เฟลด์คัมป์กับไกเซอร์: จากหนีตกชั้นสู่แชมป์บุนเดสลีกา 1991

เฟลด์คัมป์กับไกเซอร์ คือเรื่องราวของทีมที่เกือบตกชั้นในต้นปี 1990 แต่กลับพลิกกลายเป็นแชมป์บุนเดสลีกาได้ภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งปีครึ่ง ไกเซอร์สเลาเทิร์นภายใต้การคุมทีมของคาร์ลไฮนซ์ เฟลด์คัมป์ใช้ทั้งการหมุนเวียนผู้เล่นและแผนการเล่นที่ปรับตามคู่แข่งแต่ละนัด จนพาทีมจากขอบเหวการตกชั้นไปสู่การเป็นแชมป์ประเทศได้สำเร็จในฤดูกาล 1990-91 เรื่องนี้ยังเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ อย่างการหมุนเวียนตำแหน่งผู้เล่นให้เหมาะกับแต่ละเกม บางครั้งก็ส่งผลต่อผลลัพธ์รวมของทีมได้มากกว่าการทุ่มเงินซื้อผู้เล่นใหม่จำนวนมาก

เฟลด์คัมป์กับไกเซอร์ เฟลด์คัมป์เข้ามากู้ทีม

คาร์ลไฮนซ์ เฟลด์คัมป์เข้ามาคุมทีมไกเซอร์สเลาเทิร์นในเดือนมีนาคม 1990 โดยเดินทางมาจากอัลอะฮ์ลีแห่งไคโร เพื่อเข้ามาแทนที่เกิร์ด ร็อกเกนซัคที่ถูกปลดออกหลังทีมแพ้ให้กับเอสเฟา วัลด์ฮอฟไปยับเยิน 0-4 สถานการณ์ของทีมในตอนนั้นน่าเป็นห่วงอย่างมาก เพราะกำลังลุ้นหนีตกชั้นในช่วงโค้งสุดท้ายของฤดูกาล การเปลี่ยนตัวผู้จัดการทีมกลางฤดูกาลแบบนี้ถือเป็นการเสี่ยงของสโมสร แต่เฟลด์คัมป์ก็เข้ามาทำหน้าที่ได้ทันเวลาพอที่จะพาทีมรอดพ้นการตกชั้นในฤดูกาล 1989-90 ไปได้ในที่สุด การที่ผู้บริหารสโมสรตัดสินใจเปลี่ยนตัวโค้ชกลางฤดูกาลในช่วงวิกฤตเช่นนี้แสดงให้เห็นว่าพวกเขาต้องการผู้จัดการทีมที่มีประสบการณ์สูงมาช่วยแก้สถานการณ์อย่างเร่งด่วน และประสบการณ์ของเฟลด์คัมป์จากการคุมทีมในต่างประเทศก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เขาสามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์กดดันได้อย่างรวดเร็ว

ถ้วยปี 1990 เป็นจุดเริ่มความมั่นใจ

แม้จะเพิ่งรอดตกชั้นมาหมาด ๆ แต่ไกเซอร์สเลาเทิร์นกลับสร้างเซอร์ไพรส์ด้วยการคว้าแชมป์เดเอฟเบโพคาลในปี 1990 ด้วยการเอาชนะแวร์เดอร์ เบรเมนซึ่งเป็นตัวเต็งไปได้ 3-2 ในนัดชิงชนะเลิศ

ชัยชนะครั้งนี้เกิดขึ้นในสถานะทีมรองบ่อนอย่างชัดเจน เพราะเบรเมนในตอนนั้นเป็นหนึ่งในทีมที่แข็งแกร่งที่สุดของบุนเดสลีกา การเอาชนะทีมระดับนั้นได้ในนัดชิงถ้วยจึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่สร้างความมั่นใจให้กับผู้เล่นในทีมทุกคน และทำให้พวกเขาเริ่มเชื่อว่าตัวเองสามารถแข่งขันกับทีมชั้นนำของประเทศได้จริง ไม่ใช่แค่ทีมที่ต้องดิ้นรนหนีตกชั้นไปวัน ๆ อีกต่อไป นักวิเคราะห์เกมในยุคนั้นเริ่มพูดถึงไกเซอร์สเลาเทิร์นในฐานะทีมม้ามืดที่อาจสร้างเซอร์ไพรส์ในฤดูกาลถัดไปได้ แม้จะไม่มีใครกล้าฟันธงว่าพวกเขาจะไปได้ไกลถึงขั้นคว้าแชมป์ลีกในปีต่อมา

การหมุนทีมมีหลักฐานแบบใด

ไรเนอร์ ฮอลล์มันน์ ผู้ช่วยโค้ชในทีมชุดนั้นเคยกล่าวไว้ว่าทีมมีผู้เล่นหลายคนที่สามารถส่งลงเล่นได้แทบทุกตำแหน่งในสนาม

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือสเตฟาน คุนท์ซ กัปตันทีมที่เล่นได้ทั้งตำแหน่งลิเบโรและกองหน้าตัวเป้าตลอดทั้งฤดูกาล ความยืดหยุ่นของผู้เล่นแบบนี้ทำให้เฟลด์คัมป์สามารถปรับแผนการเล่นให้เข้ากับคู่แข่งแต่ละนัดได้โดยไม่ต้องพึ่งพาการซื้อผู้เล่นใหม่จำนวนมาก การที่กัปตันทีมยอมเปลี่ยนตำแหน่งไปมาตามความต้องการของทีมยังเป็นตัวอย่างที่ดีให้ผู้เล่นคนอื่นทำตาม และช่วยสร้างวัฒนธรรมทีมที่ทุกคนพร้อมเสียสละเพื่อผลลัพธ์ร่วมกันมากกว่าจะยึดติดกับตำแหน่งประจำของตัวเอง แนวทางนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงเรื่องอาการบาดเจ็บสะสมของผู้เล่นตัวหลัก เพราะเฟลด์คัมป์สามารถสลับตำแหน่งผู้เล่นเพื่อพักฟื้นร่างกายบางส่วนโดยไม่ต้องดึงผู้เล่นออกจากทีมชุดใหญ่ทั้งหมด ซึ่งเป็นข้อดีอย่างมากในฤดูกาลที่ทีมต้องแข่งขันทั้งในลีกและถ้วยไปพร้อมกัน ความสำเร็จของฤดูกาลนั้นยังทำให้ชื่อของเฟลด์คัมป์ถูกจดจำในฐานะผู้จัดการทีมที่เก่งเรื่องการบริหารจัดการนักเตะให้เหมาะกับสถานการณ์ มากกว่าจะเป็นโค้ชที่เน้นระบบการเล่นตายตัวเพียงแบบเดียว

เกมเยือนโคโลญจน์ปิดฤดูกาล

วันที่ 15 มิถุนายน 1991 ไกเซอร์สเลาเทิร์นเดินทางไปเยือน 1. เอฟเซ โคโลญจน์และเอาชนะไปได้ถึง 6-2 ท่ามกลางแฟนบอลที่ติดตามไปเชียร์ถึงสนามราวสี่หมื่นคน โดยทีมนำห่างไปแล้ว 4-1 ตั้งแต่ครึ่งแรก ผลการแข่งขันนัดนี้ปิดฉากฤดูกาลด้วยการคว้าแชมป์บุนเดสลีกาเป็นครั้งแรกของสโมสรนับตั้งแต่มีการก่อตั้งลีกอาชีพ แต่หากนับรวมแชมป์ประเทศเยอรมนีในยุคก่อนบุนเดสลีกาด้วยแล้ว นี่คือแชมป์ประเทศสมัยที่สามของไกเซอร์สเลาเทิร์น ทีมจบฤดูกาลด้วยคะแนนนำบาเยิร์น มิวนิกอยู่สามแต้ม ซึ่งถือเป็นระยะห่างที่ไม่มากนักเมื่อเทียบกับความยิ่งใหญ่ของคู่แข่ง เส้นทางจากทีมที่เกือบตกชั้นในเดือนมีนาคม 1990 มาสู่แชมป์ประเทศในเดือนมิถุนายน 1991 จึงกลายเป็นหนึ่งในเรื่องราวการพลิกฟื้นทีมที่ถูกเล่าขานมากที่สุดเรื่องหนึ่งของวงการฟุตบอลเยอรมัน และเป็นเครื่องพิสูจน์ว่างานของเฟลด์คัมป์กับไกเซอร์สเลาเทิร์นในช่วงเวลานั้นประสบความสำเร็จมากเพียงใด สำหรับแฟนบอลที่ติดตามไกเซอร์สเลาเทิร์นมาตั้งแต่ช่วงวิกฤตหนีตกชั้นในปี 1990 ชัยชนะ 6-2 ที่โคโลญจน์ในวันนั้นจึงมีความหมายมากกว่าตัวเลขบนสกอร์บอร์ด เพราะมันคือบทสรุปของการเดินทางที่เริ่มต้นจากจุดต่ำสุดของสโมสรเพียงหนึ่งปีก่อนหน้านั้นเอง