ยูโรเซลตา ทีมกาลิเซียที่ซื้อจากตลาดที่คนอื่นไม่มอง

เซลตา บีโก ยูโรเซลตา คือฉายาที่สื่อสเปนตั้งให้ทีมจากแคว้นกาลิเซียในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ถึงต้นทศวรรษ 2000 เพราะสโมสรที่ปกติอยู่กลางตารางลาลีกา จู่ ๆ ก็ขยับขึ้นไปเล่นถ้วยยุโรปได้ต่อเนื่องหลายปีติดต่อกัน สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจไม่ใช่แค่ผลงานในสนาม แต่คือวิธีที่สโมสรตัวเล็กจากเมืองท่าแห่งนี้สร้างทีมขึ้นมาจากตลาดผู้เล่นที่สโมสรอื่นในยุโรปยังมองข้ามอยู่ในตอนนั้น แทนที่จะพยายามแข่งกับทีมใหญ่ด้วยการทุ่มเงินซื้อดาวดังราคาแพงเหมือนที่สโมสรอื่นมักทำกัน

เซลตาขยับจากกลางตารางขึ้นมาได้อย่างไร

เซลตา บีโก ใช้เวลาสร้างทีมอย่างต่อเนื่องตลอดช่วงปลายทศวรรษ 1990 จนมาถึงจุดสูงสุดในฤดูกาล 2002-03 ภายใต้การคุมทีมของมิเกล อันเฆล โลตินา ที่พาทีมจบอันดับ 4 ของลาลีกา ซึ่งเป็นอันดับสูงสุดของสโมสรนับตั้งแต่ปี 1948 การไต่อันดับขึ้นมาถึงจุดนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในฤดูกาลเดียว แต่สะสมมาจากการวางรากฐานทีมตลอดหลายปีก่อนหน้า จนกลายเป็นทีมที่แข่งขันในกลุ่มหกอันดับแรกของลีกได้อย่างสม่ำเสมอในช่วงเวลานั้น ต่างจากภาพจำเดิมของสโมสรที่มักอยู่แถวกลางตารางมาโดยตลอด สโมสรจากแคว้นกาลิเซียแห่งนี้ไม่ได้มีประวัติศาสตร์การคว้าแชมป์ใหญ่เหมือนเรอัลมาดริดหรือบาร์เซโลนา การขยับขึ้นมาเล่นถ้วยยุโรปได้อย่างต่อเนื่องหลายปีจึงถือเป็นความสำเร็จที่ผิดความคาดหมายของแฟนบอลจำนวนมากในตอนนั้น และทำให้ชื่อของเซลตา บีโก เป็นที่รู้จักในระดับทวีปมากกว่าที่เคยเป็นมาก่อนหน้านี้

ทีมซื้อผู้เล่นจากไหนและด้วยเหตุผลอะไร

กำลังหลักของทีมชุดนี้มาจากผู้เล่นหลากหลายสัญชาติที่หลายสโมสรใหญ่ในยุโรปยังไม่ได้ให้ความสนใจมากนัก ที่โดดเด่นที่สุดคืออเล็กซานเดอร์ โมสโตวอย กองกลางชาวรัสเซียที่ลงเล่นให้เซลตาถึง 290 นัดระหว่างปี 1996 ถึง 2004 และบาเลรี คาร์ปิน กองกลางชาวรัสเซียอีกคนที่เป็นกำลังสำคัญตลอดยุคยูโรเซลตา นอกจากนี้ทีมยังมีฮาอิม เรวิโว ปีกชาวอิสราเอล และคล้อด มาเกเลเล กองกลางชาวฝรั่งเศสที่ภายหลังไปโด่งดังกับทีมใหญ่ ผสมกับผู้เล่นอเมริกาใต้อย่างกุสตาโว โลเปซ ปีกชาวอาร์เจนตินาที่ลงเล่นให้ทีม 295 นัดระหว่างปี 1999 ถึง 2007 และปาโบล กาบาเยโร ผู้รักษาประตูชาวอาร์เจนตินา การผสมผสานผู้เล่นจากรัสเซีย อิสราเอล ฝรั่งเศส และอาร์เจนตินาแบบนี้ ต่างจากแนวทางของสโมสรใหญ่ในสเปนที่มักแข่งกันซื้อดาวเด่นจากตลาดเดียวกัน

รูปแบบการเล่นของทีมเป็นแบบไหน

แม้จะไม่มีตัวเลขสถิติประตูได้เสียแบบละเอียดในทุกฤดูกาลของช่วงเวลานี้ แต่ผลงานในถ้วยยุโรปของเซลตาก็บ่งบอกถึงแนวทางการเล่นที่เน้นเกมรุกและกล้าเปิดเกมได้ชัดเจน ทีมที่มีทั้งโมสโตวอยและคาร์ปินเป็นตัวประสานเกมกลางสนาม มักเล่นด้วยความคิดสร้างสรรค์และกล้าได้กล้าเสียมากกว่าทีมกลางตารางทั่วไป ซึ่งเห็นได้ชัดจากผลการแข่งขันในถ้วยยุโรปที่ทีมมักทำประตูได้เป็นกอบเป็นกำในนัดสำคัญ แทนที่จะเล่นเกมรับเพื่อประคองผลเสมอแบบที่ทีมขนาดเล็กหลายทีมมักเลือกใช้เมื่อต้องเจอกับทีมใหญ่ในยุโรป แนวทางแบบนี้ทำให้เกมของเซลตาดูสนุกและคาดเดายากในสายตาแฟนบอลทั่วไป เพราะทีมกล้าเปิดเกมปะทะแบบตาต่อตาฟันต่อฟันกับคู่แข่งที่มีชื่อเสียงกว่า แทนที่จะตั้งรับลึกเพื่อรอโอกาสสวนกลับเพียงอย่างเดียวเหมือนทีมเล็กหลายทีมในยุคเดียวกัน

ผลงานในถ้วยยุโรปสะท้อนอะไรเกี่ยวกับทีมนี้

เซลตาเข้าถึงรอบก่อนรองชนะเลิศยูฟ่าคัพถึงสองฤดูกาลติดต่อกัน ฤดูกาล 1998-99 ทีมเอาชนะลิเวอร์พูลด้วยสกอร์รวม 4-1 จนผ่านเข้ารอบก่อนรองชนะเลิศ ส่วนฤดูกาล 1999-2000 ทีมทำผลงานได้น่าประทับใจยิ่งกว่าเดิม ด้วยการเอาชนะยูเวนตุส 4-0 ในนัดที่สอง และถล่มเบนฟิกาถึง 7-0 ในบ้าน รวมสกอร์สองนัด 8-1 จนผ่านเข้ารอบแปดทีมสุดท้ายได้อีกครั้ง ต่อมาในฤดูกาล 2003-04 หลังจบอันดับ 4 ของลีกในปีก่อนหน้า เซลตาได้สิทธิ์เล่นยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกเป็นครั้งแรก ก่อนจะตกรอบ 16 ทีมสุดท้ายด้วยสกอร์รวม 2-5 ให้กับอาร์เซนอล ผลงานเหล่านี้ตอกย้ำว่าฉายายูโรเซลตาไม่ได้เกิดจากโชคช่วยเพียงครั้งเดียว แต่เป็นผลงานที่ทำได้ต่อเนื่องในเวทียุโรปหลายฤดูกาลติดต่อกัน

ทำไมช่วงเวลานี้ถึงจบลง

ในฤดูกาลเดียวกับที่เซลตาได้เล่นแชมเปียนส์ลีกเป็นครั้งแรก คือฤดูกาล 2003-04 ทีมกลับทำผลงานในลีกได้ย่ำแย่อย่างสวนทางกัน จบอันดับที่ 19 และตกชั้นไปเล่นเซกุนด้าดิบิซิออน ก่อนจะเลื่อนชั้นกลับมาได้ทันทีในฤดูกาลถัดมาด้วยการจบอันดับ 2 ของเซกุนด้าดิบิซิออน ช่วงเวลาของยูโรเซลตาจึงจบลงพร้อมกับการที่ทีมต้องเผชิญความไม่แน่นอนทั้งในและนอกสนามไปพร้อมกัน สโมสรยังตกชั้นซ้ำอีกครั้งในฤดูกาล 2006-07 หลังจบอันดับที่ 18 และต้องเผชิญกับความเสี่ยงเรื่องการเงินจนเกือบตกไปอยู่ในระดับลีกที่สามของประเทศ ก่อนจะค่อย ๆ ฟื้นตัวกลับมาในปีต่อ ๆ มา เรื่องราวของเซลตาในช่วงนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าความสำเร็จในถ้วยยุโรปของทีมขนาดกลาง มักมาพร้อมกับความเปราะบางในลีกภายในประเทศที่ตามมาในเวลาไม่นานหลังจากนั้น