมีผลในฐานะกลไกสำรองที่พร้อมใช้เมื่อผลตารางเข้าตามเงื่อนไข ไม่ได้หมายความว่าต้องจัดเกมเพิ่มทุกฤดูกาล

เพลย์ออฟแชมป์อิตาลีจึงให้ความหมายพิเศษกับคะแนนเท่ากันบนจุดสูงสุด สองทีมต้องตัดสินกันในสนามกลาง สามทีมหรือมากกว่านั้นใช้ตารางย่อยคัดให้เหลือสอง และผลเสมอหลัง 90 นาทีจบด้วยการยิงจุดโทษทันที ขณะที่อันดับอื่นยังใช้เกณฑ์จัดตารางตามลำดับ