ซาร์รา 38 ประตู สถิติที่ไม่มีใครแตะได้เกือบหกสิบปี

ซาร์รา 38 ประตู คือสถิติทำประตูสูงสุดในหนึ่งฤดูกาลของลาลีกาที่เทลโม ซาร์รา กองหน้าแอธเลติก บิลเบา ทำไว้ในฤดูกาล 1950-51 ด้วยการยิงเข้าไปทั้งหมด 38 ลูกจากการลงสนามเพียง 30 นัด ตัวเลขนี้ไม่มีใครทำได้เกินจริง ๆ นานเกือบหกทศวรรษ กว่าจะมีใครยิงมากกว่า 38 ลูกในหนึ่งฤดูกาลก็ต้องรอจนถึงปี 2010-11 บทความนี้ไล่เรียงว่าตัวเลขนี้เดินทางผ่านช่วงเวลาต่าง ๆ มาอย่างไรบ้าง ตั้งแต่วันที่มันเกิดขึ้น ผ่านยุคที่ไม่มีใครแตะต้องได้ จนถึงวันที่โลกฟุตบอลเปลี่ยนไปมากพอจะทำลายมันลงในที่สุด

ฤดูกาล 1950-51 ของซาร์ราเกิดขึ้นในลีกแบบไหน

ฤดูกาล 1950-51 เป็นปีแรกหลังลาลีกาขยายจำนวนทีมเป็น 16 ทีม จากเดิมที่มีน้อยกว่านี้ ทำให้แต่ละสโมสรต้องลงเล่นทีมละ 30 นัด รวมทั้งฤดูกาล 240 นัด แชมป์ปีนั้นคืออัตเลติโก มาดริด ที่คว้าแชมป์สมัยที่สี่ของสโมสร ส่วนแอธเลติก บิลเบา ต้นสังกัดของซาร์ราจบอันดับ 7 ด้วยผลงาน 15 ชนะ 3 เสมอ 12 แพ้ สะสม 33 คะแนน ยิงประตูรวม 88 ลูกแต่เสียไป 56 ลูก ตัวเลขนี้น่าสนใจตรงที่เกือบครึ่งหนึ่งของประตูที่ทีมทำได้ทั้งฤดูกาลมาจากเท้าของซาร์ราคนเดียว ทั้งที่ทีมจบอันดับกลางตาราง ไม่ใช่ทีมแชมป์หรือทีมที่ยิงถล่มทลายเป็นประจำ พูดง่าย ๆ คือทีมพึ่งพาเขาคนเดียวในแนวรุกมากกว่าที่ตารางคะแนนโดยรวมจะบอก

เขายิงด้วยวิธีไหนเป็นหลัก

บันทึกที่หลงเหลือถึงทุกวันนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดสไตล์การเล่นของซาร์ราไว้มากนัก จึงไม่สามารถฟันธงได้ว่าเขาถนัดโหม่งหรือถนัดยิงด้วยเท้าเป็นหลัก สิ่งที่ยืนยันได้ชัดเจนกว่าคือบทบาทกองหน้าตัวเป้าของแอธเลติก บิลเบา และความสม่ำเสมอในการทำประตูตลอดเกือบสิบปีที่เขาค้าแข้งอยู่กับสโมสรนี้ ซาร์ราคว้ารางวัลปิชิชิหรือรางวัลดาวซัลโวของลาลีการวมทั้งสิ้น 6 สมัย ได้แก่ฤดูกาล 1944-45, 1945-46, 1946-47, 1949-50, 1950-51 และ 1952-53 นั่นหมายความว่าเขาเป็นดาวซัลโวของลีกในเกือบทุกช่วงของทศวรรษ 1940 ถึงต้นทศวรรษ 1950 ถ้าคิดเป็นอัตราส่วนของฤดูกาล 1950-51 เขายิง 38 ประตูจาก 30 นัด เท่ากับเฉลี่ยมากกว่าหนึ่งประตูต่อนัดตลอดทั้งฤดูกาล ซึ่งเป็นอัตราที่ผู้เล่นยุคหลังแทบไม่มีใครทำได้ต่อเนื่องทั้งฤดูกาลเช่นกัน

ทำไมไม่มีใครเข้าใกล้ตัวเลขนี้ตลอดสามทศวรรษ

ตัวเลขดาวซัลโวของลาลีกาในช่วงทศวรรษ 1960 และ 1970 ตกลงมาไกลจาก 38 ลูกอย่างเห็นได้ชัด ฤดูกาล 1960-61 เฟเรนซ์ ปุชกัส เป็นดาวซัลโวด้วย 27 ประตู ฤดูกาล 1965-66 วาวา ยิงเพียง 19 ประตูก็คว้ารางวัลไปครอง ฤดูกาล 1970-71 เอวโลฆิโอ การาเต้ กับ การ์เลส เรชาช ยิงร่วมกันคนละ 17 ประตู ส่วนฤดูกาล 1975-76 กีนี ยิง 18 ประตู ก่อนจะขยับขึ้นมาเป็น 24 ประตูในฤดูกาล 1979-80 ตัวเลขเหล่านี้บอกว่าฟุตบอลสเปนในยุคนั้นเข้าสู่ช่วงที่เกมรับแน่นขึ้นและจำนวนประตูโดยรวมลดลงเมื่อเทียบกับยุคของซาร์รา ทำให้ 38 ประตูกลายเป็นเพดานที่ดูไกลเกินเอื้อมสำหรับกองหน้ารุ่นถัดมาแทบทุกคน ตลอดสามสิบกว่าปีนับจากฤดูกาล 1950-51 ไม่มีดาวซัลโวคนไหนยิงได้เกินสามสิบประตูอย่างต่อเนื่องเลยด้วยซ้ำ

สถิติถูกแซงครั้งแรกเมื่อไรและโดยใคร

ความพยายามเข้าใกล้ตัวเลข 38 ประตูเริ่มกลับมาชัดเจนช่วงปลายทศวรรษ 1980 ฤดูกาล 1988-89 บัลตาซาร์ ของอัตเลติโก มาดริด ยิงได้ 35 ประตู เฉียดสถิติเดิมมากที่สุดในรอบหลายสิบปี จากนั้นในฤดูกาล 1989-90 อูโก ซานเชซ กองหน้าเรอัลมาดริด ก็ยิงได้ 38 ประตูเท่ากับซาร์ราพอดี แต่จุดที่ทำให้สถิติยังไม่ถูกแซงจริงคือ ซานเชซใช้เวลาแข่งขันถึง 38 นัดในการทำตัวเลขนี้ ขณะที่ซาร์ราทำได้ในเวลาเพียง 30 นัด นักสถิติจึงยังนับว่าซาร์ราเป็นเจ้าของสถิติที่แท้จริงต่อไป เพราะเขาใช้จำนวนนัดน้อยกว่าในการทำตัวเลขเท่ากัน ผู้เล่นคนแรกที่ยิงมากกว่า 38 ประตูในหนึ่งฤดูกาลอย่างไม่มีข้อกังขาคือคริสเตียโน โรนัลโด ซึ่งยิงได้ 40 ประตูให้เรอัลมาดริดในฤดูกาล 2010-11 นั่นหมายความว่าสถิติของซาร์รายืนหยัดมานานเกือบหกสิบปีเต็มก่อนจะถูกทำลายลงจริง ๆ

ตัวเลขนี้ยังมีความหมายอะไรในยุคที่เพดานขยับขึ้นไปไกล

หลังจากโรนัลโดทำ 40 ประตูในปี 2010-11 เพดานของลาลีกาก็ขยับสูงขึ้นไปอีกอย่างรวดเร็ว เพียงฤดูกาลถัดมาคือ 2011-12 ลิโอเนล เมสซี ก็ทำลายสถิติของโรนัลโดด้วยการยิง 50 ประตู ซึ่งยังคงเป็นสถิติสูงสุดของลาลีกามาจนถึงทุกวันนี้ แต่ถ้ามองในแง่อัตราการทำประตูต่อนัดแทนที่จะมองแค่ยอดรวม ซาร์รากับ 38 ประตูจาก 30 นัดยังคงมีอัตราส่วนที่สูงกว่าโรนัลโดที่ทำ 40 ประตูจาก 38 นัดในฤดูกาลที่แซงสถิติได้จริง นี่คือเหตุผลที่แฟนบอลสายสถิติยังพูดถึงตัวเลข ซาร์รา 38 ประตู อยู่เสมอ แม้ว่าตัวเลขรวมจะถูกแซงไปนานแล้วก็ตาม เพราะมันสะท้อนความคมของกองหน้าคนหนึ่งในยุคที่ลีกยังเล่นกันแบบเข้มข้นและประตูหายากกว่าทุกวันนี้มาก ตัวเลขของเมสซีอาจสูงกว่าในทางบัญชี แต่ในทางอัตราส่วนแล้วซาร์รายังคงเป็นมาตรฐานที่คนทำสถิติฟุตบอลสเปนพูดถึงเสมอเมื่อพูดถึงความคุ้มค่าต่อนัดที่ลงเล่นจริง