ฟอจจาของเซมัน 1992 ทีมเล็กที่ยิงเยอะเกือบที่สุดและเสียประตูเกือบมากที่สุด

ฟอจจาของเซมัน คือชื่อที่แฟนบอลอิตาลีใช้เรียกทีมฟอจจาในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ทีมจากเมืองเล็กทางตอนใต้ของอิตาลีที่เลือกเล่นเกมรุกเต็มตัวทั้งฤดูกาลภายใต้การคุมทีมของซเดเน็ก เซมัน จนกลายเป็นทีมที่ยิงประตูได้มากเป็นอันดับสองของเซเรีย อา ทั้งที่งบประมาณและชื่อชั้นของสโมสรห่างไกลจากทีมใหญ่มาก คำถามที่น่าสนใจกว่าตัวเลขสวยงามคือทีมนี้เสียประตูมากเกือบเท่ากับที่ยิงได้ จึงต้องถามว่าการทุ่มทุกอย่างไปกับแดนหน้าแบบนี้คุ้มค่าจริงหรือไม่สำหรับสโมสรที่เป้าหมายอันดับแรกคือการอยู่รอดในลีกสูงสุด

ฟอจจาขึ้นมาเซเรีย อาได้อย่างไร

เซมันเข้ามาคุมฟอจจาในปี 1989 หลังเคยคุมทีมนี้มาสั้น ๆ ช่วงปี 1986 ถึง 1987 คราวนี้เขาอยู่ยาวและปั้นทีมจนคว้าแชมป์เซเรีย บี ฤดูกาล 1990-91 ได้สำเร็จ ทำให้ฟอจจาเลื่อนชั้นขึ้นไปเล่นเซเรีย อาในฤดูกาล 1991-92 ซึ่งเป็นการกลับสู่ลีกสูงสุดของสโมสรพร้อมกับแนวทางการเล่นที่ต่างจากทีมอื่นในลีกอย่างชัดเจน ช่วงเวลานี้เองที่สื่ออิตาลีเริ่มเรียกทีมด้วยชื่อเล่นว่าเซมันลันเดีย ตามชื่อของโค้ชที่เป็นผู้วางรากฐานทั้งหมด สำหรับทีมจากเมืองขนาดกลางในแคว้นปูเลีย การขึ้นมาเล่นลีกสูงสุดพร้อมแนวทางที่แปลกตาแบบนี้จึงเป็นเรื่องที่สื่อและแฟนบอลทั่วอิตาลีจับตามองตั้งแต่ต้นฤดูกาล

ระบบการเล่นของเซมันเป็นแบบไหน

จุดเด่นของเซมันคือระบบ 4-3-3 ที่เน้นกองหน้าตัวจริงสามคนลงเล่นพร้อมกันตลอดเกม แทนที่จะเล่นด้วยกองหน้าคู่แบบที่ทีมอิตาลีส่วนใหญ่นิยมในยุคนั้น แนวทางนี้ทำให้ฟอจจาเน้นบุกใส่คู่แข่งตั้งแต่นาทีแรกจนนาทีสุดท้าย โดยไม่สนใจมากนักว่าแนวรับจะเปิดโล่งแค่ไหน สไตล์นี้ถูกมองว่าสวนทางกับปรัชญากาเตนัชโชที่ครองวงการฟุตบอลอิตาลีมาหลายสิบปี และเป็นเหตุผลที่ทำให้ฟอจจาของเซมันกลายเป็นทีมที่ถูกพูดถึงมากที่สุดทีมหนึ่งของเซเรีย อาในต้นทศวรรษ 1990 ทั้งที่ไม่เคยจบฤดูกาลในอันดับสูงของตาราง นักวิเคราะห์ในยุคนั้นมองว่าการเล่นแบบนี้เสี่ยงเกินไปสำหรับทีมที่ไม่มีทรัพยากรมากพอจะซื้อตัวสำรองคุณภาพสูงมาทดแทนเมื่อผู้เล่นหลักบาดเจ็บหรือล้า แต่เซมันก็ยืนยันแนวทางเดิมตลอดเวลาที่คุมทีม

ตัวเลขของฤดูกาลแรกในลีกสูงสุดบอกอะไร

ฤดูกาล 1991-92 ฟอจจาจบอันดับที่ 9 ของตาราง แต่ตัวเลขที่ทำให้ทีมนี้ถูกจดจำคือการยิงได้ 58 ประตู มากเป็นอันดับสองของลีกรองจากเอซี มิลาน แชมป์ในฤดูกาลนั้นเท่านั้น ขณะเดียวกันฟอจจาก็เสียประตูไป 58 ลูกเช่นกัน มากเป็นอันดับสองรองจากอัสโคลี ทีมบ๊วยของตาราง ตัวเลขสองด้านนี้สะท้อนตัวตนของทีมได้ชัดเจนที่สุด นั่นคือยิงได้เยอะพอ ๆ กับที่เสียเยอะ เพราะเลือกทุ่มกำลังไปกับแดนหน้ามากกว่าแดนหลัง ผลต่างประตูได้เสียที่เท่ากับศูนย์พอดีจึงเป็นภาพแทนที่ตรงไปตรงมาที่สุดของฤดูกาลนี้ ผู้ทำประตูสูงสุดของทีมฤดูกาลนั้นคือฟรานเชสโก ไบอาโน ที่ยิงไป 16 ประตูในลีก และรวม 18 ประตูในทุกรายการ ถือเป็นผลงานที่โดดเด่นสำหรับทีมที่จบอันดับกลางตาราง

ผู้เล่นที่ถูกปั้นขึ้นมาจากทีมนี้คือใครบ้าง

นอกจากไบอาโน ทีมชุดเซมันลันเดียยังมีชื่อผู้เล่นที่ต่อมากลายเป็นที่รู้จักในวงกว้างของวงการฟุตบอลอิตาลีและยุโรป ทั้งจูเซปเป ซิญอรี, โรแบร์โต รัมเบาดี และลุยจิ ดิ เบียโจ ที่เป็นนักเตะอิตาลีแท้ ๆ รวมถึงผู้เล่นต่างชาติที่เซมันดึงเข้ามาร่วมทีม อย่างอิกอร์ ชาลิมอฟจากรัสเซีย, โฆเซ อันโตนิโอ ชาม็อตจากอาร์เจนตินา, ดัน เปเตรสกูจากโรมาเนีย และอิกอร์ โคลิวานอฟ ความหลากหลายของสัญชาตินักเตะในทีมเป็นอีกเรื่องที่แปลกตาสำหรับทีมเล็กในลีกอิตาลียุคนั้น ซึ่งส่วนใหญ่ยังพึ่งพานักเตะท้องถิ่นเป็นหลัก และแสดงให้เห็นว่าเซมันไม่ได้เลือกผู้เล่นจากชื่อเสียงหรือค่าตัว แต่เลือกจากความเหมาะสมกับระบบที่เขาวางไว้

แนวทางนี้ยั่งยืนแค่ไหนสำหรับทีมงบน้อย

คำตอบของฟอจจาของเซมันคือมันยั่งยืนได้ตราบเท่าที่โค้ชคนเดิมยังอยู่ เซมันคุมทีมต่อเนื่องจนถึงปี 1994 ก่อนย้ายไปคุมลาซิโอ และเมื่อเขาจากไป ฟอจจาก็ไม่สามารถรักษามาตรฐานเดิมไว้ได้ ทีมอยู่ในเซเรีย อาต่อเนื่องสี่ฤดูกาลนับจากที่เลื่อนชั้นขึ้นมา ก่อนตกชั้นกลับสู่เซเรีย บีในปี 1995 คำถามที่ว่าการเล่นบุกสุดตัวคุ้มไหมสำหรับทีมที่เป้าหมายจริง ๆ คือการอยู่รอด จึงไม่มีคำตอบเดียวที่ตายตัว เพราะฟอจจาของเซมันพิสูจน์แล้วว่าแนวทางนี้ทำให้ทีมเล็กกลายเป็นที่จดจำและปั้นนักเตะมีคุณภาพได้จริงจนหลายคนย้ายไปเล่นในระดับที่สูงขึ้น แต่ก็ต้องแลกกับความเสี่ยงที่มาพร้อมแนวรับที่เปิดโล่งอยู่เสมอ และเมื่อสถาปนิกของระบบจากไป ทีมก็ไม่มีใครมาสานต่อปรัชญานั้นได้เท่าเดิม