ไลฟ์: กำลังแข่งขัน 3 คู่
ลาลีกา
พรีเมียร์ลีก
เซเรียอา
ลีกเอิง
บุนเดสลีกา
ดิกซี ดีน 60 ประตู คือสถิติที่ยืนหยัดมาเกือบหนึ่งศตวรรษโดยไม่มีนักเตะคนใดในลีกสูงสุดของอังกฤษทำลายได้ ฤดูกาล 1927/28 ดิกซี ดีน กองหน้าของเอฟเวอร์ตัน ยิงประตูในลีกไปทั้งหมด 60 ลูก ซึ่งยังคงเป็นสถิติสูงสุดของฟุตบอลลีกสูงสุดอังกฤษจนถึงปัจจุบัน ตัวเลขนี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มาพร้อมกับบริบทของกฎกติกาที่เพิ่งเปลี่ยนไปเมื่อไม่กี่ปีก่อนหน้านั้น และจบลงด้วยดราม่าในนัดสุดท้ายของฤดูกาลที่แฟนบอลยังพูดถึงกันจนถึงทุกวันนี้ แม้ฟุตบอลอังกฤษจะเปลี่ยนไปมากทั้งรูปแบบการแข่งขันและความเข้มข้นของเกมรับ แต่ตัวเลขที่ดีนทำไว้ก็ยังไม่มีใครแม้แต่จะเข้าใกล้
ตัวเลข 60 ประตูนับจากรายการใด
ตัวเลข 60 ประตูของดีนนับเฉพาะประตูในลีกเท่านั้น ไม่ได้รวมทุกรายการ เขาลงเล่นในลีก 39 นัดจากทั้งหมด 42 นัดของเอฟเวอร์ตันในฤดูกาลนั้น และหากนับรวมทุกรายการ ดีนยิงไปทั้งหมด 63 ประตู แบ่งเป็น 60 ประตูในลีกและอีก 3 ประตูในเอฟเอคัพ การแยกตัวเลขให้ชัดเจนแบบนี้สำคัญมาก เพราะสถิติที่ถูกพูดถึงและยังไม่มีใครทำลายได้คือ 60 ประตูในลีกอย่างเดียว ไม่ใช่ตัวเลขรวมทุกรายการซึ่งบางฤดูกาลของนักเตะคนอื่นอาจสูงกว่านี้ได้หากนับรวมทุกถ้วย ความชัดเจนในการนับแบบนี้ยังช่วยให้การเปรียบเทียบระหว่างยุคสมัยทำได้อย่างเป็นธรรม เพราะแต่ละฤดูกาลมีจำนวนนัดในถ้วยแตกต่างกันไปตามผลงานของแต่ละทีม
ฤดูกาลนั้นเอฟเวอร์ตันจบอันดับเท่าไร
ฤดูกาล 1927/28 ไม่ได้เป็นแค่ฤดูกาลที่ดีนทำสถิติส่วนตัว แต่เอฟเวอร์ตันยังคว้าแชมป์ดิวิชั่น 1 ได้ในฤดูกาลเดียวกันด้วย นั่นหมายความว่าผลงานยิงประตูมหาศาลของดีนมีส่วนโดยตรงต่อความสำเร็จของทีมในภาพรวม ไม่ใช่แค่สถิติส่วนตัวที่โดดเด่นอยู่คนเดียวในทีมที่ผลงานธรรมดา การเป็นทั้งดาวซัลโวสูงสุดของลีกและเป็นส่วนสำคัญของทีมแชมป์ในฤดูกาลเดียวกันทำให้ฤดูกาลนี้กลายเป็นหนึ่งในฤดูกาลที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในประวัติศาสตร์สโมสร และทำให้ชื่อของดีนติดอยู่กับกูดิสัน พาร์ค ในฐานะตำนานของสโมสรมาจนถึงทุกวันนี้ ทีมร่วมสมัยของเขาหลายคนก็ได้รับอานิสงส์จากฟอร์มการยิงประตูที่ร้อนแรงตลอดทั้งฤดูกาล เพราะทำให้คู่แข่งต้องส่งผู้เล่นมาประกบดีนมากขึ้น จนเปิดพื้นที่ให้เพื่อนร่วมทีมคนอื่นได้ทำงานง่ายขึ้นไปด้วย
ประตูสุดท้ายเกิดขึ้นวันไหน
ประตูที่ 60 ของดีนเกิดขึ้นในนัดสุดท้ายของฤดูกาลที่เจอกับอาร์เซนอล ณ กูดิสัน พาร์ค เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 1928 ต่อหน้าผู้ชมกว่า 48,000 คนที่แห่กันมาชมว่าเขาจะทำลายสถิติของจอร์จ แคมเซลล์ที่ทำไว้ 59 ประตูได้หรือไม่ อาร์เซนอลเป็นฝ่ายยิงนำก่อนในช่วงต้นเกม แต่ดีนตีเสมอได้จากลูกเตะมุมของคริตช์ลีย์ ก่อนที่เขาจะยิงจุดโทษเป็นประตูที่ 59 ให้ทีม และในนาทีที่ 82 ดีนโหม่งบอลจากลูกเตะมุมของอเล็กซ์ ทรูป ผู้ที่ป้อนบอลให้เขาบ่อยครั้งตลอดฤดูกาล จนกลายเป็นประตูที่ 60 อันเป็นประตูประวัติศาสตร์ เกมจบลงด้วยผลเสมอ 3-3 ซึ่งไม่ใช่ผลที่สำคัญเท่ากับสถิติที่ดีนเพิ่งสร้างไว้ในวันนั้น
บริบทของกฎล้ำหน้าช่วยเขาแค่ไหน
สถิติของดีนเกิดขึ้นเพียงสามปีหลังจากที่วงการฟุตบอลแก้กฎล้ำหน้าในปี 1925 จากเดิมที่ต้องมีผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามสามคนอยู่ระหว่างผู้เล่นฝ่ายรุกกับเส้นประตู ลดเหลือเพียงสองคน ผลจากการแก้กฎทำให้จำนวนประตูในดิวิชั่น 1 เพิ่มขึ้นจาก 1,192 ประตูในฤดูกาล 1924/25 เป็น 1,703 ประตูในฤดูกาล 1925/26 ซึ่งเป็นบริบทที่ต่อเนื่องมาจนถึงฤดูกาลที่ดีนทำสถิติ 60 ประตู แม้กฎล้ำหน้าจะไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ทำให้ดีนยิงได้มากขนาดนั้น แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเกมฟุตบอลในช่วงปลายทศวรรษ 1920 เปิดกว้างให้กองหน้าทำประตูได้ง่ายกว่ายุคก่อนหน้ามาก นี่คือเหตุผลว่าทำไมนักประวัติศาสตร์ฟุตบอลจึงมักพูดถึงกฎล้ำหน้าปี 1925 ควบคู่ไปกับสถิติของดีนเสมอ
ทำไมสถิตินี้ถึงยังยืนอยู่
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้สถิติ 60 ประตูของดีนยังไม่ถูกทำลายคือรูปแบบของฤดูกาลที่เปลี่ยนไป ในยุคของดีนแต่ละทีมลงเล่นในลีก 42 นัดต่อฤดูกาล ขณะที่พรีเมียร์ลีกยุคปัจจุบันลดจำนวนทีมจาก 22 เหลือ 20 ทีมตั้งแต่ฤดูกาล 1995/96 ทำให้เหลือเพียง 38 นัดต่อฤดูกาลเท่านั้น นั่นหมายความว่านักเตะยุคปัจจุบันมีโอกาสลงเล่นน้อยกว่าดีนถึง 4 นัดต่อฤดูกาล การจะไล่ตามตัวเลข 60 ประตูในสนามที่มีนัดน้อยกว่าจึงยากขึ้นมาก นอกจากนี้เกมรับของฟุตบอลสมัยใหม่ยังมีระบบและวินัยที่ซับซ้อนกว่าอดีตมาก ทำให้การรักษาอัตราการทำประตูสูงขนาดนั้นตลอดทั้งฤดูกาลแทบเป็นไปไม่ได้เลยสำหรับกองหน้าคนใดในยุคนี้ นักเตะยุคปัจจุบันที่ทำผลงานยิงประตูโดดเด่นที่สุดของแต่ละฤดูกาลก็ยังห่างไกลจากตัวเลข 60 ประตูอยู่มาก ซึ่งยิ่งตอกย้ำว่าสถิติของดีนไม่ได้เกิดจากโชคช่วยเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลรวมของฟอร์มส่วนตัวที่ยอดเยี่ยมและบริบทของยุคสมัยที่เอื้อให้เกิดขึ้นได้พอดี
เกือบหนึ่งศตวรรษผ่านไปนับจากวันที่ 5 พฤษภาคม 1928 สถิติ 60 ประตูในลีกฤดูกาลเดียวของดิกซี ดีน ยังคงเป็นหนึ่งในตัวเลขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ฟุตบอลอังกฤษ ทั้งจากบริบทของกฎล้ำหน้าที่เพิ่งเปลี่ยนไป รูปแบบฤดูกาลที่มีจำนวนนัดมากกว่าปัจจุบัน และผลงานส่วนตัวที่โดดเด่นจนไม่มีใครไล่ตามทันแม้เวลาจะผ่านไปนานเพียงใด
