เซเรีย อาเปลี่ยนห้าคน กฎชั่วคราวช่วงกลับมาแข่งพัฒนาเป็นเครื่องมือจัดทีมถาวรอย่างไร

เซเรีย อาเปลี่ยนห้าคนหลังการแข่งขันหยุดเพราะโควิดในเดือนมีนาคม 2020 กฎชั่วคราวเปิดให้แต่ละทีมส่งตัวสำรองได้สูงสุดห้าคน แต่จำกัดการหยุดเกมไว้สามช่วง โดยการเปลี่ยนช่วงพักครึ่งไม่กินโควตาช่วงหยุด

มาตรการเริ่มจากคำขอของฟีฟ่าและการอนุมัติของไอเอฟเอบี ก่อน FIGC นำมาใช้กับการแข่งขันที่เหลือของฤดูกาล 2019–20 ต่อมากฎถูกขยายเวลา และไอเอฟเอบีทำตัวเลือกห้าคนให้ถาวรในกติกาฉบับ 2022–23

เซเรีย อาเปลี่ยนห้าคน การพักแข่งทำให้ปฏิทินเปลี่ยน

แผนหลักคือกลับมาแข่งวันที่ 20 มิถุนายน

FIGC ระงับการแข่งขันในเดือนมีนาคมและวางแผนให้เซเรีย อากลับวันที่ 20 มิถุนายน 2020 เป้าหมายหลักยังเป็นการเล่นโปรแกรมเดิมให้ครบภายในวันที่ 20 สิงหาคม ลีกจึงต้องจัดนัดที่เหลือในช่วงเวลาสั้นกว่าปกติและแข่งเข้าสู่ฤดูร้อน

สภาสหพันธ์ยังเตรียมทางเลือกหากกลับมาแข่งไม่ได้หรือเกิดการหยุดรอบใหม่ ทั้งรูปแบบเพลย์ออฟ เพลย์เอาต์ และเกณฑ์คำนวณตารางเมื่อไม่สามารถจบการแข่งขัน ตัวเลือกเหล่านี้เป็นแผนสำรอง ไม่ใช่รูปแบบที่เซเรีย อาใช้จริงในช่วงกลับมา

วันที่ 5 มิถุนายน FIGC ยืนยันการแก้กฎชั่วคราวให้ใช้ตัวสำรองได้สูงสุดห้าคนจนจบฤดูกาล 2019–20 เหตุผลต้นทางของไอเอฟเอบีเกี่ยวข้องกับสวัสดิภาพผู้เล่นหลังการหยุดยาวและโปรแกรมที่ถี่ขึ้น

ห้าคนไม่ได้หมายถึงห้าช่วงหยุดเกม

สามโอกาส บวกพักครึ่ง

แต่ละทีมเปลี่ยนผู้เล่นได้ห้าคน แต่ต้องรวมการเปลี่ยนระหว่างเกมไว้ไม่เกินสามโอกาส หากเปลี่ยนสองหรือสามคนพร้อมกันจะนับเป็นโอกาสเดียว การเปลี่ยนตอนพักครึ่งแยกออกจากสามโอกาสนี้

เมื่อสองทีมเปลี่ยนผู้เล่นในเวลาเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายจะเสียโอกาสเปลี่ยนคนหนึ่งครั้ง กฎข้อนี้ป้องกันไม่ให้ทีมหนึ่งอาศัยช่วงหยุดของอีกทีมโดยไม่ใช้โควตาช่วงของตัวเอง

สำหรับการแข่งขันที่มีต่อเวลาพิเศษ ทีมที่ยังใช้ผู้เล่นสำรองไม่ครบห้าคนหรือยังเหลือโอกาส สามารถใช้ส่วนที่เหลือในช่วงต่อเวลาได้ กฎชั่วคราวยังเปิดโอกาสที่สี่ในช่วงต่อเวลา และการเปลี่ยนระหว่างจบ 90 นาทีกับเริ่มต่อเวลา หรือช่วงพักระหว่างต่อเวลาสองครึ่ง ไม่ถูกนับเป็นการหยุดเกม

เซเรีย อาไม่มีช่วงต่อเวลาเพราะเป็นการแข่งขันลีก เงื่อนไขดังกล่าวจึงเกี่ยวข้องกับรายการน็อกเอาต์มากกว่า ในเกมลีก หลักที่ใช้งานจริงคือห้าผู้เล่นภายในสามช่วง บวกการเปลี่ยนช่วงพักครึ่ง

โค้ชใช้ม้านั่งสำรองต่างไปอย่างไร

ตัวอย่างยูเวนตุสกับเลชเช

วันที่ 26 มิถุนายน 2020 ยูเวนตุสชนะเลชเช 4–0 และใช้ตัวสำรองสี่คนในครึ่งหลัง ดักลาส คอสตาลงแทนอาเดรียง ราบิโอต์นาที 52 อารอน แรมซีย์แทนโรดริโก เบนตันกูร์นาที 68 ก่อนกอนซาโล อิกวาอินกับซิโมเน มูราโตเรลงพร้อมกันนาที 77

อิกวาอินยิงประตูที่สามหลังลงสนาม และดักลาส คอสตาเปิดให้มาต์ไตส์ เดอ ลิกต์โหม่งประตูที่สี่ ผู้เล่นสำรองสองคนจึงมีส่วนต่อสกอร์โดยตรง ยูเวนตุสใช้สี่คนแต่หยุดเปลี่ยนเพียงสามช่วง คือ นาที 52, 68 และ 77

ตัวอย่างอินเตอร์เยือนโรมา

เกมโรมาเสมออินเตอร์ 2–2 วันที่ 19 กรกฎาคม 2020 แสดงการใช้ครบห้าคน อันโตนิโอ คอนเตส่งวิกเตอร์ โมเสส คริสเตียน เอริกเซน คริสเตียโน บิรากี โรเมลู ลูกากู และดานิโล ดัมโบรซิโอลงสนาม

อินเตอร์รวมสามคนคือโมเสส บิรากี และลูกากูในนาที 67 เอริกเซนลงนาที 69 และดัมโบรซิโอลงนาที 82 จึงใช้ตัวสำรองห้าคนผ่านสามช่วงหยุดพอดี ลูกากูยิงจุดโทษตีเสมอนาที 88 หลังเริ่มเกมบนม้านั่งสำรอง

ตัวอย่างนี้แสดงทางเลือกที่เพิ่มขึ้น โค้ชเปลี่ยนผู้เล่นริมเส้นสองฝั่ง กองกลาง แนวรับ และกองหน้าได้ในเกมเดียว โดยยังต้องวางกลุ่มการเปลี่ยนล่วงหน้า เพราะหากใช้สามช่วงหมดแล้ว ต่อให้เหลือโควตาผู้เล่นก็ไม่สามารถหยุดเกมเป็นครั้งที่สี่ได้

จากข้อยกเว้นสู่กติกาถาวร

ไอเอฟเอบียืนยันในปี 2022

กฎห้าคนเดิมเป็นการแก้ชั่วคราวสำหรับการแข่งขันที่จะจบภายในปี 2020 จากนั้นไอเอฟเอบีขยายเวลาหลายครั้งตามผลกระทบของโควิด จนการใช้ม้านั่งสำรองขนาดใหญ่ขึ้นกลายเป็นส่วนที่หลายรายการเลือกใช้ต่อเนื่อง

วันที่ 13 มิถุนายน 2022 ที่ประชุมใหญ่ไอเอฟเอบีรับรองตัวเลือกห้าคนเป็นส่วนถาวรของกติกา การเปลี่ยนมีผลตั้งแต่กติกาฤดูกาล 2022–23 วันที่ 1 กรกฎาคม และยังคงข้อจำกัดสามโอกาสพร้อมช่วงพักครึ่ง

คำว่าเป็นกฎถาวรหมายถึงการแข่งขันมีอำนาจกำหนดจำนวนตัวสำรองได้สูงสุดห้าคน ไม่ได้บังคับว่าการแข่งขันทุกระดับต้องใช้ห้าคนเสมอ ผู้จัดการแข่งขัน ฟีฟ่า สมาพันธ์ หรือสมาคมแห่งชาติเป็นผู้เลือกภายในกรอบกติกา

เซเรีย อาเปลี่ยนห้าคนจึงเริ่มจากการตอบสนองต่อปฏิทินปี 2020 แต่เปลี่ยนการจัดม้านั่งสำรองในระยะยาว จำนวนผู้เล่นเพิ่มจากสามเป็นห้า ขณะที่สามช่วงหยุดยังคุมจังหวะเกม ตัวอย่างอินเตอร์ที่โรมาชี้ว่ากฎเปิดให้เปลี่ยนหลายตำแหน่งโดยต้องจัดกลุ่มเวลาอย่างแม่นยำ