คอนเตหลังสาม 2017 การปรับเชลซีที่เปลี่ยนหน้าที่ริมเส้น

คอนเตหลังสาม 2017 เปลี่ยนเชลซีด้วยการจัดงานใหม่ให้ผู้เล่นริมเส้น มาร์กอส อลอนโซและวิกเตอร์ โมเซสขยับขึ้นสร้างความกว้าง เอเดน อาซาร์กับเปโดรจึงเข้าหาพื้นที่ด้านในได้มากขึ้น ขณะเดียวกันกองหลังสามคนและกองกลางคู่กลางช่วยรองรับเวลาทีมเสียบอล แผนที่พาทีมคว้าแชมป์ฤดูกาล 2016/17 จึงมีทั้งวิธีบุกและวิธีรักษาพื้นที่อยู่ในโครงสร้างเดียวกัน

ทีมเปลี่ยนรูปแบบเมื่อใด

เชลซีไม่ได้เริ่มฤดูกาลด้วยระบบที่กลายเป็นภาพจำของอันโตนิโอ คอนเต ตลอดหกเกมลีกแรกยังใช้แนวรับสี่คน ความพ่ายแพ้ต่อลิเวอร์พูลตามด้วยอาร์เซนอลทำให้ปัญหาเด่นชัด โดยเฉพาะเกมเยือนอาร์เซนอลในเดือนกันยายนที่จบด้วยสกอร์ 0–3 คอนเตเริ่มปรับมาใช้กองหลังสามคนระหว่างเกมนั้น ก่อนนำมาใช้ตั้งแต่เริ่มการแข่งขันนัดถัดไป

จุดตั้งต้นที่ได้ผลคือการเยือนฮัลล์วันที่ 1 ตุลาคม 2016 เซซาร์ อัซปิลิกวยตา ดาวิด ลุยซ์ และแกรี เคฮิลล์เป็นกองหลังสามคน โมเซสกับอลอนโซรับงานวิงแบ็ก เชลซียังต้องหาจังหวะเข้ากับรูปแบบใหม่ในครึ่งแรก แต่หลังพัก วิลเลียนและดีเอโก คอสตาทำประตูให้ทีมชนะ 2–0 นัดนี้เริ่มชุดชัยชนะในพรีเมียร์ลีกที่ยาวถึง 13 เกม

รายละเอียดของรายชื่อสำคัญพอ ๆ กับตัวเลขแผน อัซปิลิกวยตาย้ายจากงานแบ็กมาอยู่ด้านข้างของแนวรับสามคน ส่วนพื้นที่ริมเส้นถูกส่งต่อให้ผู้เล่นอีกคนรับผิดชอบอย่างเต็มที่ อลอนโซช่วยเติมทางซ้ายด้วยเท้าถนัดซ้าย ขณะที่โมเซสใช้พื้นฐานเกมรุกของตนในตำแหน่งที่ต้องวิ่งกลับมาช่วยป้องกันด้วย

คอนเตหลังสาม 2017 เริ่มจากการแบ่งพื้นที่ใหม่

ชื่อแผน 3–4–3 กับ 3–4–2–1 อธิบายทีมชุดนี้ได้คนละด้าน แบบแรกเน้นแนวรุกสามคน ส่วนแบบหลังทำให้เห็นอาซาร์และเปโดรอยู่ด้านหลังคอสตาใกล้พื้นที่กลางสนามมากขึ้น

วิงแบ็กรับงานรุกและรับอย่างไร

เมื่ออลอนโซและโมเซสยืนกว้าง คู่แข่งต้องตัดสินใจว่าจะส่งใครออกไปรับ หากผู้เล่นด้านข้างขยับตาม ช่องถัดเข้ามาด้านในย่อมเปิดให้แนวรุกเชลซีใช้ประโยชน์ได้

เกมชนะเอฟเวอร์ตัน 5–0 ที่สแตมฟอร์ด บริดจ์ วันที่ 5 พฤศจิกายน 2016 แสดงให้เห็นว่าฝั่งซ้ายไม่ได้มีหน้าที่เปิดบอลอย่างเดียว ในประตูของอลอนโซ อาซาร์พาบอลขึ้นจากบริเวณกลางสนามก่อนส่งให้เปโดรเปิดเข้ามา อลอนโซเข้าไปจบสกอร์ในเขตโทษ ผู้เล่นที่เริ่มจากตำแหน่งริมเส้นจึงกลายเป็นเป้าหมายของการส่งจากอีกพื้นที่หนึ่ง

ฝั่งขวาก็มีการเคลื่อนที่ลักษณะนี้ เกมชนะเลสเตอร์ 3–0 วันที่ 15 ตุลาคม โมเซสรับลูกตอกส้นของนาธาเนียล ชาโลบาห์ก่อนยิงผ่านแคสเปอร์ ชไมเคิลเป็นประตูสุดท้าย จังหวะนั้นต้องอาศัยการวิ่งเข้าหาประตูและการประสานงานระยะสั้น ไม่ใช่ให้วิงแบ็กหยุดอยู่ข้างเส้นแล้วเปิดบอลซ้ำ ๆ

งานอีกครึ่งหนึ่งเกิดเมื่อเชลซีเสียการครองบอล วิงแบ็กต้องคืนตำแหน่งด้านข้างแนวรับเพื่อไม่ให้กองหลังตัวริมถูกดึงออกไปเผชิญคู่แข่งตามลำพัง การวิ่งขึ้นจึงผูกกับความสามารถในการกลับลงมาและการช่วยกันปิดพื้นที่ หากด้านหนึ่งขึ้นสูง การคุมช่องด้านหลังของคนที่เหลือยิ่งสำคัญ

ผู้เล่นด้านในสัมพันธ์กับกองหน้าแบบไหน

คอสตาเป็นจุดอ้างอิงตรงกลาง แต่อาซาร์กับเปโดรไม่ได้ต้องยืนห่างเขาจนติดเส้นข้างตลอดเวลา การมีวิงแบ็กคอยให้ความกว้างเปิดโอกาสให้ทั้งคู่เข้ามารับบอลในช่องด้านใน เล่นใกล้กองหน้า และเข้าพื้นที่ยิงประตู เมื่อคู่แข่งตามอาซาร์ออกจากตำแหน่ง จึงมีโอกาสเปิดทางให้เพื่อนอีกคนเคลื่อนเข้ามาแทน

ประตูสุดท้ายในเกมถล่มเอฟเวอร์ตันเป็นตัวอย่างของการส่งต่องานระหว่างสามแนวรุก คอสตาเล่นบอลลอดขาฟิล จากีลกาให้อาซาร์หลุดเข้าไปยิง มาร์เทน สเตเคเลนเบิร์กปัดได้ แต่เปโดรตามซ้ำเข้าไป ผู้จบสกอร์จึงเป็นคนที่เคลื่อนตามจังหวะของเพื่อน ขณะที่กองหน้าตัวกลางทำหน้าที่สร้างโอกาสก่อนหน้านั้น

ความสัมพันธ์นี้ทำให้งานของคอสตาไม่จบที่การรอบอลในกรอบ เขาสามารถรับบอลและส่งต่อให้ตัวรุกที่วิ่งเลยขึ้นไปได้ ส่วนอาซาร์มีทางเลือกทั้งเลี้ยงเข้าหาประตูและเชื่อมกับคนใกล้ตัว เปโดรต้องอ่านด้วยว่าควรเข้ารับบอลหรือเร่งตามเข้าไปเก็บจังหวะที่ผู้รักษาประตูป้องกันไม่ขาด

เชลซียังเปลี่ยนวิธีเข้าทำตามคู่แข่งได้ ในเกมเยือนแมนเชสเตอร์ ซิตี้วันที่ 3 ธันวาคม เชสก์ ฟาเบรกัสลงแทนเนมันยา มาติชที่บาดเจ็บและส่งบอลให้คอสตาตีเสมอ ก่อนทีมสวนกลับจนวิลเลียนทำประตูขึ้นนำและอาซาร์ปิดท้ายชัยชนะ 3–1 โครงสร้างเดิมจึงรองรับทั้งการจ่ายจากแนวลึกและการเร่งเกมเมื่อมีพื้นที่

หลังสามต่างจากแค่เพิ่มกองหลังอย่างไร

ประโยชน์ของกองหลังสามคนอยู่ที่ความสัมพันธ์กับคนข้างหน้า เอ็นโกโล ก็องเตและมาติชช่วยขัดขวางเกมคู่แข่งในแดนกลาง ขณะที่กองหลังคุมพื้นที่ถัดลงมา ทีมจึงมีคนรองรับเมื่อแนวรุกกับวิงแบ็กเดินหน้า หากเพิ่มกองหลังแต่ปล่อยให้กองกลางกับริมเส้นแยกกันอยู่ ความได้เปรียบด้านจำนวนก็อาจไม่ช่วยปิดช่องส่งบอล

การป้องกันยังไม่ใช่สิ่งที่ระบบรับประกันทุกนัด วันที่ 4 มกราคม 2017 ท็อตแนมชนะเชลซี 2–0 ที่ไวต์ ฮาร์ต เลน เดเล อัลลีโหม่งจากการเปิดของคริสเตียน อีริกเซนทั้งสองครั้งและหยุดชัยชนะต่อเนื่องไว้ที่ 13 นัด คู่แข่งยังหาพื้นที่เข้าทำได้ แม้เชลซีจะรักษารูปแบบที่ทำให้ชนะมาตลอดหลายสัปดาห์

คอนเตจึงไม่ได้แก้ปัญหาด้วยการเพิ่มผู้เล่นเกมรับเพียงคนเดียว เขาจัดให้อลอนโซและโมเซสเป็นทั้งทางออกริมเส้นและคนเติมเข้าประตู เปิดพื้นที่ให้อาซาร์กับเปโดรเล่นใกล้คอสตา และให้ผู้เล่นตรงกลางรักษาสมดุลอยู่เบื้องหลัง ความชัดเจนของงานแต่ละคนทำให้ทีมเปลี่ยนรูปทรงได้ตามการครองบอล โดยยังเชื่อมเกมรุกกับเกมรับเข้าหากัน