ดาร์บี้กรุงโรมนัดแรก 1929 จุดเริ่มต้นของคู่ปรับที่แบ่งเมืองเป็นสองฝั่ง

ดาร์บี้กรุงโรมนัดแรกในระบบลีกเตะกันวันที่ 8 ธันวาคม 1929 และจบด้วยชัยชนะของโรมา 1-0 เหนือลาซิโอ ประตูเดียวของเกมมาจากโรดอลโฟ โวล์ค ในนาทีที่ 73 นั่นคือจุดเริ่มต้นของเกมที่แฟนบอลอิตาลีเรียกกันว่าดาร์บี้ เดลลา กาปิตาเล ซึ่งทุกวันนี้เล่นกันที่สนามโอลิมปิโกโดยทั้งสองทีมใช้สนามเดียวกันเป็นบ้าน เรื่องที่คนดูรุ่นใหม่มักไม่รู้คือคู่นี้ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญของปฏิทินลีก แต่เกิดจากการตัดสินใจเมื่อสองปีก่อนหน้านั้นที่ทำให้เมืองหลวงมีสองสโมสรแทนที่จะมีสโมสรเดียว

นัดแรกเตะกันวันไหนและผลเป็นอย่างไร

วันที่ 8 ธันวาคม 1929 ทั้งคู่พบกันในเซเรีย อาฤดูกาลแรกที่ใช้ระบบตารางเดียว ผลคือลาซิโอ 0-1 โรมา เกมนี้ไม่ได้เล่นที่กัมโป เตสตัชโช ซึ่งเพิ่งเปิดใช้เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนปีเดียวกัน แต่ไปเล่นกันที่สนามเดลลา รอนดิเนลลา

จังหวะตัดสินเกิดในนาทีที่ 73 อัตติลิโอ แฟร์รารีส กัปตันของโรมา หลุดจากการประกบของมาลาเตสตา แล้วจ่ายบอลให้โวล์คที่หันหลังให้ประตู กองหลังสองคนเข้ามาปะทะแต่โวล์คเขี่ยบอลไปทางขวา หมุนตัวแล้วยิงเข้าไป รายงานของหนังสือพิมพ์อิล ลิตโตราเล ในเวลานั้นบันทึกว่าผู้ชมราวเก้าในสิบส่วนของสนามเชียร์ฝั่งโรมา

ทำไมสองทีมนี้ถึงเป็นคู่ปรับตั้งแต่ต้น

ต้นเรื่องอยู่ที่ปี 1927 เมื่อมีการรวมสโมสรในกรุงโรมสามแห่งคือโรมัน อัลบา-เอาดาเช และฟอร์ติตูโด เข้าด้วยกันจนกลายเป็นเอเอส โรมา งานนี้มีอิตาโล ฟอสคี เป็นผู้ผลักดัน และเกิดขึ้นในบรรยากาศที่ระบอบฟาสซิสต์ต้องการสโมสรเดียวจากเมืองหลวงไปสู้กับทีมทางเหนือที่ครองลีกอยู่

ลาซิโอคือสโมสรใหญ่แห่งเดียวของกรุงโรมที่ไม่เข้าร่วมการรวมครั้งนั้นและยังอยู่ต่อในฐานะสโมสรอิสระ จุดนี้เองที่ทำให้ความเป็นคู่ปรับมีมาก่อนเสียงนกหวีดนัดแรก เพราะทีมหนึ่งถูกตั้งขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนของเมืองทั้งเมือง ส่วนอีกทีมยืนยันว่าตัวเองมีอยู่ก่อนแล้วและไม่จำเป็นต้องหายไป

ลาซิโอก่อตั้งเมื่อวันที่ 9 มกราคม 1900 ในย่านปราตี โดยเริ่มจากการเป็นสโมสรกรีฑาในชื่อโซเชียตา โปดิสติกา ลาซิโอ ก่อนจะขยับมาเล่นฟุตบอลในภายหลัง ลุยจี บิเจียเรลลี หนึ่งในผู้ก่อตั้งคือคนที่เลือกนกอินทรีมาเป็นสัญลักษณ์ประจำสโมสร ส่วนโรมาเพิ่งมีอายุสองปีตอนลงเตะดาร์บี้นัดแรก

ฐานแฟนบอลของสองทีมต่างกันอย่างไรในยุคนั้น

วิธีที่ตรวจสอบได้ชัดที่สุดคือดูว่าสองสโมสรตั้งหลักอยู่ตรงไหนของเมือง ลาซิโอถือกำเนิดที่ปิอัซซา เดลลา ลิเบอร์ตา ในย่านปราตี และช่วงแรกเล่นในโซนปาริโอลีซึ่งเป็นย่านฐานะดี ขณะที่โรมาย้ายมาปักหลักที่เตสตัชโช ย่านชนชั้นแรงงานทางใต้ของใจกลางเมือง

กัมโป เตสตัชโช เปิดใช้วันที่ 3 พฤศจิกายน 1929 จุคนได้ราวสองหมื่นคน และเป็นบ้านของโรมาจนถึงปี 1940 ก่อนทีมจะย้ายไปใช้สนามนาซิโอนาเล เปเอ็นเอฟ ในย่านฟลามินิโอ สนามเก่าแห่งนี้ถูกรื้อทิ้งในปี 2011 แต่ชื่อย่านยังติดอยู่กับภาพจำของสโมสรมาจนถึงวันนี้ การที่สองทีมเริ่มต้นจากคนละมุมเมืองคือเหตุผลที่ทำให้ดาร์บี้เกมนี้ไม่เหมือนดาร์บี้ที่เกิดจากการแยกตัวของสโมสรเดียวกันอย่างที่มิลานหรือตูริน

เกมนี้มีน้ำหนักแค่ไหนในตารางลีกจริง

ฤดูกาล 1929/30 เป็นปีแรกที่เซเรีย อาใช้ตารางเดียว มีสโมสรเข้าร่วม 18 ทีม เตะทีมละ 34 นัด แชมป์เป็นของอัมโบรเซียนาที่เก็บได้ 50 คะแนน ส่วนดาวซัลโวคือจูเซปเป เมอัซซา ด้วยจำนวน 31 ประตู ผลของสองทีมกรุงโรมในปีนั้นต่างกันพอสมควร

ตัวเลขชุดนี้บอกว่าการชนะดาร์บี้ไม่ได้แปลว่าฤดูกาลจะไปได้สวย โรมาแพ้ถึง 13 นัดทั้งที่ยิงได้ 73 ประตูซึ่งเป็นอันดับต้นของลีก ส่วนลาซิโอเสียประตูน้อยกว่าโรมาด้วยซ้ำคือ 50 ประตู แต่ยิงได้เพียง 49 ลูกจึงหล่นไปอยู่อันดับที่ 15 ห่างจากโซนตกชั้นไม่มากนัก ความหมายของเกมนี้จึงอยู่ที่ศักดิ์ศรีและเสียงในเมืองมากกว่าคะแนนสองแต้มที่ได้มาในวันนั้น

สถิติชนะขาดที่สุดของคู่นี้อยู่ที่นัดไหน

ชัยชนะที่ห่างที่สุดในประวัติศาสตร์ของคู่นี้ยังเป็นของโรมา นั่นคือเกมที่ชนะ 5-0 เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 1933 ในเซเรีย อา ฝั่งลาซิโอทำได้ดีที่สุดคือชนะ 3-0 ซึ่งเกิดขึ้นในฤดูกาล 2006/07 ฤดูกาล 2018/19 และฤดูกาล 2020/21 นั่นแปลว่าในรอบเกือบร้อยปี ยังไม่มีนัดไหนที่ฝั่งสีฟ้าขาวทำแต้มต่อได้มากกว่าสามลูก

ภาพรวมการเจอกันอย่างเป็นทางการถึงเดือนพฤษภาคม 2026 อยู่ที่ 187 นัด โรมาชนะ 71 ลาซิโอชนะ 51 และเสมอกัน 65 ครั้ง

ส่วนคนยิงประตูแรกของคู่นี้ก็ไม่ได้เป็นเพียงชื่อในเชิงอรรถ โวล์คย้ายมาโรมาในปี 1928 และทำไป 103 ประตูจากการลงเล่นในลีก 157 นัดระหว่างปี 1928 ถึง 1933 ฤดูกาล 1930/31 เขาเป็นดาวซัลโวของลีกด้วย 29 ประตูจาก 33 นัด และยังเป็นคนทำประตูอย่างเป็นทางการลูกแรกที่กัมโป เตสตัชโช ทั้งหมดนี้อธิบายว่าทำไมชื่อของเขาถึงถูกหยิบมาพูดทุกครั้งที่มีการย้อนถึงดาร์บี้นัดแรก

ถ้าจะสรุปว่าเกมวันที่ 8 ธันวาคม 1929 ทิ้งอะไรไว้ คำตอบคือโครงเรื่องที่ยังใช้ได้จนถึงฤดูกาลนี้ เมืองเดียวกัน สนามเดียวกัน แต่สองสโมสรที่มีที่มาคนละแบบและไม่เคยยอมให้อีกฝ่ายเป็นตัวแทนของกรุงโรมแต่เพียงผู้เดียว