ฟิออเรนตินาล้มละลาย 2002 และการกลับสู่ลีกสูงสุดภายในสองปี

ฟิออเรนตินาล้มละลายในเดือนมิถุนายน 2002 เมื่อสโมสรเดิมเข้าสู่กระบวนการพิทักษ์ทรัพย์ภายใต้การควบคุมของศาล และไม่ได้รับสิทธิ์ลงเล่นในเซเรีย บีสำหรับฤดูกาลถัดไปตามที่เคยอยู่ นิติบุคคลที่ใช้ชื่อฟิออเรนตินามาตั้งแต่ปี 1926 หายไปในทางกฎหมายเกือบทันที เหลือเพียงชื่อ ตราสัญลักษณ์ และสีม่วงประจำทีมที่ต้องหาทางซื้อกลับคืนมาในภายหลัง เรื่องราวหลังจากนั้นคือการไต่กลับจากศูนย์ภายในเวลาเพียงสองฤดูกาล ซึ่งกลายเป็นกรณีศึกษาที่แฟนบอลอิตาลีพูดถึงมาจนถึงทุกวันนี้

สโมสรเดิมล้มละลายเมื่อไหร่

ปัญหาสะสมมาหลายปีก่อนจะระเบิดออกในช่วงกลางปี 2002 เมื่อฟิออเรนตินาเข้าสู่กระบวนการที่เรียกว่าการพิทักษ์ทรัพย์ภายใต้การควบคุมของศาลในเดือนมิถุนายนปีนั้น นี่ไม่ใช่แค่การประกาศว่าสโมสรมีหนี้สินล้นพ้นตัว แต่หมายถึงสถานะทางกฎหมายของนิติบุคคลเดิมเดินมาถึงทางตัน สหพันธ์ฟุตบอลอิตาลีตัดสินใจไม่ให้สโมสรในสภาพนี้ลงเล่นในเซเรีย บีสำหรับฤดูกาล 2002 ถึง 2003 ทั้งที่ก่อนหน้านั้นฟิออเรนตินายังเป็นทีมที่เคยเล่นในเซเรีย อามาโดยตลอด การไม่ได้รับสิทธิ์ลงเล่นในลีกใดเลยเท่ากับว่าสโมสรที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานเกือบหายไปจากระบบลีกอิตาลีโดยสิ้นเชิงในช่วงเวลาสั้นๆ นั้น เจ้าของสโมสรในช่วงก่อนล้มละลายคือวิตตอริโอ เชคคี โกริ ซึ่งถือหุ้นฟิออเรนตินามาตั้งแต่ปี 1993 จนถึงปี 2002 พอดี ปัญหาการเงินส่วนตัวของเขายังตามมาหลอกหลอนอีกหลายปีหลังจากนั้น เขาถูกจับกุมในข้อหาล้มละลายส่วนบุคคลทั้งในปี 2008 และปี 2011 ก่อนจะรับสารภาพและถูกศาลตัดสินจำคุกแปดปีห้าเดือนในปี 2020 ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาการเงินของสโมสรไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มาจากโครงสร้างเจ้าของที่มีความเสี่ยงสูงมาตั้งแต่ต้น

สโมสรใหม่ตั้งขึ้นอย่างไรและชื่ออะไร

เดือนสิงหาคม 2002 ดิเอโก เดลลา วัลเล นักธุรกิจเจ้าของแบรนด์รองเท้าและเครื่องหนังที่มีชื่อเสียง เข้ามาตั้งนิติบุคคลใหม่ในชื่อ Associazione Calcio Fiorentina e Florentia Viola เพื่อสืบทอดตำนานของสโมสรเดิมในทางความรู้สึกของแฟนบอล แม้จะไม่ใช่นิติบุคคลเดียวกันในทางกฎหมายก็ตาม

ชื่อ Florentia Viola ที่ใช้ในปีแรกสะท้อนว่าทีมยังไม่สามารถใช้ชื่อฟิออเรนตินาเต็มรูปแบบได้ในทันที ต้องรอการเจรจาและซื้อสิทธิ์ในชื่อกับตราสัญลักษณ์เดิมกลับคืนมาในภายหลัง สโมสรใหม่นี้ได้รับการรับเข้าสู่เซเรีย ซี2 ซึ่งเป็นลีกระดับที่สี่ของฟุตบอลอิตาลี ถือเป็นจุดเริ่มต้นใหม่ทั้งหมดสำหรับทีมที่เคยอยู่จุดสูงสุดของวงการมาก่อน

ทีมเริ่มต้นใหม่จากลีกระดับไหน

ฤดูกาล 2002 ถึง 2003 ทีมภายใต้ชื่อ Florentia Viola ลงเล่นในเซเรีย ซี2 และทำผลงานได้อย่างโดดเด่น คว้าแชมป์กลุ่มของตัวเองด้วยความห่างชั้นที่ชัดเจนเมื่อเทียบกับคู่แข่งในระดับเดียวกัน

ผลงานที่ดีขนาดนี้ในลีกระดับสี่เพียงพอที่จะพาทีมเลื่อนชั้นตามกติกาปกติไปเล่นในเซเรีย ซี1 ซึ่งเป็นลีกระดับที่สามในฤดูกาลถัดไป แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงกลับผิดไปจากกติกาปกติ เพราะเหตุการณ์ภายนอกสนามที่ส่งผลต่อโครงสร้างทั้งลีก การเล่นในเซเรีย ซี2 ฤดูกาลนั้นหมายถึงผู้เล่นชุดใหญ่ที่เคยลงเล่นในเซเรีย อาต้องปรับตัวลงมาเจอคู่แข่งจากเมืองเล็กและสนามที่มีความจุน้อยกว่ามาก ทีมงานสต๊าฟฟ์และผู้เล่นบางส่วนที่เลือกอยู่ต่อกับสโมสรต้องยอมรับเงื่อนไขค่าจ้างที่ลดลงจากเดิมมาก เพราะสโมสรใหม่มีรายได้จำกัดกว่าตอนอยู่เซเรีย อาหลายเท่า แต่ฐานแฟนบอลของฟิออเรนตินายังคงเหนียวแน่นแม้ทีมจะตกไปอยู่ในระดับที่ต่ำที่สุดในรอบหลายสิบปี

ทีมกลับสู่ลีกรองได้อย่างไร

เหตุการณ์ที่เรียกกันว่ากรณีกาตาเนีย หรือ Caso Catania เป็นข้อพิพาททางกฎหมายเกี่ยวกับการเลื่อนชั้นของสโมสรกาตาเนียในช่วงเวลาเดียวกัน ทำให้สหพันธ์ฟุตบอลอิตาลีต้องแก้ปัญหาด้วยการเพิ่มจำนวนทีมในเซเรีย บีของฤดูกาล 2003 ถึง 2004 ฟิออเรนตินาได้รับอานิสงส์จากการแก้ปัญหานี้ด้วยการถูกรับเข้าสู่เซเรีย บีโดยตรง ข้ามเซเรีย ซี1 ไปเลย โดยให้เหตุผลว่าเป็นการรับเข้าด้วยผลงานทางกีฬาที่โดดเด่นในฤดูกาลก่อนหน้า นี่คือจุดพลิกผันสำคัญที่ทำให้เส้นทางกลับสู่จุดสูงสุดของฟิออเรนตินาสั้นลงกว่าที่ควรจะเป็นตามกติกาปกติมาก หากไม่มีกรณีกาตาเนียเกิดขึ้นในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน ฟิออเรนตินาอาจต้องใช้เวลาอีกอย่างน้อยหนึ่งฤดูกาลเต็มในเซเรีย ซี1 ก่อนจะมีสิทธิ์ลุ้นเลื่อนชั้นสู่เซเรีย บี ซึ่งจะทำให้เส้นทางกลับสู่ลีกสูงสุดยืดออกไปอีกอย่างน้อยหนึ่งปี

การกลับสู่ลีกสูงสุดเกิดขึ้นตอนไหน

ฤดูกาล 2003 ถึง 2004 ในเซเรีย บี ฟิออเรนตินาจบอันดับที่ 6 ของตาราง ซึ่งเป็นอันดับที่เข้าเงื่อนไขสิทธิ์ลุ้นเลื่อนชั้นผ่านรอบเพลย์ออฟ ทีมผ่านเข้าสู่รอบเพลย์ออฟและเอาชนะเปรูจาได้สำเร็จ ทำให้ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นกลับสู่เซเรีย อาสำหรับฤดูกาล 2004 ถึง 2005 นับจากวันที่สโมสรเดิมล้มละลายในเดือนมิถุนายน 2002 จนถึงวันที่กลับมาเล่นในลีกสูงสุดอีกครั้งใช้เวลาเพียงสองปีเศษเท่านั้น เรื่องราวของฟิออเรนตินาล้มละลายจึงกลายเป็นตัวอย่างที่ถูกหยิบยกมาพูดถึงเสมอเวลามีสโมสรใหญ่แห่งอื่นเจอปัญหาการเงินร้ายแรงในเวลาต่อมา เพราะแสดงให้เห็นว่าฐานแฟนบอลที่เหนียวแน่นกับเจ้าของทุนที่พร้อมลงทุนสามารถพาทีมกลับมาได้เร็วกว่าที่หลายคนคาดไว้มาก