ลียงเจ็ดแชมป์ เปลี่ยนโค้ชแต่รักษาทีมชนะได้อย่างไร

ลียงเจ็ดแชมป์ ระหว่างปี 2002–2008 เกิดขึ้นภายใต้โค้ชสี่คน แต่ประธานสโมสรคนเดิมและผู้เล่นแกนหลักบางรายยังอยู่ต่อเนื่อง ฌัก ซ็องตินีเริ่มชุดแชมป์ โปล เลอ กูแอ็นคว้าสามสมัย เชราร์ อุลลิเยร์เติมอีกสอง และอแล็ง แปร์แร็งปิดลำดับด้วยทั้งลีกกับเฟรนช์ คัพ เรื่องนี้จึงเป็นประวัติของสโมสรที่รับการเปลี่ยนหัวหน้าทีมได้หลายครั้ง พร้อมสร้างขุมกำลังใหม่รอบเกรกอรี คูเปต์ ซิดนีย์ โกวู และชูนินโญ

ลียงเจ็ดแชมป์ ภายใต้โค้ชสี่คน

ซ็องตินีคุมลียงตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2000 ถึงพฤษภาคม 2002 และพาทีมคว้าแชมป์ลีกสูงสุดครั้งแรกในฤดูกาล 2001/02 วันสุดท้ายลียงต้องพบล็องส์ซึ่งนำอยู่หนึ่งคะแนน เจ้าบ้านชนะ 3-1 ที่แชร์กลองด์ จบด้วย 66 คะแนนเหนือคู่แข่งสองคะแนน นั่นเป็นแชมป์ที่ตัดสินด้วยเกมตรงระหว่างสองทีม ไม่ใช่ฤดูกาลที่ทิ้งระยะห่างตั้งแต่ต้น

เลอ กูแอ็นเข้ามาแทนในปี 2002 และอยู่สามฤดูกาล เขาพาลียงป้องกันแชมป์ด้วย 68 คะแนนในปี 2002/03 ก่อนคว้าอีกสองสมัยติดต่อกันด้วย 79 คะแนนทั้งปี 2003/04 และ 2004/05 เมื่อประกาศลาออกเดือนพฤษภาคม 2005 เขาทิ้งทีมในฐานะแชมป์ฝรั่งเศสสี่สมัยติด โดยสามครั้งหลังอยู่ภายใต้การคุมทีมของเขา

อุลลิเยร์รับงานต่อในเดือนพฤษภาคม 2005 เขาพาทีมได้ 84 คะแนนในฤดูกาลแรกและ 81 คะแนนในฤดูกาลถัดมา พร้อมแชมป์ลีกสองสมัยกับโทรเฟ เดส์ ช็องปียงสองครั้ง วันที่ 25 พฤษภาคม 2007 สโมสรยืนยันว่าเขาขอยุติสัญญาก่อนเหลืออีกหนึ่งปี และลียงยอมรับคำขอ การเปลี่ยนตัวโค้ชจึงเกิดหลังจบฤดูกาลแชมป์อีกครั้ง

หน้าที่ที่สโมสรต้องรักษา

วันที่ 30 พฤษภาคม 2007 ลียงประกาศแต่งตั้งแปร์แร็งด้วยสัญญาสองปี หลังเขาพาโซโชซ์คว้าเฟรนช์ คัพ เขาคุมเพียงฤดูกาล 2007/08 แต่สร้างผลงานที่ต่างจากสามคนก่อนด้วยการคว้าดับเบิลในประเทศ ลียงได้ลีก 79 คะแนนและชนะปารีส แซงต์-แชร์กแมง 1-0 ในนัดชิงถ้วยจากประตูของโกวูช่วงต่อเวลาพิเศษ

สี่ช่วงงานจึงต่อกันชัดเจน: ซ็องตินีถึงพฤษภาคม 2002 เลอ กูแอ็นระหว่างปี 2002–2005 อุลลิเยร์เดือนพฤษภาคม 2005 ถึงพฤษภาคม 2007 และแปร์แร็งในฤดูกาล 2007/08 สโมสรต้องแต่งตั้งผู้สืบทอดหลังแชมป์ถึงสามครั้ง พร้อมรักษาการแข่งขันในลีกและยุโรป ฌอง-มิเชล โอลาสซึ่งรับตำแหน่งประธานตั้งแต่ปี 1987 เป็นผู้บริหารที่อยู่ตลอดวงจรนี้

แกนสามคนที่อยู่ครบทุกครั้ง

ยูฟ่ายืนยันว่าคูเปต์ โกวู และชูนินโญมีส่วนในแชมป์ทั้งเจ็ดสมัย ทั้งสามอยู่คนละแนวของสนาม คูเปต์เป็นผู้รักษาประตู โกวูเล่นริมเส้นและแนวรุก ส่วนชูนินโญควบคุมเกมกลางสนามกับลูกตั้งเตะ การมีชื่อครบทั้งเจ็ดครั้งไม่ได้แปลว่ารายชื่อรอบตัวคงเดิม แต่ทำให้แต่ละยุคโค้ชยังมีผู้เล่นที่ผ่านประสบการณ์แชมป์ก่อนหน้าอยู่ในสามหน่วยของทีม

คูเปต์ โกวู และชูนินโญ

คูเปต์ย้ายจากแซงต์-เอเตียนมาลียงในฤดูกาล 1996/97 และสะสม 370 นัดลีกให้สโมสรก่อนออกหลังฤดูกาล 2007/08 ปีสุดท้ายเรมี แวร์กูตร์ลงแทนในช่วงที่เขาบาดเจ็บ แต่คูเปต์กลับมาช่วยทีมปิดฤดูกาลและเฝ้าเสาในเฟรนช์ คัพนัดชิง เขาประกาศก่อนเกมนั้นว่าจะย้ายออกและต้องการตอบแทนแฟนด้วยการเก็บคลีนชีต ซึ่งลียงทำได้ในชัยชนะ 1-0

โกวูเป็นผู้ทำประตูเดียวในนัดชิงนาทีที่ 101 จังหวะเริ่มจากบอลยาวของคาริม เบนเซมา กาแดร์ เกอิตาพักอก และโกวูยิงระยะใกล้ ในลีกนัดสุดท้ายก่อนหน้านั้นเขากับคูเปต์และชูนินโญกลายเป็นสามคนที่มีส่วนกับแชมป์ครบเจ็ดสมัย ต่างจากปี 2007 ซึ่งยังมีเคลาดิโอ กาซาปาเป็นคนที่สี่ในกลุ่มแชมป์ครบหกครั้ง

ชูนินโญกล่าวหลังแชมป์ปี 2008 ว่าความรู้สึกยกถ้วยยังยอดเยี่ยมเสมอ แม้เขายอมรับว่านี่ไม่ใช่แชมป์ที่ง่ายที่สุด ต่อมาเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2008 เขาอธิบายความต่อเนื่องของลียงว่าเริ่มจากฝ่ายบริหารเซ็นผู้เล่นที่ดีทุกฤดูกาล และเก็บคนมีประสบการณ์ซึ่งยังต้องการพัฒนาต่อ คำกล่าวนี้เชื่อมงานบริหารกับผู้เล่นเดิมโดยตรงจากคนที่อยู่ในทีมตลอดเจ็ดแชมป์

ความสำเร็จที่ต้องสร้างใหม่ทุกปี

คะแนนของแชมป์แต่ละปีไม่เท่ากัน ลียงเริ่มด้วย 66 และ 68 คะแนน ก่อนขยับเป็น 79 สองฤดูกาลติด จากนั้นได้ 84, 81 และกลับมาที่ 79 คะแนน ระบบลีกยังเปลี่ยนจาก 18 ทีมในปี 2001/02 เป็น 20 ทีมตั้งแต่ฤดูกาลถัดมา จึงไม่ควรเทียบยอดคะแนนดิบโดยไม่ดูจำนวนเกม แต่ลำดับดังกล่าวยืนยันว่าทีมชนะภายใต้โค้ชและองค์ประกอบผู้เล่นหลายแบบ

คู่แข่งไล่ช่องว่าง

ฤดูกาล 2007/08 แสดงความกดดันของแชมป์สมัยที่เจ็ด บอร์กโดซ์ลดช่องว่างลงในช่วงท้าย ก่อนนัดสุดท้ายลียงมี 76 คะแนน บอร์กโดซ์ 74 คะแนน และผลต่างประตูได้เสียของลียงดีกว่ามาก ผลเสมอที่โอแซร์จึงเพียงพอในทางปฏิบัติ แต่เบนเซมายิงหลังเริ่มเกม 24 วินาที เฟร็ดยิงลูกสองในไม่กี่นาที และคิม คัลล์สตรอมโหม่งเพิ่มช่วงครึ่งหลัง ลียงชนะ 3-1 จบด้วย 79 คะแนน ส่วนบอร์กโดซ์มี 75 คะแนน ช่องว่างสุดท้ายจึงอยู่ที่สี่คะแนน

แชมป์แรกกับแชมป์ที่เจ็ดจึงลุ้นถึงวันสุดท้ายทั้งคู่ แต่เงื่อนไขต่างกัน ปี 2002 ลียงต้องชนะล็องส์ในเกมตรงเพื่อแซงขึ้นอันดับหนึ่ง ปี 2008 ทีมเริ่มวันสุดท้ายในฐานะจ่าฝูงและต้องรักษาความได้เปรียบที่โอแซร์ ระหว่างสองปลายทาง สโมสรเปลี่ยนโค้ชสามครั้งหลังฤดูกาลแชมป์ และหมุนผู้เล่นรอบแกนเดิม

หลังจบปี 2008 คูเปต์ออกจากทีมและโคลด ปูแอลรับงานต่อจากแปร์แร็ง วงจรเดิมจึงสิ้นสุดพร้อมการเปลี่ยนทั้งโค้ชและหนึ่งในสามผู้เล่นที่อยู่ครบทุกแชมป์ หลักฐานตลอดเจ็ดปีชี้ให้เห็นงานหลายส่วน ทั้งการเลือกผู้สืบทอด การเสริมผู้เล่นใหม่ การรักษาคนมีประสบการณ์ และการรับมือคู่แข่งที่กดดันต่างกันในแต่ละฤดูกาล