ลาลีกาฤดูกาลเพลย์ออฟ การทดลองปี 1987 ที่ทำให้ลีกยาวขึ้น

ลาลีกาฤดูกาลเพลย์ออฟ ในปี 1986–87 ทำให้คำว่าจบการพบกันครบทุกทีมไม่ได้หมายถึงจบฤดูกาล สโมสรทั้ง 18 ทีมเล่นแบบเหย้าเยือนตามปกติครบ 34 นัดแล้ว ยังต้องแบ่งกลุ่มกลับมาเจอกันอีกสิบเกม ผู้ชนะจึงผ่านโปรแกรมลีกยาวถึง 44 นัด และสำหรับบางสโมสร การตัดสินอนาคตในลีกสูงสุดยังไม่สิ้นสุดแม้ผ่านเกมเหล่านั้นครบแล้ว

ความพิเศษของปีนี้อยู่ที่โครงสร้างการแข่งขัน ไม่ใช่เพียงจำนวนเกมที่เพิ่มขึ้น คู่แข่งในช่วงท้ายถูกกำหนดจากอันดับหลังรอบแรก ทำให้การลุ้นแชมป์กับการหนีตกชั้นแยกออกจากกันอย่างชัดเจน แต่คะแนนที่แต่ละทีมเก็บมาก่อนหน้านั้นยังมีความหมายต่อผลสุดท้าย

ลาลีกาฤดูกาลเพลย์ออฟแบ่งรอบอย่างไร

รอบแรกใช้การพบกันทีมละสองครั้งเหมือนลีกเหย้าเยือนทั่วไป เมื่อมี 18 สโมสร แต่ละทีมจึงพบคู่แข่ง 17 ทีมในบ้านหนึ่งครั้งและนอกบ้านหนึ่งครั้ง รวมเป็น 34 นัด อันดับในจุดนี้เป็นตัวกำหนดว่าทีมจะได้อยู่ในกลุ่มใดของรอบต่อไป

หกอันดับแรกอยู่ในกลุ่มลุ้นแชมป์ อันดับเจ็ดถึงสิบสองอยู่กลุ่มกลาง และอันดับสิบสามถึงสิบแปดอยู่กลุ่มท้ายตาราง ภายในกลุ่มหกทีม แต่ละสโมสรมีคู่แข่งเหลือห้าทีมและกลับมาพบกันเหย้าเยือนอีกครั้ง จึงเพิ่มอีกสิบเกมให้ทุกทีม

คะแนนจากรอบแรกถูกยกไปใช้ต่อ ไม่ได้เริ่มนับจากศูนย์ รายงานการอนุมัติรูปแบบใหม่ของสโมสรในเดือนมิถุนายน 1985 ระบุหลักการนี้ไว้ การทำคะแนนได้ดีในช่วงแรกจึงยังเป็นข้อได้เปรียบ แม้ผู้จัดจะเปลี่ยนชุดคู่แข่งที่ต้องเจอในช่วงปิดฤดูกาล

คำว่าเพลย์ออฟในบริบทนี้จึงไม่ใช่การแข่งขันแพ้คัดออกสองนัด และไม่ได้มีเกมชิงชนะเลิศระหว่างสองทีมสุดท้าย สโมสรในกลุ่มลุ้นแชมป์ยังต้องสะสมคะแนนจากการเจอกับอีกห้าทีม การแพ้หนึ่งครั้งไม่ได้ทำให้ตกรอบทันทีเหมือนฟุตบอลถ้วย

คู่แข่งเดิมที่ต้องเจอกันถึงสี่ครั้ง

ผลของการแบ่งกลุ่มคือแต่ละทีมเจอคู่แข่งในกลุ่มเดียวกันรวมสี่ครั้งตลอดฤดูกาล สองครั้งในรอบแรกและอีกสองครั้งในรอบท้าย ส่วนทีมที่ถูกแยกไปคนละกลุ่มจะพบกันเพียงสองครั้งตามโปรแกรมเดิม ภาระการแข่งขันจึงเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มจำนวนสโมสร

กลุ่มแชมป์ต้องเก็บคะแนนจากทีมที่จบหกอันดับแรกด้วยกันเอง ขณะที่ทีมท้ายตารางต้องเผชิญคู่แข่งในสถานการณ์ใกล้กัน ความแตกต่างนี้ทำให้การอ่านยอดประตูหรือคะแนนรวมเพียงตัวเดียวอาจไม่แสดงความยากของเส้นทางที่แต่ละทีมผ่านมาตั้งแต่รอบแบ่งกลุ่ม

แอธเลติกแสดงให้เห็นรอบเพิ่มเติมในสนามจริง

แอธเลติกบิลเบาในฤดูกาลที่โฆเซ อังเคล อิริบาร์คุมทีมอยู่ในกลุ่มเดียวกับกาดิซ ราซิงซานตานเดร์ ซาบาเดลล์ โอซาซูนา และลาสปัลมาส ปฏิทินของสโมสรแยกรอบนี้ออกด้วยชื่อเพลย์ออฟ ทำให้เห็นว่าเป็นโปรแกรมเพิ่มหลังรอบปกติ

นัดแรกของช่วงนี้ แอธเลติกบุกเสมอกาดิซ 1–1 เมื่อวันที่ 12 เมษายน 1987 จากนั้นกลับมาชนะราซิง 3–1 ในวันที่ 19 เมษายน เส้นทางของทีมจึงเริ่มด้วยการเก็บคะแนนนอกบ้านหนึ่งครั้ง ก่อนกลับมาได้ชัยชนะที่ซานมาเมส

วันที่ 2 พฤษภาคม แอธเลติกแพ้ซาบาเดลล์ 1–0 แล้วเสมอโอซาซูนา 0–0 ในวันที่ 10 พฤษภาคม ก่อนชนะลาสปัลมาส 4–1 วันที่ 17 พฤษภาคม ห้านัดดังกล่าวทำให้ทีมพบคู่แข่งในกลุ่มครบหนึ่งรอบ และยังเหลือการพบกันอีกฝั่งหนึ่งตามระบบเหย้าเยือน

มาดริดปิดแชมป์ในเกมรองสุดท้าย

เรอัลมาดริดของเลโอ เบนฮักเกอร์นำหลัง 34 นัดแรก และยังรักษาตำแหน่งในกลุ่มลุ้นแชมป์ได้ วันที่ 14 มิถุนายน 1987 ทีมบุกชนะเรอัลซาราโกซา 3–1 ที่ลาโรมาเรดาในเกมรองสุดท้าย เอมิลิโอ บูตราเกนโญยิงสองลูก ส่วนเฆซุส อังเคล โซลานาทำอีกหนึ่งประตู ทำให้มาดริดยืนยันแชมป์ได้ก่อนนัดปิดฤดูกาล

เมื่อเล่นครบ 44 นัด มาดริดมี 66 คะแนน เหนือบาร์เซโลนาซึ่งมี 63 คะแนน ทีมแชมป์ยิงรวม 84 ประตู และอูโก ซานเชซเป็นดาวซัลโวด้วย 34 ลูก ตัวเลขเหล่านี้เป็นผลของทั้งรอบปกติและรอบเพิ่มเติม ไม่ใช่ผลงานจาก 34 นัดแรกเท่านั้น

ท้ายตารางยังมีการแข่งขันอีกชุดหนึ่ง

ระหว่างฤดูกาลมีการตัดสินใจเพิ่มลีกสูงสุดจาก 18 เป็น 20 ทีมในปีถัดไป ทำให้จำนวนทีมตกชั้นลดเหลือหนึ่งทีม ต่อมาจึงจัดการแข่งขันระหว่างสามทีมท้าย คือกาดิซ ราซิง และโอซาซูนา เพื่อหาสโมสรที่ต้องลงไปเล่นระดับรอง

ทั้งสามพบกันแบบรอบเดียว ราซิงเสมอกาดิซ 1–1 และกาดิซเสมอโอซาซูนา 1–1 ก่อนโอซาซูนาชนะราซิง 2–0 ในเกมสุดท้าย ราซิงจึงตกชั้น ส่วนกาดิซรอดแม้เคยจบอันดับท้ายทั้งรอบปกติและกลุ่มเพลย์ออฟก่อนหน้านั้น

การแข่งขันสามทีมนี้ต้องแยกจากสิบเกมของรอบเพลย์ออฟหลัก มิฉะนั้นจะทำให้เข้าใจว่าทุกทีมในลีกมีโปรแกรมเหมือนกันจนถึงวันสุดท้าย ในความเป็นจริง ทีมที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินตกชั้นยังต้องลงสนามเพิ่มจากเส้นทาง 44 นัดที่ใช้ตัดสินแชมป์ไปแล้ว

อ่านสถิติอย่างไรเมื่อจำนวนเกมไม่เท่ากัน

สำหรับ 18 ทีม โปรแกรมเหย้าเยือนรอบเดียวให้เกมรวม 306 นัด เมื่อเพิ่มกลุ่มละหกทีมสามกลุ่ม จะมีอีก 90 นัด รวมเป็น 396 นัดก่อนการแข่งขันสามทีมท้ายตาราง การเพิ่มสิบเกมต่อสโมสรจึงเป็นการขยายปฏิทินครั้งใหญ่

ฤดูกาลถัดมา ลีก 20 ทีมกลับมาใช้โปรแกรมเหย้าเยือนทีมละ 38 นัด การเปรียบเทียบยอดสะสมกับปีเพลย์ออฟจึงต้องจำไว้ว่ามีโอกาสลงสนามต่างกันหกเกม แม้อัตราต่อเกมจะช่วยเทียบได้อีกด้าน ก็ยังควรคำนึงว่ารอบท้ายปี 1987 จัดให้เจอคู่แข่งในกลุ่มอันดับเดียวกันซ้ำอีกครั้ง

การทดลองนี้จึงทิ้งร่องรอยไว้ทั้งในตารางคะแนน โปรแกรมสโมสร และเรื่องการตกชั้น เมื่อตรวจว่าตัวเลขหนึ่งมาจากรอบใดและนับกี่นัด จึงจะเห็นว่าลาลีกาปีนั้นแตกต่างจากฤดูกาลเหย้าเยือนทั่วไปมากเพียงใด