เพลย์ออฟฟุตบอลลีก 1987 รูปแบบแรกที่ต่างจากทุกวันนี้

เพลย์ออฟฟุตบอลลีก 1987 คือจุดเริ่มต้นของระบบที่แฟนบอลอังกฤษคุ้นเคยกันทุกวันนี้ แต่รูปแบบแรกที่ใช้ในปีนั้นต่างจากเพลย์ออฟยุคปัจจุบันอย่างมาก เพราะมีทีมจากลีกบนที่รอดตกชั้นแบบหวุดหวิดต้องลงมาเล่นด้วย ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่หายไปจากระบบเพลย์ออฟตั้งแต่นั้นมา

เพลย์ออฟถูกตั้งขึ้นเพื่ออะไร

ฟุตบอลลีกอังกฤษเริ่มจัดรอบเพลย์ออฟเป็นครั้งแรกในปี 1987 โดยเป็นส่วนหนึ่งของแผนปรับโครงสร้างลีกในช่วงเวลานั้น ก่อนหน้านี้การเลื่อนชั้นตกชั้นระหว่างดิวิชั่นตัดสินกันด้วยอันดับในตารางคะแนนล้วน ๆ ไม่มีรอบแข่งขันเพิ่มเติม การเพิ่มรอบเพลย์ออฟเข้ามาทำให้ทีมที่จบอันดับรองจากโซนเลื่อนชั้นอัตโนมัติยังมีโอกาสลุ้นเลื่อนชั้นต่อ ขณะเดียวกันก็เปิดช่องให้ทีมจากดิวิชั่นบนที่จบอันดับเหนือโซนตกชั้นเพียงเล็กน้อยต้องลงมาพิสูจน์ตัวเองอีกครั้งก่อนจะมั่นใจได้ว่ารักษาสถานะไว้ได้จริง ฤดูกาล 1986/87 นั้นดิวิชั่น 2 มีเพียงสองทีมที่เลื่อนชั้นแบบอัตโนมัติจากอันดับหนึ่งและสองของตาราง คือดาร์บี้ เคาน์ตี้ในฐานะแชมป์ และพอร์ตสมัธในฐานะรองแชมป์ ส่วนตำแหน่งเลื่อนชั้นที่สามต้องตัดสินผ่านรอบเพลย์ออฟที่เพิ่งเริ่มใช้เป็นปีแรกนี้เอง

รูปแบบแรกมีทีมใดร่วมบ้าง

รอบเพลย์ออฟฤดูกาล 1986/87 ระหว่างดิวิชั่น 1 กับดิวิชั่น 2 มีสี่ทีมเข้าร่วม ได้แก่ชาร์ลตัน แอธเลติก ซึ่งจบอันดับ 19 ในดิวิชั่น 1 และต้องลงมาเล่นเพลย์ออฟเพื่อรักษาสถานะทีมลีกสูงสุด ส่วนอีกสามทีมมาจากดิวิชั่น 2 คือโอลด์แฮม แอธเลติก อันดับ 3 ลีดส์ ยูไนเต็ด อันดับ 4 และอิปสวิช ทาวน์ อันดับ 5 รูปแบบรอบรองชนะเลิศแข่งแบบสองนัดเหย้า-เยือน คู่แรกคือชาร์ลตันพบอิปสวิช อีกคู่คือลีดส์พบโอลด์แฮม ทีมที่ชนะจากทั้งสองคู่จะเข้าไปเจอกันในนัดชิงสองนัดอีกครั้ง โดยเงื่อนไขสำคัญของรูปแบบแรกนี้คือหากชาร์ลตันซึ่งเป็นทีมจากดิวิชั่นบนแพ้ในรอบใดรอบหนึ่ง ทีมจะต้องตกชั้นไปเล่นดิวิชั่น 2 ทันที

ผลของฤดูกาลแรกออกมาอย่างไร

รอบรองชนะเลิศแข่งกันในกลางเดือนพฤษภาคม 1987 คู่ชาร์ลตันกับอิปสวิช นัดแรกวันที่ 14 พฤษภาคมที่พอร์ตแมนโรด จบด้วยผลเสมอ 0-0 ก่อนที่นัดสองวันที่ 17 พฤษภาคมที่เซลเฮิร์สต์พาร์ค ชาร์ลตันจะเอาชนะไป 2-1 รวมสกอร์ทั้งสองนัดชาร์ลตันผ่านเข้ารอบด้วยสกอร์รวม 2-1 ส่วนคู่ลีดส์กับโอลด์แฮม นัดแรกที่เอลแลนด์ โรดวันที่ 14 พฤษภาคม ลีดส์ชนะไป 1-0 แต่นัดสองที่บาวน์ดารีพาร์กวันที่ 17 พฤษภาคม โอลด์แฮมพลิกกลับมาชนะ 2-1 หลังต่อเวลาพิเศษ ทำให้สกอร์รวมเสมอกัน 2-2 ลีดส์ผ่านเข้ารอบด้วยกฎประตูทีมเยือน จากนั้นนัดชิงระหว่างชาร์ลตันกับลีดส์ นัดแรกวันที่ 23 พฤษภาคมที่เซลเฮิร์สต์พาร์ค ชาร์ลตันชนะ 1-0 แต่นัดสองวันที่ 25 พฤษภาคมที่เอลแลนด์ โรด ลีดส์ตีเสมอกลับมาชนะ 1-0 เช่นกัน ทำให้สกอร์รวมเสมอ 1-1 ต้องเตะนัดรีเพลย์ที่สนามกลางเซนต์แอนดรูส์ในเบอร์มิงแฮมเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 1987 ซึ่งชาร์ลตัน แอธเลติกเป็นฝ่ายเอาชนะไป 2-1 หลังต่อเวลาพิเศษ และรักษาสถานะทีมดิวิชั่น 1 ไว้ได้สำเร็จ นับจากนัดแรกของรอบรองชนะเลิศวันที่ 14 พฤษภาคมจนถึงนัดรีเพลย์ตัดสินวันที่ 29 พฤษภาคม รอบเพลย์ออฟฤดูกาลแรกนี้ใช้เวลาแข่งขันทั้งหมดห้านัดภายในเวลาไม่ถึงสามสัปดาห์ ซึ่งถือว่ากระชับกว่ารูปแบบที่ใช้ในปัจจุบันที่มีเพียงรอบรองชนะเลิศสองนัดกับนัดชิงอีกหนึ่งนัด

รูปแบบเปลี่ยนไปตอนไหน

รูปแบบที่ให้ทีมจากดิวิชั่นบนลงมาร่วมเพลย์ออฟใช้งานอยู่เพียงสองฤดูกาลคือ 1986/87 และ 1987/88 เท่านั้น ก่อนที่ตั้งแต่ฤดูกาล 1988/89 เป็นต้นไป โครงสร้างจะเปลี่ยนมาให้เฉพาะสี่ทีมจากดิวิชั่นล่างที่จบอันดับต่ำกว่าโซนเลื่อนชั้นอัตโนมัติเข้าร่วมเพลย์ออฟเท่านั้น ตัดทีมจากดิวิชั่นบนออกไปจากสมการทั้งหมด นับจากนั้นมาเพลย์ออฟจึงกลายเป็นการแข่งขันเฉพาะฝั่งเลื่อนชั้น ไม่มีความเสี่ยงเรื่องตกชั้นเข้ามาปะปนอีกต่อไป

เพลย์ออฟทุกวันนี้ต่างจากเดิมแค่ไหน

เพลย์ออฟของแชมเปียนชิพในปัจจุบันใช้สี่ทีมที่จบอันดับ 3 ถึง 6 ของตาราง คืออันดับที่อยู่ต่ำกว่าสองอันดับแรกซึ่งเลื่อนชั้นอัตโนมัติ ทีมอันดับสูงสุดในสี่ทีมนี้จะพบกับทีมอันดับต่ำสุด และทีมอันดับสองพบกับทีมอันดับสาม แข่งแบบสองนัดเหย้า-เยือนในรอบรองชนะเลิศ ก่อนที่ผู้ชนะทั้งสองคู่จะไปพบกันในนัดชิงชนะเลิศนัดเดียวที่สนามเวมบลีย์ รางวัลของการเลื่อนชั้นผ่านเพลย์ออฟในปัจจุบันมีมูลค่าสูงมาก โดยฝ่ายวิเคราะห์ของเดลอยท์ประเมินว่าทีมที่เลื่อนชั้นสู่พรีเมียร์ลีกจะได้รับรายได้อย่างน้อย 135 ล้านปอนด์ในฤดูกาลแรกที่เลื่อนชั้น และหากสามารถรักษาสถานะทีมพรีเมียร์ลีกไว้ได้ต่ออีกฤดูกาล ก็จะได้รับเพิ่มอีกราว 130 ล้านปอนด์ ตัวเลขเหล่านี้ทำให้นัดชิงเพลย์ออฟที่เวมบลีย์ถูกเรียกว่าเป็นนัดแข่งขันที่มีมูลค่าสูงที่สุดนัดหนึ่งของวงการฟุตบอลโลก ต่างไปจากรูปแบบปี 1987 ที่เดิมพันเป็นเพียงสถานะการอยู่หรือไปของทีมจากดิวิชั่นบนเท่านั้น ทั้งที่โครงสร้างเปลี่ยนไปมากตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา แต่หลักการพื้นฐานที่วางไว้ตั้งแต่ปี 1987 คือการให้ทีมนอกสองอันดับแรกยังมีทางสู้เพื่อเลื่อนชั้นก็ยังคงอยู่จนถึงทุกวันนี้ เป็นมรดกที่รูปแบบเพลย์ออฟรุ่นแรกทิ้งไว้ให้กับฟุตบอลลีกอังกฤษ แม้รายละเอียดของกติกาจะเปลี่ยนไปจนแทบจำรูปแบบเดิมไม่ได้แล้วก็ตาม